Wat eet jij nog na 20:00 in de avond?
Aangepast: september 2025
Wat doe je als je een paar kilo wilt afvallen?
Een antwoord op die vraag is ingewikkeld. Bijna alle bejubelde diƫten, blijken na een tijdje helemaal niet te werken.
Je valt tijdelijk af, maar na verloop van tijd komen de kilo’s er weer aan. Vaak met nog een extra kilo erbij, zo ben je nog verder van huis.
Dr. Samefko Ludidi schrijft daarover in zijn boek De dr. Ludidi Vastenmethode, dat je stofwisseling daalt bij weinig eten. De spaarstand die door weinig te eten wordt geactiveerd, is een evolutionair mechanisme. Je lichaam ziet een tekort aan eten als een mogelijke dreiging van hongersnood. Om zichzelf te beschermen, leert je lichaam om met minder energie af te kunnen. Je lichaam heeft het nogal druk met alledaagse processen, zoals je lichaam op temperatuur houden, dat kost een bak energie. Onder aanhoudende dreiging van tekorten, creƫert het lichaam ruimte om een deel van de binnengekomen energie uit eten opzij te zetten en op te slaan in de meest efficiƫnte energiebuffer: vet.
In tijden zonder voedselzekerheid, is dit een handig mechanisme. Als weinig eten een voorbode is van een lange periode zonder eten, is het handig om nog dagen te kunnen overleven, in afwachting van betere tijden.
Zo kan het zijn dat mensen met overgewicht die weinig (voedzame) calorieƫn eten, relatief ondervoed zijn en doodmoe blijven zonder af te vallen
Calorieƫn tellen is op lange termijn een vermoeiende en frustrerende weg.
Een aantal jaar geleden kwam er een nieuwe beweging op gang. Periodiek vasten. Ik omarmde de nieuwe beweging en ben groot fan van Marieke de Groot, Brenda Frunt en Edward Blommaart. Ze schreven samen aan het boekĀ Vast Wel! en ik hoorde dat ze bezig zijn aan een nieuw boek, maar misschien mag ik dat nog niet zeggen, dus je hebt het niet van mij.
Periodiek vasten is overzichtelijk: je eet gedurende acht uur per dag en de overige zestien uur eet je niks. Gevolg: je lichaam leert vet als brandstof gebruiken en je hebt verder nogal wat gezondheidsvoordelen. Bijkomend voordeel is dat je ook nog wat gewicht verliest.
Iedereen blij?
Nope. Zoals met elke trend zijn er voor- en tegenstanders. Niet alleen *kuch* influencers en familieleden zijn het oneens, ook de wetenschap komt met tegenstrijdige reacties.
Op PubmedĀ verscheen een alarmerend onderzoek.
Vertaald: wie zijn ontbijt overslaat, heeft een verhoogde kans op diabetes type II.
Dr. Ludidi pareert: als je ontbijt overslaat vanwege een druk leven, is de kans groot dat je met honger naar ongezond voedsel getrokken wordt (om 11:00 uur bij het tankstation). Wie met aandacht eet en gezonde ingrediƫnten kiest, doet er goed aan om periodiek vasten te proberen.
Over ƩƩn ding is iedereen het wel eens (en dat gebeurt niet vaak)
’s Avonds na 20:00 hoef je niets meer te eten. Wil je wat afvallen of beter uitrusten van je slaap, dan is het een mooi experiment om je eetpatroon na 20:00 onder de loep te nemen.
Water mag. Thee mag. Verder mag niks. Nah ja, je mag natuurlijk gewoon een goed boek lezen of een potje Wingspan spelen, maar je mag niets eten of drinken.
Weet jij wat je eet na 20:00?Ā Vul het hieronder in (In je gewone ritme, als je ouders 50 jaar getrouwd zijn, is het logisch dat je na 20:00 nog wat neemt ;))
Niet meer eten na 20:00: is leerzaam en overzichtelijk en stiekem best lastig. Maar het is een waardevolle eerste stap naar gezonder eten en afvallen.
