Wat je moet weten als je op hartslag gaat trainen
Train je in aanloop naar een halve of hele marathon met een hartslagmeter?
Weet dan: veel looptrainers vergeten je te vertellen dat alleen je hartslag niets zegt.
Je kunt ónmogelijk een schema maken met alleen je hartslagzones.
Natuurlijk. Je kunt een inspanningstest doen en je hartslagzones vaststellen. En deze hartslagzones leren je veel over slim trainen. Maar daarmee kun je nog geen schema maken voor een marathon.
Wat gebeurt er vaak in de praktijk?Â
Je gaat hardlopen. Zonder poespas. Geen schema. Laat staan met een hartslagmeter. Je wordt enthousiaster én serieuzer. En dan komt er een moment dat je mee wil doen aan een halve marathon (of een hele). Om dat goed aan te pakken meld je je aan bij een loopgroep met een looptrainer. De looptrainer neemt een halve marathon errug serieus en wil graag een schema voor je maken. Hij wil je hartslagzones weten. Ok. Je doet een inspanningstest en na twee uur weet je jouw omslagpunt en je hartslagzones. De trainer gaat met deze gegevens aan de slag.
Dan gaat het mis: de trainer maakt een schema
Je looptrainer zegt hoeveel kilometer je moet lopen, en bij welke hartslag.
Het  lijkt goed te gaan, maar een héél belangrijk punt wordt hierbij over het hoofd gezien:
Hoe lang ga je over de (halve) marathon doen?
Dát is namelijk minstens zo belangrijk als je hartslagzones.
Ik geef een voorbeeld met drie lopers, in dit geval een marathon. Maar hetzelfde principe geldt voor een halve marathon of een 10 kilometer.
Loper 1: Khaled Choukoud (Nederlands kampioen marathon 2014 met een tijd van 2u10’51”)
Loper 2: Bram Bakker (Hardloper en psychiater, mikt op 2u59’59” in 2014)
Loper 3: Dennis Jonker (Liefhebber, loopt marathon in 4u20’12”)
Deze drie lopers kunnen makkelijk alledrie precies hetzelfde omslagpunt hebben. Stel: Choukoud, Bakker en Jonker hebben alledrie een omslagpunt van 182. Op basis van dat omslagpunt hebben ze alledrie dezelfde hartslagzones. Een looptrainer die alleen met hartslagen werkt geeft Choukoud, Bakker en Jonker hetzelfde schema.
Maar dat kan onmogelijk goed uitpakken.
Want behalve de hartslagen, is de verwachte eindtijd doorslaggevend voor een goed schema. Dat is het stokpaardje van looptrainer Stans van der Poel.
Tijdens trainingen moet je regelmatig lopen op je wedstrijdhartslag
Dat wat je traint, dáár word je goed in. Dus Choukoud kan met veel hogere hartslagen trainen dan Jonker. Want Choukoud hoeft die hartslag maar 2 uur en 10 minuten vol te houden, terwijl Jonker zijn hartslag 4 uur en 20 minuten moet kunnen lopen.
Dat klinkt heel logisch, maar in de praktijk pakt het vaak anders uit.
Lopers lopen hun lange duurtrainingen onder hun marathontempo. Het is immers nog niet de wedstrijddag, dus het mag wel wat rustiger.
Tijdens de kortere trainingen lopen diezelfde lopers dan wat boven hun marathonsnelheid, omdat dat een korte training is.
Zo trainen ze nooit op de belangrijkste snelheid: marathonsnelheid.
Bepaal je marathonsnelheid en ga daarop trainen. Als je weet welke hartslag daarbij hoort is het helemaal mooi. Zo liep ik gisteren de Dam tot Damloop ook niet zo hard mogelijk. Maar op mijn verwachte marathonsnelheid, want 19 oktober loop ik de hele marathon. Die ene keer dat ik dan langer train dan 14K (de Damloop is 16K), wil ik wél op mijn marathontempo lopen.
Meer weten?
Lees de blog over het geheimzinnige marathonschema.
Lees de eerste drie hoofdstukken van Ik, hardloper gratis. Meld je aan voor de nieuwsbrief

Het is een ramp om hem telefonisch te pakken te krijgen. Als je hem wil spreken maak je de meeste kans op een muurtje in Nederhorst den Berg, Radioweg 3.
Verder is hij dol op koffie, lanterfanten en vers gemaaid gras.
Zijn favoriete boek: Momo en de tijdspaarders.
Las je deze blog helemaal uit? Dat zegt genoeg, deel hem dan ook meteen met je vrienden:

Ik ben 53 jaar 171 cm lang en weeg 70 kg
Ik ren de 10 km in 65 min.
Mijn omslagpunt is 178
Hoe bereken ik mijn marathon hartslag en vogeltjeskijken hartslag?
En nu eindelijk eens een degelijk artikel voor & over de echt ‘gewone’ marathonlopers, die er 4u20 of (veel) langer over doen ! ??
