Waarom je je ontbijt beter kunt laten staan

Bijgewerkt: januari 2024

De Japanse Kane Tanake overleed op 119 – jarige leeftijd.

Op NOS.nl stond een artikeltje over haar. Er valt iets op in het artikel:

David van Bodegom (van kennisinstituut Leyden Academy on Vitality and Ageing) sluit niet uit dat haar bescheiden achtergrond een rol heeft gespeeld bij het behalen van die mijlpaal. “Japan is een hotspot voor eeuwelingen, vooral het zuidelijke eiland Okinawa, opmerkelijk genoeg al 100 jaar het armste stuk van het land.”

“Wat je ziet is dat mensen die nu oud zijn vroeger weinig aten, 60, 70 procent van de aanbevolen hoeveelheid. Bovendien hadden ze uit armoede een moestuintje. Door pure noodzaak at men dus gematigd en gezond.”

Weinig eten als voedingsbodem voor een goede gezondheid?

Ik train graag vóór mijn ontbijt.

Minstens één keer per week loop ik hard, voor ik überhaupt iets eet.

Dat is goed voor de vetverbranding, zeggen ze. En ik voel me er goed bij.

Loop jij wel eens hard voor je ontbijt?

Loop jij wel eens hard vóór je ontbijt?

Bekijk resultaat

Aan het laden ... Aan het laden ...

Ik ben er mee begonnen door Jack Egberts.

Advocaat Jack Egberts ontbijt namelijk nooit, vertelde hij alweer jaren geleden.

Lunchen doet hij overigens ook niet

Veel eten is helemaal niet nodig.

Tóch bruist hij van de energie sinds hij elke dag zijn darmen rust gunt van 23:00 uur tot 18:00 uur. Ik vraag hem verbaasd hoe hij er in hemelsnaam bij komt: alleen maar eten tussen zes en elf.

Het lijkt mij dan nog Spartaans en onzinnig.

Egberts – een Fries – legt uit. In 2011 heeft hij de ziekte van Lyme. Hij gaat op zoek naar manieren om fitter te worden. Hij komt uit bij Wim Hof, beter bekend als de Iceman*. Hof moedigt mensen aan om oefeningen te doen en de kou op te zoeken. Dat is gezond.

Een week lang gaat de advocaat met Hof op pad. Ze oefenen met ademhaling, klimmen op hoogte en zijn de hele dag in touw.

Wim Hof eet niet. Alleen ’s avonds een beetje. Al 35 jaar.

Hoe kan dat? Vraagt Egberts zich af.

Hof zegt dat hij gewoon geen behoefte heeft aan zoveel eten.

Hof zegt:

“Ik zie een totaal onbewuste trek in voedsel. Het is een oeroude drang om voedsel te verzamelen, om te kunnen overleven in de winter. Nu alles voorhanden is, zorgt dat er voor dat we te veel nemen. Door dat oeroude instinct pakken we al dat voedsel.”

“Voedsel is energie. Daar weten mensen weinig over. Men koopt maar en gaat af op ‘kiloknallers’. De mens beleeft zijn eigen lichamelijke en geestelijke rijkdom niet meer, dus gaat hij eten als een dier. De mens gaat onbewust om met zijn kracht en energie.”

Daar neemt Egberts geen genoegen mee. Hij duikt in de materie en hij vindt interessante kost.

Eet gedurende 5 uur per dag, meer niet

Zo stuit de advocaat op luchtmachtarts Bert Herring. De arts is in 2004 een paar kilo te zwaar en hij ergert zich eraan. Hij besluit samen met zijn vrouw – ook arts – om een maand lang alleen maar te eten tussen 17.00 uur en 22.00 uur. De resultaten zijn verrassend. Behalve dat ze afvallen zijn ze ook veel fitter. De clou: je leert je lichaam om vetten te gebruiken in plaats van snelle suikers.

Ja, maar ho eens even. Ontbijt is toch de belangrijkste maaltijd van de dag?

Kun je dan zomaar je ontbijt overslaan, én goed functioneren. Het is even wennen zegt Egberts, maar daarna heb je er alleen maar voordeel van.

