Kan 5 dagen vasten gevaarlijk zijn?

Vorige week vrijdag was mijn 5de dag van de 5 dagen vasten. Op dag 4 kreeg ik van AI het advies om met spoed 112 te bellen. Huh?

Eerder schreef ik een blog met 5 voordelen van 5 dagen vasten. Ook dit keer was het weer zwaar. En mooi. Mijn havermoutpapje met blauwe bessen en kurkuma op zaterdagochtend was zelden zo lekker. Herwaardering voor eten is een bijvangst van vasten en nu geniet ik dubbel en dwars van lekker eten.

Aanstaande zaterdag weet ik of het ook weer een impuls aan mijn hardlopen geeft. Dan probeer ik een record te lopen op de 10 kilometer. Dat wordt vervolgd.

Kan 5 dagen vasten ook gevaarlijk zijn?

Wat ik deed voelde volstrekt veilig en verantwoord. Is dat ook zo? Op een bericht dat ik op Instagram plaatste over mijn 5 Day Fast, kreeg ik een waarschuwing:

Wie zonder kennis en zonder begeleiding gaat vasten, is niet slim bezig. Grote kans dat je meer nadelen hebt dan voordelen. De hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid en vermoeidheid die je de eerste dagen hebt, zijn tot daaraan toe, maar een tekort aan vitaminen en mineralen zijn een reëel gevaar, evenals spierafbraak als je te lang vast. Plus het aanwakkeren van een jojo-effect als je na het vasten onbeheersbaar gaat eten en snel weer aankomt. Het vasten dat ik deed, was eigenlijk het nabootsen van vasten. Het is een vasten nabootsend dieet in plaats van vasten. De Italiaanse dokter Valter Longo heeft daar veel onderzoek naar gedaan en verhelderend over gepubliceerd, Ramon Siljade heeft daar voor sporters nog een extra slag in gemaakt met uitgekiende supplementen om spierafbraak te voorkomen: de 5 Day Fast.

Om te controleren of mijn vetverbranding goed geactiveerd was, deed ik dagelijks een meting van mijn ketonenwaarden. Als je vetten verbrandt, komen er ketonen vrij. Goed nieuws dus, dacht ik.

Nadat ik zelf een ketonenwaarde had gemeten van 3.5 mmol/L ging ik die waarde – met enige tevredenheid – invoeren in Google. Tegenwoordig krijg je dan eerst een antwoord van AI. Dat was toch even schrikken.

Een ketonenwaarde van 3.5 mmol/L is zeer hoog en wordt als een medisch noodgeval beschouwd, vooral bij mensen met diabetes. Het duidt op een potentieel gevaarlijke situatie van ketoacidose, een complicatie waarbij er teveel ketonen in het bloed aanwezig zijn, wat kan leiden tot een verzuring van het bloed. Het is van cruciaal belang om direct medische hulp in te roepen in dit geval, aangezien dit kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen. Bel direct 112 of ga naar de spoedeisende hulp.

Ik voelde me prima en ben niet naar de medische hulp gegaan. Wel zocht ik verder naar ketoacidose. Door verzuring en uitdroging kunnen organen falen en kun je in coma raken. Dat is een gevaar voor mensen met diabetes type I (en in mindere mate voor mensen met diabetes type II). Voor mij was er geen enkel gevaar. Ketonen zijn licht zuur maar bij mensen zonder diabetes zorgt het lichaam er zelf voor dat het bloed niet te zuur wordt, het lichaam voert overtollige ketonen af via urine en adem en reguleert de zuurgraad automatisch. Verzuring komt alleen voor bij mensen die geen of weinig insuline aanmaken. Dan kan het lichaam de ketonen niet meer reguleren, waardoor bloed gevaarlijk zuur wordt.

Mensen met diabetes zijn zich hier over het algemeen goed van bewust, maar een extra waarschuwing kan geen kwaad: heb je diabetes, doe het vooral niet! Dat geldt ook voor vrouwen die zwanger willen worden, kinderen in de groei, mensen met een verleden met een eetstoornis en vrouwen in de eerste 7 dagen van de cyclus.

Verder zijn de voordelen vooral spectaculair

Vooral autofagie is interessante kost. Tijdens het vasten zoekt je lichaam manieren om voldoende energie te krijgen én om energie te sparen. Autofagie is daar schitterend voorbeeld van. Beschadigde cellen die je lichaam meer kwaad dan goed doen, worden opgegeten en ingezet als brandstof. Cellen die de kiem kunnen zijn van Alzheimer, Parkinson, kanker, hart- en vaatziekten krijgen geen voeding om zich te vermenigvuldigen maar worden ineens een bron van energie: wauw.

Autofagie is echter niet te meten en ik kan over 30 jaar niet vertellen hoe ik erbij had gezeten zonder vasten, maar motiverend is het wel.

Wat wel te meten is: hoe hard loop ik 10 kilometer? Aanstaande zaterdag ga ik proberen mijn PR op de 10 kilometer te lopen, ben benieuwd of het lukt. Op Instagram kun je zaterdag al zien hoe het is gegaan, anders deel ik volgende week een update.

Wordt vervolgd!

Heb jij de 5 Day Fast ook gedaan? Ben benieuwd naar je ervaring.

Over de auteur

Ik schreef tien boeken over ademhaling, kou, hardlopen, wielrennen en mediteren.

In 2014 ontmoet ik William Cortvriendt, een arts en schrijver die zegt dat mensen te vaak eten. Na deze ontmoeting experimenteerde ik met vasten, koolhydraatarm eten en hardlopen zonder sportdrank. Het resultaat: meer energie en een grote interesse in voeding. En om daar met volle teugen van te genieten is goed eten een waardevol uitgangspunt. In 2026 verschijnt mijn nieuwe boek: Eten tot je erbij afvalt. Eet smakelijk!

Koen de Jong