🙂
JA, er bestaan niet atletische mensen, die de diverse opeenvolgende afstanden (20k, 25k, 30k, 38k…… 42k) na héél héél veel geduld hebben leren “halen”.
“Wij” lopen totaal anders, in die zin dat de gestelde afstand gewoon “halen” telkens opnieuw een huzarenstukje is !! Bij elke stap voorwaarts ! 🙂 En bij elke deelname.
Nergens vind ik nuttige artikels voor “ons”. Wij hebben totaal andere trainings-bekommernissen ! 🙂
Wat gebeurt er met de hartfrequentie, wanneer de anaerobe drempel van 4 mmol L/bloed door gerichte training naar een hogere snelheid wordt verplaatst?
Maakt het nog uit of het een beginner of gevorderde harloper is?
Wij hebben een schema gekregen op tijd. (8 mrt allereerste halve) dus ene week 60 minuten en dan iedere week 10 minuten erbij en 3 weken voor de wedstrijd loopt dit dan weer af. De langste tijd die we ‘moesten’ lopen is 120 minuten. Snelheid is hierbij niet belangrijk, aldus onze trainer.
Op je marathon tempo trainen is het minst effectief (ong. 3 mmol), zeker voor degenen die ‘maar’ 3 à 4 trainingen per week doen. Train 2x op vetverbranding (2-2,5mmol) en 1 à 2x op je omslagpunt voor het verbeteren v.h. äeroob vermogen. Dat je veel moet variëren en dus ook af en toe een training op marathontempo zal doen, is wat anders.
We verschillen duidelijk van mening. Wij denken dat het goed is om véél op marathontempo te trainen: dat wat je vaak doet, daar wordt je lijf goed in. Dus wil je een marathon lopen, dan train je veel op marathonhartslag. (Overigens is marathontempo voor de toppers dichtbij omslagpunt, dus meer mmol)
Dat laatste klopt, maar die trainen dan ook 7 Ã 10 keer in de week, zodat dat type trainingen een goede aanvulling cq variatie zijn op de andere trainingen.
Verschil van inzicht mag en is prima. En ieder kan er zijn voordeel mee doen n’est-ce pas? 🙂 Sportieve groet.
Wat wordt jou volgende marathon?
Haha, voorlopig even niet. Al een kunst om heel te blijven. Ook weinig tijd om te trainen. En als dat lukt af en toe een 10km. Maar toch, volgend jaar 50, kan een trigger zijn! 😉
Heel blijven is met ons schema niet zo moeilijk 🙂 Doe volgend jaar met ons mee.
Zucht…
Dag Hylke, zucht is wat cryptisch. Kun je vertellen waar de zucht vandaan komt?
Gewoon met souplesse methode lopen
Carla van der Leij
Michel Kemps
Leuke blog, maar ik snap er geen bal van. Dat komt omdat ik maar 1 keer met een hartslagmeter gelopen heb (bij mijn eerste marathon). Wat levert het op als je naar je hartslag kijkt of luistert? Ga je daar bewuster van lopen? Zelfs als je bewust op je gevoel loopt kun je in de knoop komen met jezelf!
Een marathon is net al wat je leven voorstelt: wat er onderweg gebeurt voelen, anticiperen, en op reageren, maar bovenal met plezier. Je moet zelf wel van binnen en buiten kloppen, anders haal je het einde niet…….
het is misschien goed om in de trainig naar je ademhaling en je hartslag te luisteren, maar veel mensen worden daar zenuwachtig van, en dan krijg je hartkloppingen of rare ademhalingen en duizelingen van. Dus weg met die hartslagmeter, ga gewoon lekker lopen en ga ook rusten. Het gaat om een goed en bewust verschil tussen inspannen en ontspannen! Hoe hard je gaat uiteindelijk dat moet blijken, dat kun je niet sturen.
Hi Koen, waarom doet de link “Lees de blog over het geheimzinnige marathonschema.” het niet (meer)? In blog “Wat looptrainers je vergeten te vertellen als je op hartslag gaat trainen”
Ben benieuwd wat er geheimzinnig is 🙂
Hier werkt hij wel. Veel leesplezier Jos:
Hallo Koen.
Drie lopers met een zelfde omslagpunt hoeven in het geheel niet dezelfde trainingszone te hebben.
En erg benieuwd welke trainingsmethodiek je gebruikt om het marathontempo te bepalen?
Hoor graag van je.
Gr Laurens.
Hoi Koen,
wat je beschrijft over goed worden in een bepaalde snelheid door je trainingen kan ik helemaal beamen. Ik heb twee marathons tot nu toe gedaan. Allebei in vrijwel gelijke tijd. In mijn training was mijn snelheid net onder dat wat ik wilde halen op de marathon.
