Waarom pillen niet op de 1ste plaats komen bij slapeloosheid

Als je ’s avonds in bed ligt en je kijkt op de klok, denk je: ik moet slapen.

Maar de slaap komt niet. Gedachtes komen en gaan, je staart naar het plafond en je bent moedeloos. Je ligt wakker. Je piekert.

Heb je dit een aantal dagen (of weken) na elkaar, dan is de wens om te slapen groot. Veel mensen nemen dan een slaappil.

Hèhè, je slaapt.

Eindelijk rust.

Meer dan een miljoen mensen hebben last van slapeloosheid en een meerderheid daarvan slikt medicijnen

Als je op Google de woorden ‘Waarom ben ik…’ intikt, vult de zoekmachine zelf de meestvoorkomende voortzetting aan. Tien keer raden wat er opduikt.. ….zo moe. 

Slapeloosheid komt veel voor, helaas zijn slaappillen géén oplossing. Je bent weliswaar niet meer wakker, maar je rust ook niet echt uit.

Melatonine is de meest gebruikte slaappil die er is. Arts en slaapexpert Aline Kruit schreef eerder al waarom je beter géén melatonine kunt slikken:

Slapeloosheid wordt in de meeste gevallen veroorzaakt door stress. Of door het aannemen van verkeerde slaapgewoonten.

Dus niet door een tekort aan melatonine: als je dat dan tóch aanvult, raakt de normale aanmaak van in de war.

In een gezond dag-/nachtritme bereikt de melatonineconcentratie een piek aan het begin van de nacht. De concentratie neemt sterk af in de ochtend onder invloed van licht. Neem je extra melatonine in dan blijft het overdag ook in het bloed. Gevolg? Je melatoninespiegel daalt onvoldoende en het lichaam weet niet meer waar het aan toe is. 

In haar analyse verwijst ze naar een artikel op medisch contact met verwijzingen naar wetenschappelijke artikelen.

Afgelopen donderdag gaf ik een presentatie over ademhaling voor Runningtherapeuten

Het verband tussen een slaaptekort en zo’n beetje elke psychische stoornis die we kennen, met name depressies en angsten, is overduidelijk. ‘In een geval van een depressie, en zelfs angststoornissen, hoef je eigenlijk maar eventjes door te vragen en in tachtig tot negentig procent van de gevallen is er ook een slaapprobleem*.’ Runningtherapeuten nemen mensen met een milde depressie, angststoornis, burn-out, hyperventilatie of paniekstoornis mee naar buiten. Om te rennen. Omdat de gemene deler van deze mensen stress is én slapeloosheid, gaat het niet alleen over hardlopen maar verzorg ik een onderdeel in de cursus over ademhaling. Voor beginnende runningtherapeuten voelt het in het begin wat ongemakkelijk. Een patiënt komt binnen met heftige angst en hevige vermoeidheid, dan lijkt een stukje lopen en een eenvoudige ademhalingsoefening wat te simpel.

Kan een rondje rennen en een ademhalingsoefening écht bijdragen om grote problemen op te lossen?

Als voorbeeld geef ik een vrouw van 54 die eens een rustmeting deed bij me. Ik liet haar tien minuten rustig zitten met een band en zag wat haar ademfrequentie was en haar hartslag.

Ademfrequentie: 32

Hartslag: 107

Nogmaals: ze zat rustig op een stoel!

Na deze meting liet ik haar een ademhalingsoefening doen. Wat gebeurde er? Haar ademfrequentie zakte naar 12 en haar hartslag naar 68. Ze ging blij en ontspannen naar huis.

Een dag later kreeg ik een mail. Ze schreef dat ze de oefening in bed had gedaan en dat ze in slaap was gevallen tijdens de oefening. Dat is op zich niks bijzonders, dat gebeurt aan de lopende band. Maar in haar geval was het wél bijzonder. Ze slikte al 11 jaar slaapmedicatie en ze sliep nooit zonder pil. Nu dacht ze: ik probeer deze oefening en dan kijk ik wel of ik in slaap val.

Dit voorbeeld is zowel vrolijkstemmend als frustrerend. Hoe kan het dat iemand 11 jaar slaapmedicatie slikt en nog nooit heeft gehoord van een simpele ademhalingsoefening om te ontspannen?

In de pauze kwam een runningtherapeut in opleiding naar me toe. Hij deed al veel ademhalingsoefeningen en deelde zijn ervaring van een man die bètablokkers slikte en na vier weken wandelen en ademhalingsoefeningen de medicatie niet meer nodig had. De man was niet doorverwezen door de arts, maar op eigen houtje aan de slag gegaan.

Is het niet logisch als een patiënt hartkloppingen heeft of last heeft van slapeloosheid, om eerst beweging en ademhalingsoefeningen te proberen en pas daarna medicijnen voor te schrijven?

Bevriende artsen zeggen: ja.

Maar dat is hels ingewikkeld. Want veel patiënten zitten helemaal niet te wachten op tips over hardloopschoenen of ademhalingsoefeningen.

De patiënten die zelf aan de slag willen, vinden hun weg wel op internet.

Dan is het wel handig als de bruikbare tips hoog in Google staan.

Wellicht dat over een paar jaar ademhalingsoefeningen en meditatie gemeengoed zijn. Dat als je zoekt in de zoekmachine op ‘Waarom ben ik zo…’ dat de zoekmachine automatisch aanvult…gelijkmoedig.

Meer weten over ademhalingsoefeningen en wat ze (niet) doen? Meld je aan voor het webinar.

*Brad Wolgast van de Universiteit van Delaware.