Hoe word je 100?

Bijgewerkt 17 mei 2020

Drink 4 koffie per dag.

Eet chocola.

‘Beweeg’ 5 tot 7 uur per week.

Eet groenten en knoflook.

Vermijd frisdrank.

Het zijn vijf tips van arts William Cortvriendt uit zijn boek Hoe word je 100?

Cortvriendt en ik zijn tegenpolen. Niet qua interesses, maar wel qua aanpak om een boek te schrijven.

Hoe word je 100In Hoe word je 100? staan meer dan 400 referenties. De arts moet duizenden onderzoeken hebben gelezen, om vervolgens de onderzoeken die er echt toe doen, mee te nemen in zijn boek.

Bewonderenswaardig, maar ik heb altijd mijn twijfels bij wetenschappelijk onderzoek. Zo vroeg ik me jaren geleden, toen ik begon met ademhalingsoefeningen, helemaal niet af, of dat wel wetenschappelijk bewezen was. Ik probeerde de oefeningen uit, en het bracht me veel dus ik ging ermee door. En ik moedig mensen aan om het ook te proberen. Brengt het je wat? Ga door. Brengt het je niets? Stop ermee.

Cortvriendt pakt dat anders aan in Hoe word je 100?

Zijn vader overleed op 97 jarige leeftijd en zijn moeder is inmiddels ouder dan 100.

Gewoon goede genen?

Of komt het door de manier waarop zijn ouders leven, dat ze zo oud worden?

Cortvriendt zoekt het uit en komt erachter dat zijn ouders – zonder het te weten – bijna alles goed doen. In de inleiding zet hij de boel meteen op scherp door de hele gezondheidszorg een sneer te geven:

Gezondheidszorg is eigenlijk een verkeerd woord. We kijken namelijk niet of nauwelijks om naar de gezonde mens, ons systeem is daarentegen met name erop afgestemd om zieke mensen te behandelen. Het woord ‘ziekenzorg’ omschrijft daarom eigenlijk veel beter datgene waarvoor dokters zijn opgeleid en hoe wij als samenleving tegen ziekte en gezondheid aankijken.

In de Verenigde Staten wordt jaarlijks van elke dollar die wordt verdiend 18 cent uitgegeven aan de behandeling van zieke mensen. Slechts 0,4 cent van elke verdiende dollar wordt uitgegeven aan preventie. Met andere woorden: er wordt aan de reparatie van schade 45 keer meer uitgegeven dan het voorkomen van die schade.

En dat kan anders. In 27 hoofdstukken beschrijft Cortvriendt wat de effecten zijn van onder andere: koolhydraten, suiker, vetten, multivitaminen, bewegen, stress, koffie, thee, Vitamine D, roken, knoflook, peterselie, chocola, water en zonlicht op onze gezondheid.

394.000 doden per jaar

Het is bijzonder hoe goed Cortvriendt erin slaagt om met cijfers, grafieken en onderzoeken te strooien én toch een aangenaam leesbaar boek te schrijven. Zelfs bekend terrein, zoals bijvoorbeeld de  schadelijke effecten van roken worden onderbouwd met grafieken die lang blijven hangen. Zo gaan er jaarlijks in de VS 32.000 mensen dood door vuurwapens. Dat lijkt veel, maar van het aantal doden per jaar, door roken word je duizelig: 394.000. Bizar is ook het aantal doden door passief roken (meeroken met je ouders, zonder dat je zelf rookt): 49.000.

Deze cijfers leggen gewicht in de schaal, maar dat roken slecht voor je is, dat weten we natuurlijk al lang.

Er komen ook punten terug die nieuw zijn voor mij, en waar iedereen op het Sportrusten-hoofdkwartier tevreden mee is. Lang beschouwde ik koffie drinken als een zonde waar ik van genoot, maar het ís geen zonde, volgens Cortvriendt.

Drink 4 of 5 koffie per dag

In 2009 werd een meta-studie gepubliceerd die gebaseerd was op 21 voorgaande onderzoeken met in totaal meer dan 400.000 participanten. Hierbij werd aangetoond dat het drinken van één tot vier koppen per dag, het risico op hartaanvallen vermindert met 13%.

Van zo’n onderzoek kun je denken dat de auteur populaire uitkomsten opschrijft, en minder populaire uitkomsten naast zich neerlegt. Want er zijn ongetwijfeld ook onderzoeken waaruit blijkt dat koffie drinken juist ongezond is. Cortvriendt zegt dat hij de onderzoeken die in de top-20 van wetenschappelijke tijdschriften staan heeft gebruikt. En dat bij die onderzoeken verrassend veel eenduidige conclusies werden getrokken.

Ook het hoofdstuk over lichaamsbeweging (bekend terrein) graaft dieper dan normaal.

7 uur lichaamsbeweging per week voorkomt vetweefsel in spier

De auteur vergelijkt 2 MRI-foto’s van mannen van 70 jaar. De ene is zeer actief en de ander zit vooral op een stoel. De MRI-foto’s van de beide bovenbenen zijn ontluisterend. De actieve zeventiger heeft een groot bot, veel spierweefsel en een dun laagje vetweefsel. Bij de passieve zeventiger is het bot kleiner en is meer vetweefsel dan spierweefsel. Uiteraard is Cortvriendt niet tevreden met bewijs van slechts twee mensen, dus onderbouwd hij de foto’s met onderzoeken, in dit geval met een onderzoek uit 1971 waar de samenhang tussen lichaamsbeweging en botdichtheid wordt onderbouwd.

Ik ben blij met het boek en heb het met veel plezier gelezen. Met 100 jaar oud worden ben ik nog niet zo bezig, dat duurt nog 60 jaar.

Maar ook voor nu kan ik wat met de tips uit het boek.

Enne, tot slot een geruststellend bericht  voor het opperhoofd van de pensioenfondsen: wees gerust, we kunnen prima 100 worden, want volgens Cortvriendt moeten we juist níet met pensioen om gezond oud te worden.

Klik hier als je Hoe word je 100? wil lezen

Let op: Hoe word je 100 is vrij zware kost met veel verwijzingen naar wetenschappelijke literatuur. Als je liever 100 wordt, zonder zware kost te lezen, dan kun je beter het Hoe word je 100? Actieboek lezen.

Over de auteur

Ik schreef tien boeken over ademhaling, kou, hardlopen, wielrennen en mediteren.

In 2014 ontmoet ik William Cortvriendt, een arts en schrijver die zegt dat mensen te vaak eten. Na deze ontmoeting experimenteerde ik met vasten, koolhydraatarm eten en hardlopen zonder sportdrank. Het resultaat: meer energie en een grote interesse in voeding. En om daar met volle teugen van te genieten is goed eten een waardevol uitgangspunt. In 2026 verschijnt mijn nieuwe boek: Eten tot je erbij afvalt. Eet smakelijk!

Koen de Jong