In de eerste marathon ging ik net boven mijn getrainde tempo weg (ik wilde namelijk niets overhaasten en reserves overhouden voor de tweede helft). Tijdens de marathon ging alles goed, liep steeds ietsje sneller, en overall op mijn getrainde snelheid. Wel merkte ik dat ik aan het einde geen eindspurt mer kon produceren….liuep dus eigenlijk heel steady deze marathon. Overall voelde het heel gemakkelijk….er leek rek in te zitten
Mijn tweede marathon deed ik ietsje anders…zelfde aanpak qua training…maar ging sneller weg. Ik ging nu weg onder mijn getrainde tempo…en op de helft kwam er iets met een HAMER. en plakkend wegdek omdat de organisatie zonodig gels uit moest delen op de 22 km, maar dat terzijde. De tweede helft was zwaar, maar uit te houden en liep ik onder mijn getrainde snelheid. overall net ietsje langzamer dan de eerste marathon en dus ook ietsje lager tempo dan mijn getrainde snelheid.
Na afloop voelde het helemaal niet als een gemakkelijke marathon.
Nun weet ik als ChiRunner wel dat ik de tweede marathon mijn ego de boventoon liet voeren en in de eerste meer mijn gevoel van gaat dit lekker….toch….ik weet dat ik ngoed ben in het lopen van 5:24 gemiddeld ongeveer op een marathon, omdat ik altijd in ca. 5:30 trainde…wil het sneller gaan dan zal ik meer tempo trainingen doen en beter moeten worden in sneller lopen….en hoe mijn hartslag er dan uit zal zien? geen idee…dat is mijn volgende opgave 🙂
Ik lees je blogs graag!
Peter
Momo is ook mijn favoriete boek! Grappig dat de essentie in Momo (de achtervolging door de grijze mannen, waarbij Momo met de schildpad ontkomt door juist heel langzaam te lopen) een beetje in je werk terugkomt.
In mijn werk komt die essentie trouwens ook terug. Ik heb een boek geschreven over zacht werken: de tegenhanger van hard werken en altijd rennen. 🙂
Dit terzijde, ik heb geen reacties bij je uitstekende blog, waar ik het helemaal mee eens ben. Maar dus wel op je leuke bio.
Hoi Koen, is het niet zo dat als je de lange langzame duurloop in je laagste hartslagzone traint dat je dan je vetverbrandingssysteem traint voor de marathon?
Natuurlijk moet je tempo in de interval training eens per week je beoogd marathon tempo zijn en niet sneller.
Dag Ed, voor de meeste marathonlopers (zij die er 3 uur over doen of langer) zal de marathonsnelheid voor een groot deel in het vetverbrandingssysteem zijn. Door langzame duurtrainingen af te wisselen met interval heb je dan wel erg weinig trainingstijd op je feitelijke marathonsnelheid. Dat hang natuurlijk ook af van de interval-training. Welke interval-training bedoel jij?
Koen, ik ben in opbouw naar mijn 4de marathon (Amsterdam) in de afgelopen 3 jaar.
Mijn pr is 3h55 en daar hoop ik onder te lopen.
Ik train 3 x per week, mijn schema wordt extern gemaakt.
In deze laatste trainingsweken train ik eens per week rond de 60 tot 75 min. in zone 1/2 en eens per week een interval als hieronder beschreven en 1 lange langzame duurloop >zone 1, inmiddels opgebouwd naar 3 uur. De interval zit het hele jaar al in mijn loopschema en gaat meestal in een hoger tempo, maar sinds juli op marathontempo (5min30/km)
De laatste 5 weken heb ik dit als interval gedaan, waarbij Z1=zone 1 en M=marathontempo, p=dribbel in minuten.
1h15 in Z1 waarin 5 x 6 in M p = 2
1h15 in Z1 waarin 10 x 4 in M p = afwisselend 2 en 1
1h15 in Z1 waarin 5 x 8 in M p = 4
1h15 in Z1 waarin 4 x 10 in M p = 8 – 6 – 4
1h15 in Z1 waarin 3 x 12 in M p = 9 – 6
Hoeveel tijd moet je dan op marathontempo trainen in de 12 weken voor een marathon uitgaande van 3 trainingen in de week en een marathon streeftijd van 4 uur?
Dag Ed, lees ik goed dat 12 minuten je langste blok is op marathonsnelheid? Dat schema zou er bij mij heel anders uitzien. Ik train veel minder kilometers (max 14, met uitzondering van de Damloop gisteren) maar ik train veel meer op mijn marathonsnelheid. Gisteren heb ik de hele 16K op mijn marathonsnelheid gelopen. Omdat ik minder kilometers train, heb ik een dieper herstel.
Lees ook een eerdere blog over onze visie op marathontraining:
http://www.sportrusten.nl/hoe-loop-je-marathon-terwijl-je-maar-14-km-traint/
Dank voor je aardige reactie Ellen. Een zachte werkweek gewenst. Groet, Koen