Om verschillende redenen is het waardevol. Kort voor het slapen nog een kaasje eten of een biertje drinken heeft direct invloed op de kwaliteit van je slaap. Ironisch genoeg heeft dat weer invloed op je hormoon ghreline, waardoor je een dag later ook weer vaker zin hebt in zoet en tussendoortjes.
Verder at ik na 20:00 nooit een salade of een soepje, het was altijd koek, chips, kaas, nootjes of drinken met suiker of alcohol. Door die suikerpieken over te slaan, heb je sowieso een moment van ‘vasten’ tussen 20:00 en je eerstvolgende maaltijd een dag later. Een prima manier om je lichaam te laten wennen aan vetverbranding, zeker als je het combineert met nuchter lopen
Vooralsnog blijft periodiek vasten voor mij de fijnste manier om wat gewicht te verliezen en weer gezonder te eten.
Heb jij ervaring met periodiek vasten (positief of negatief)? Ik lees graag je reactie onder het blog.


Mooi verhaal Koen, met nieuwe inzichten.
Zelf blijf ik periodiek vasten gebruiken voor aanloop naar de marathon.
Zelfs over na 20u niks eten is er volgens mij onenigheid.
Wat als je bvb in ploegen werkt?
Ik kom nu met de uitkomst met 101 procent….
zelf kan ik trouwens na achten niet zonder eten, dan slaap ik niet.
Leuk artikel, Koen, maar het legt niet uit waarom je beter niet kan eten of zoetigheid drinken na 20.00 uur. Wat gebeurt er in je lichaam dat ervoor zorgt dat je beter slaapt en minder snel dik wordt als je niets meer nuttigt na achten?
Groetjes,
Theo
Gezien een hardloopblessure heb ik het laatste jaar de switch moeten maken naar calisthenics en krachttraining. Vanuit deze discipline hoor ik dat ik juist s avonds nog een groot portie kwark (500 gr) (of iets dergelijks) moet eten. Dit wil ik ook heel graag want ik het ’s avonds rond 2100 nog echt heel veel trek. Hoe kijk jij hier tegenaan? Overigens sport ik altijd nuchter.
Periodiek vasten doe ik nu ruim een jaar: tussen ongeveer 12 en 19 uur eet ik en daarbuiten in principe niet. In het weekend vind ik het gezellig om met mijn 3 kinderen mee te ontbijten, dan laat ik de teugels wel eens vieren. Ik ben 1.68 meter en 58 kg en dat is stabiel gebleven, periodiek vasten heeft daar geen invloed op gehad. Ik voel me er prima bij en als ik in de ochtend honger krijg, drinkt ik thee en dan is het weer weg. ās avonds heb ik wel eens zin in koek of chocola bij de thee, maar ook dat zijn patronen dus doe dat gewoon maar niet of zelden.
Ik denk dat het gezond is, met name voor de hormoonhuishouding en het bevalt me prima.
Dank voor je reactie Maartje! Gelijkmoedig voorwaarts.
Hoi Koen, intermittend fasting werkt goed voor mijn gemoed, maar heb er wat betreft op gewicht blijven niet veel aan, terwijl ik 3x pd een eetmoment, echt gezond eet en 4x per week lekker sport.
Nuchter sporten, daar heb ik wel een vraag over: ken je Dr Stacey Sims? Zij zegt dat uit onderzoek blijkt dat sporten in een fasted state voor voor mannen prima is, maar voor vrouwen (en met name vrouwen na de overgang) juist averechts werkt.
Wat is jouw visie daarop?