Dat ontbijt de belangrijkste maaltijd van de dag is, dat is reclame en geen wetenschap.

Kijk dit filmpje maar. Van Herring bij TEDX

Ok, minder eten is misschien gezond. Maar het is toch helemaal niet gezellig?

Nu Egberts minder eet merkt hij pas hoeveel tijd er ging zitten in al dat eten en eten zoeken. Als hij nu op vakantie een mooie stad binnen rijdt kan hij rondkijken en nieuwe dingen ontdekken. Voorheen ging hij eerst op zoek naar een plek om te eten. Of dat gezellig is of een lastige verslaving, daar wil hij vanaf zijn. Maar hij vindt het zo wel prettig.

Minder stress. Meer tijd. En ’s avonds drinkt hij graag een wijntje. En hij kan alles eten wat hij wil.

Ga je ’s avonds niet bunkeren?

Ik ben nog niet overtuigd. Hoewel Egberts als energiek en fit bewijs voor me zit, kan ik nog niet geloven dat vijf uur eten per dag echt gezond is. Ik vraag hem of hij dan niet heel veel gaat eten, als het ’s avonds dan eenmaal mag.

‘Juist niet,’ zegt hij: ‘Je gaat eten waar je behoefte aan hebt. En dat wordt steeds wat minder. Ook krijg je vanzelf behoefte aan gezonder eten.’

Hmmm, en met sporten dan?

‘Midweeks sport ik wel, maar geen uren achter elkaar. Dan hoef ik er geen rekening mee te houden. Alleen op zondag eet ik een banaantje extra, want dan ga ik uren fietsen’, zegt Egberts.

Ook voor lopers is het interessante kost. Om te controleren of je op je zuinige vetten loopt is het goed om morgen eens een rondje hard te lopen vóór je ontbijt.

Loop je rustig een rondje en gaat het prima? Dan zit het met je vetverbranding wel goed.

Heb je na vijfhonderd meter trillende benen en een hongerklop? Dat betekent dat je lichaam de vetten als brandstof niet gebruikt tijdens het lopen. Dan is er veel energie te herwinnen door ook je vetten als brandstof te omarmen. Hoe? Door wat minder te eten en wat vaker zonder ontbijt op pad te gaan.

Hoeveel eten heeft een mens écht nodig op een dag? Sla jij ontbijt en lunch wel eens over?

Ik ben fan geworden van periodiek vasten, maar ik ben milder dan Hof en Egberts. Tussen 12:00 en 19:00 eet ik, daarbuiten niet (vaak). Het voelt natuurlijk en is op geen enkele manier een opgave.

Let op: periodiek vasten is niet geschikt als je ongezond/weinig eet

Mensen die veel snelle suikers en vlugge koolhydraten eten en weinig groenten, komen zichzelf tegen met een beperkt tijdraam. Die krijgen extreme behoefte aan snaaien en zoetigheid. Tijdens je eetmomenten is het wenselijk om veel te eten. Veel groenten, veel goed spul. Zo heb je de volgende ochtend geen honger, maar wel energie.

Heb jij (negatieve) ervaringen met periodiek vasten? Laat een reactie achter, ik ben benieuwd.

*Ken je Wim Hof nog niet? Zie hier een indrukwekkend filmpje van de BBC

Ken je Jack Egberts nog niet? Lees hier meer over deze eigenzinnige advocaat

Over de auteur

Ik schreef tien boeken over ademhaling, kou, hardlopen, wielrennen en mediteren.

In 2014 ontmoet ik William Cortvriendt, een arts en schrijver die zegt dat mensen te vaak eten. Na deze ontmoeting experimenteerde ik met vasten, koolhydraatarm eten en hardlopen zonder sportdrank. Het resultaat: meer energie en een grote interesse in voeding. En om daar met volle teugen van te genieten is goed eten een waardevol uitgangspunt. In 2026 verscheen mijn nieuwste boek: Eten tot je erbij afvalt. Eet smakelijk!

Koen de Jongs