Ha Sanne, dank voor je reactie. Vrouwen na de overgang: daar weet ik nog te weinig van. De Nederlandse arts Drs. Dorenda van Dijken heeft daar veel gezegd en geschreven, maar naar mijn weten nog niet in relatie met hardlopen. De ervaringen onder Sportrusters zijn nogal tegenstrijdig. Sommige vrouwen laten weten dat periodiek vasten (en koud douchen) veel voordelen heeft, anderen schrijven dat het niet voor ze werkt en dat ze meer eetmomenten inlassen (en warm douchen). Het blijft een zoektocht. Zolang we zoeken in plaats van weten, komen we ergens. Wordt vervolgd!
Ik vind periodiek vasten lekker gestructureerd. Het geeft een vrij simpel handvat en daarnaast kan je gewoon nog eten wat je wil, uiteraard de excessen buiten beschouwing latend. Ik ben er al een paar kilo mee kwijt na een aantal weken. Ook nuchter sporten gaat prima. Ik zie er louter voordelen aan. En ja, tijdens feestjes of vakantie kan je heus wel eens zondigen. Het moet geen straf worden. Maar over het algemeen vind ik het goed te doen en ik voel me fitter. Het enige wat ik me afvraag: ‘mag’ je nu echt geen koffie tijdens het vasten, alleen thee ? Of is dat om hete even ?
Ha Nico, met oog op vet verbranden en/of ketose kun je gerust zwarte koffie drinken. Geen koffie zit geregeld in vastenprogramma’s om ook de angel uit stress of gifstoffen te halen. Gelijkmoedig voorwaarts.
Ik eet al een tijdje alleen tussen 12-20, probeer koolhydraten te beperken, eet vers, snoep/snack zelden en drink ook zelden alcohol. En dat voelt best saai… Eet meestal 2-3 x per dag en behoorlijk gevarieerd. Sport 3-4 x per week op vaak nuchtere maag en toch val ik niet af. Ben sinds overgang 5 kg aangekomen die er niet meer af lijken te willen. Merk ook niet zo veel verschil met energieniveau. Rara hoe kan dat? Iets met tragere stofwisseling? Waar ik ook benieuwd naar ben, waarom geeft IF niet ook je lichaam het seintje dat het op de spaarstand moet?
Ha Saskia, aankomen in de overgang komt heel vaak voor. Zitten de extra kilo’s je in de weg, of heb je wel een gezond gewicht? Over de spaarstand: het is belangrijk om IF te combineren met voldoende bewegen, dan ga je niet in de spaarstand.
Dag Saskia
Door Sportvasten heb ik mijn taille terug na de overgang. Is een uitdaging maar werkt voor mij. (10 daagse 3 dagen afbouwen 3 dagen vasten en 4 dagen opbouwen in combinatie met dagelijks sporten in vetverbranding)
Ik mis een belangrijke keuze: na 20u, vanwege sportbeoefeningā¦
En dan inderdaad al kort nadien gaan slapen!
Nuchter trainen: allemaal goed en wel, maar er is een correlatie met blessurerisico.
Ha Pieter, jij eet wĆ©l na 20:00 als je ’s avonds sport? Welke sport beoefen je?
Toch zeker 2-3 keer per week na 20u. Hardlopen, duurloop, ultra…
Vooraf zou zeker een opgeblazen gevoel geven. Minstens 1u vooraf, of >3u bij wedstrijden.
Om het over dat laatste te hebben (ultra/wedstrijden): vroeger ging men uit van een 70g koolhydraten / uur, nu al meer dan 120g bij topatleten. Dan volg je al deze zaken wel al eens op…
Mijn (beperkte) stressfractuur kwam er ook na 2- 3- wekelijkse nuchter doch kort en matig intensief sporten. Verder nooit blessures gehad.
Ik zie geperiodiseerd (minder) eten of vasten dus als iets “sporadisch”. Voorzichtigheid geboden…
Voor ultra-lopers gelden andere regels. Daar heb ik mijn blog geen rekening mee gehouden Pieter. Dank voor de toevoeging.
Dag Koen, sinds 3 jaar sportvaster en fan van 1 dag per week niet eten. Verder 3-4 x per week nuchter sporten. Toch pas sinds jou 30 dagen slapen het drankje na 20.00 kunnen skippen (meestal) en merk zeker het verschil met goede slaap! Daarin vind ik de motivatie! Daardoor wordt het makkelijker om na 20.00 niets te nemen. Vakanties lastiger vanwege laat eten/drinken!
Ode aan vakantie en ‘zondigen’ š
Ha Koen, bij de thee rond 21.30h eet ik twee blokjes pure 85-90% chocola. Ik heb lang ontbijt geskipt en ook nuchter gesport maar of de overgang of wat ijzertekort maakten dat ik uit balans raakte. Nu ontbijt ik weer en eet meestal verse salade met lunch en āās avonds warm. Wel zo veel mogelijk vers en onbewerkt. Ik ben afgevallen na tweede vipassana (blijvend). Alsof ik zaken los heb gelaten. Bij vrouwen gaat IF beter met avondeten skippen. Maar iedereen moet uitproberen wat werkt voor zichzelf en kan in andere fase weer veranderen. Ik overweeg nu vegetarisch maar ik vind het nog spannend ivm eiwitten en ook wel ivm reacties van omgeving. Zit niet in vega bubbel.
Blijven ontdekken en vooral je eigen route volgen. Ik wens je veel toewijding en wijsheid met de volgende stap!
S ochtends is het enige moment dat ik geen trek heb. En op dat moment nuchter sporten geeft me meer energie. Toch val ik geen steek af. Nu hoor is steeds vaker dat voor vrouwen vasten op niet altijd gunstig is, afhankelijk van hormooncyclus en leeftijd. Soms probeer ik me er maar bij neer te leggen dat afvallen niet in mijn lijfs woordenboek voorkomt. Net zo min als die klier die dat magische stofje afscheid van sporters high.
Periodiek vasten doe ik nu ruim een jaar: tussen ongeveer 12 en 19 uur eet ik en daarbuiten in principe niet. In het weekend vind ik het gezellig om met mijn 3 kinderen mee te ontbijten, dan laat ik de teugels wel eens vieren. Ik ben 1.68 meter en 58 kg en dat is stabiel gebleven, periodiek vasten heeft daar geen invloed op gehad. Ik voel me er prima bij en als ik in de ochtend honger krijg, drink ik thee en dan is het weer weg. ās avonds heb ik wel eens zin in koek of chocola bij de thee, maar ook dat zijn patronen dus doe dat gewoon maar niet of zelden.
Ik denk dat het gezond is, met name voor de hormoonhuishouding en het bevalt me prima.
Ik ben jaren geleden eens bij een lezing van je geweest en daarna ook gaan verdiepen in IF. Het klonk heel logisch. 20 jaar geleden heb ik een paar jaar in het middelbaar onderwijs gewerkt en omdat je 5x per week vaste eetpauzes had kreeg ik ook op mijn vrije dagen klokslag 10:10 en 12:20 trek. Daar moest ik aan denken toen ik begon met IF. Ik doe het niet dagelijks, bv voor een zware training eet ik wel,. Maar over het algemeen heeft het me geholpen echt te luisteren naar mijn lichaam en niet standaard te ontbijten omdat je het gewend bent. Het wennen ging heel snel, voorheen liep ik namelijk ook graag nuchter maar dwong ik mezelf wat te eten omdat je dat geleerd hebt.
Misschien leuk om te weten – of wist je het al – toen ik in 1995 Nepal bezocht bleek het daar bij de bevolkin de gewoonte om 2x per dag een maaltijd te gebruiken: rond 10.30/11 uur en ’s avonds rond 6 uur. Geen snacks tussendoor, alleen wat thee. De mensen zagen er goed uit.
Twee jaar geleden ben ik na je webinar direct begonnen met vasten. Dank nog voor dat zetje.
Het was eigenlijk heel makkelijk en geheel zonder klachten ook. Misschien was de stap ook niet groot omdat ik eens per week al nuchter liep?
Mijn doel was niet om af te vallen, maar dat gebeurde natuurlijk wel. Nu snoep ik weer wat meer tussendoor en neem ik op een vrije dag soms toch ontbijt. Dat laatste omdat ik bij een wedstrijd wel graag ontbijt van te voren en het ontbijten niet helemaal wil verleren.
Mijn gewicht is weer zoals voorheen, maar ik ben veel minder afhankelijk van eetmomenten en meestal blijft de dip na de lunch ook uit. Ik blijf lekker vasten en ga heel mild en ontspannen met uitzonderingen om.
Leuk, weer een boek! Succes!
woohoo weer een nieuw boek! Ik kan niet wachten. Ik vind het echt heel lastig dat er bij de triathlon vereniging heel negatief wordt gekeken naar periodiek vasten en nuchter trainen. Ik doe dat nu wel zelf en dat bevalt nog steeds goed- maar heb me neergelegd dat ik dan nooit echt sneller word. Met jouw tijden ga ik toch twijfelen…. ga je ook in op verschillen tussen mannen en vrouwen, want ik heb gemerkt dat daar heel veel verschil in zit..
Vraag: IK ben dol op zoethoutthee, dat is gewoon zwarte thee. kan dat ook?
Ik volg sinds een paar weken de adviezen van Robert Wolters van āechte mannen diĆ«ten nietā. Ik sport (fitness, of intensief wandelen) nuchter en eet dan pas om 11.00 uur. Na 20.00 uur niets meer. Gedurende de dag 2 of 3 maaltijden maar dan zonder beperkingen. Suikers vermijd ik zoveel mogelijk maar koolhydraten (aardappels, rijst) zoveel als ik wil. Ik merk dat ik minder opgeblazen ben en de weegschaal wijst naar beneden.
Ik ben afgestapt van continue intermittent fasting want ik moet toch een klein beetje bijkomen (3% vet).
Ik probeer momenteel minimaal 3x 18 u intermittent fasting per week.
Mijn schema is eten tot en met maximum 12:00 middag en dan vasten tot en met +/- 5:00 in de ochtend.
Ik ga naar bed rond 20 uur in de avond.
Ik voel me hƩƩl energiek in de ochtend!
Dat klinkt goed Alexander. Was periodiek vasten in het begin nog moeizaam, of ging het je goed af?
In het begin was het uiteraard wennen. Maar ik was eerst begonnen met 16:8 en zo uiteindelijk overgestapt naar 18:6. Uw lichaam went er wel aan. Slapen gaat beter met een “lege” maag.
Merci!
Ik zie veel in de theorie die je beschrijft: als je (te) weinig eet, wordt dat wat je eet als vet opgeslagen. Ik kan heel makkelijk zonder ontbijt. Maar wat ik lastig vind aan periodiek vasten is dat is om 8 uur naar mijn werk ga en pas om 7 uur terug ben. Ik werk in een wijn- en delicatessenwinkel. Heel leuk, maar weinig tijd om te eten en helemaal geen saladesš. Ik ga zoveel mogelijk op de racefiets naar het werk (het is ruim 13 km). Dan kan ik ook geen sla meenemen. Als ik terug ben moet ik nog koken en als ik dan ga eten is het vaak al na acht uur ās avonds. Nou ja, ik wil er maar mee zeggen, als je niet thuis of op kantoor werkt, kan het eigenlijk gewoon nietš©
Ha Alie, is dat 5 dagen per week van 8:00 tot 19:00? Er is ook een vastenvariant waarbij je 5 dagen eet zoals je normaal doet en 2 dagen vast. En anders toch even een koelkast vullen met soep, sla en tomaten in de delicatessewinkel. Lekkere nootjes liggen er vermoedelijk al š
Neee geen vijf dagen hoor, ik zal ns naar die twee dagen optie op zoek gaan!
Door ditzelfde programma, ik denk twee a drie jaar terug doe ik niet anders meer dan periodiek vasten, ik vind het heerlijk! Vaak eet ik tussen 2000 en 2030 uur een stuk fruit bij mijn thee (soms ook niet) en dat is dan het laatste van de avond. Dan āontbijtā ik om 1200 uur šš» ik voel me er goed bij en dat is het belangrijkste vind ik. Heel veel mensen vinden er wel iets van haha š Ik kan het in ieder geval iedereen aanraden!
Groetjes Carola
Wat een mooi bericht Carola. Had je in het begin wat opstartproblemen, of ging het je meteen goed af?
Het ging me eigenlijk meteen goed af! Dat kwam omdat ik mijn ontbijt meestal al uitstelde tot 1000 uur, aangezien ik mijn tijd besteedde aan mijn dochter klaarmaken om naar school te gaan en dan gunde ik mezelf geen tijd van eten, vandaar. Aansluitend ging ik meestal nog boodschappen doen of zo. Dus ging gemakkelijk. Hoewel ik vroeger als ik wakker werd als eerste dacht aan eten omdat ik anders letterlijk omviel van de honger. Wat een verschil met nu. Ik taal er niet naar!
Dank voor het delen, merci Carola!
šš»šš»
Ik sluit mij aan bij Carola. Met soms een uitzondering maar dat vinden Brenda en Marieke juist goed.
Mijn man doet dit al jaaaren gewoon uit zichzelf. Trendsetter?
Ik eet altijd kwark met havermout en bramen of blauwe bessen voor het slapen gaan. Er zijn goede redenen om dat juist wel te doen.
Ha L. wat is de reden dat je kwark eet met havermout, kort voor je gaat slapen?
Als ik ’s avonds een rondje ga hardlopen kom ik vaak na 20:00 uur pas terug. Is het dan niet verstandiger om nog even wat eiwitrijks te eten voor beter spierherstel?
Ha Richard, ik doe het niet. Slapen is het voornaamste voor een goed herstel en eiwitten eet ik overdag genoeg. Maar het hangt er vanaf hoeveel je ’s avonds loopt, denk ik. Als je 160 kilometer per week loopt en je hebt ’s avonds ook nog intensieve en lange trainingen, dan komt het nauw. Maar als je ’s avonds een uurtje loopt en je zweet ruikt nog niet naar ammoniak, dan is razendsnelle aanvulling van eiwitten toch niet nodig?
Haha, zoveel train ik niet, ik ga het een maandje proberen.
Laat je over een maand weten hoe het bevalt?
Eerlijk gezegd heb ik het niet de hele maand vol gehouden, er waren wat dagen met een banaantje na achten. O.h.a. is het goed bevallen en ik ga er mee door.
Dank voor je reactie Richard, klinkt goed.
https://www.runners.nl/nieuws/1288882/maak-spieren-blij-met-eiwitten-voor-het-slapen.html?utm_source=chatgpt.com
Dit artikel geeft iets anders aan. Ook blijkt een kleine gezonde snack voor het slapengaan te helpen bij beter slapen, de cortisolwaardes laag te houden enz⦠er zijn dus blijkbaar verschillende inzichten.
En wat is nu waar?
Ha Susan, het mooie is dat je mooi zelf kunt onderzoeken wat voor je werkt. Het onderzoek waar je naar verwijst is gedaan met gewichtheffers, dat is toch wel een andere tak van sport dan hardlopen. Is er vergelijkbaar onderzoek met hardlopers?
Ik hou niet zo van die zwart-wit tegenstellingen. Als je naar onze ānatuurā kijkt: soms had je periodes van overvloed, soms minder. Gestructureerd vasten, of heel regelmatig nuchter gaan sporten, lijkt me dan ook echt niet verstandig. Maar ons lichaam mag wel eens uitgedaagd worden. Dus die yoghurt later op de avond hoeft niet altijd ⦠en de vele carbs voor een run ook niet perse.
Geen structuur wil daarom niet zeggen dat de timing niet juist moet zijnā¦.!
Mooie ‘nuchtere’ reactie, dank