Box breathing of observeren: welke oefening is beter?

Afgelopen weekend hadden we dag 3 en 4 van de ademcoachopleiding. We begonnen met terugblikken op het eerste weekend. In dat weekend deden we vijf ademhalingsoefeningen. In neus – uit neus – pauze, in neus – uitademing verlengen door de mond – pauze, ademstops, box breathing en de observatieoefening.

‘Ik hoorde een podcast met Stans van der Poel,’ zei één van de cursisten, een leergierige brandweerman die vol in de oefeningen én de materie duikt, ‘en zei vertelde dat box breathing onzin is en niks doet. Zij benadrukt het belang van een verlengde uitademing en zegt dat het niet goed is om te pauzeren na de inademing. Hoe zit dat?’

Ik viel even stil.

Stans van der Poel heb ik niet een beetje hoog zitten. Die heb ik héél hoog zitten. Van haar heb ik zo gigantisch veel geleerd, er is geen woord dat uit kan drukken hoe dankbaar ik haar ben voor haar kennis, enthousiasme en haar manier van lesgeven.

Toch ben ik ook enthousiast over box breathing en Steven Zwerink heb ik ook hoog zitten, box breathing is één van zijn favoriete oefeningen.

Hoe kan dat?

In Nederland ben ik niemand tegengekomen die meer weet over O₂, CO₂, gaswisseling tussen long en bloed, pH en ademhaling en vet- en suikerverbranding dan Stans van der Poel. Platgeslagen: overademen is een probleem; te snel, te diep. Gevolg: minder CO₂,  in je bloed dan wenselijk en je wordt een suikerverbrander. Na de inademing zit je long vol met CO₂, -arme lucht en na een rustige uitademing is er meer CO₂, en dat wil je. Daarom is een ademhalingsoefening met een verlengde, rustige uitademing goud waard en is er een natuurlijke pauze na je uitademing als je ontspant.

Met box breathing is de uitademing en de pauze niet langer dan de inademing. Je ademt bijvoorbeeld 5 seconden in, dan 5 seconden vast, dan 5 seconden uit en dan weer 5 seconden vast. Geredeneerd vanuit O₂ en CO₂ gebeurt er een hoop tijdens box breathing. Met een hartslagmeter of een meting van je hartslagvariabiliteit kun je zien of je ontspant met de oefening of juist niet. Maar er gebeurt meer tijdens een ademhalingsoefening.

De belangrijkste reden voor mij om ademhalingsoefeningen te doen zit hem niet in O₂ en CO₂ maar in gedachten. Van jong af aan leren we dat ons denken en onze gedachten een groot goed zijn. Ons brein is een wonder en we leren om ons intellect te benutten. Op school leren we taal, rekenen en we leren om ons aan te passen aan de wensen van volwassenen. Allemaal prachtig, maar dat denken kan ons enorm in de weg zitten. We kunnen ons een hoop ellende herinneren en we kunnen een hoop doemscenario’s voor de toekomst inbeelden. Die herinneringskracht en die verbeeldingskracht kan ons huidige moment ruïneren op een manier die zijn weerga niet kent.

Met ademhalingsoefeningen leer je om in het huidige moment met je eigen wonderlijke lichaam simpelweg te zijn. Box breathing en de observatieoefening zijn beide krachtige oefeningen om dat te doen. Waarbij je met box breathing je brein iets te doen geeft en dat maakt het eenvoudiger om in het moment te blijven. Met de observatieoefening doe je niets, behalve opmerkzaam zijn. Dat maakt dat met een springerig, actief brein de box breathing prettiger voelt, want je hebt iets te doen met je denkkracht. De observatieoefening werkt goed omdat je niet je gedachten en je denkkracht gewicht geeft, maar de observator. Gevolg van het trainen van de observator: je gedachten hebben minder invloed op je stemming en je handelen.

‘Welke oefening is dan beter?’ vroeg de brandweerman.

Bij iedere oefening geldt de belangrijkste regel: als je een oefening doet, is dat beter dan als je geen oefening doet. Dat klinkt wat flauw maar is wel een voorwaarde. Daarom is het goed om een oefening te ontdekken die je graag doet en die aantrekkingskracht krijgt. In het begin is er altijd wat wilskracht en toewijding nodig, maar op (korte) termijn is het wenselijk als je een oefening hebt waar je zonder wilskracht graag mee aan de gang gaat.

De beste oefening is daarom de oefening die je graag doet.

Voor mij is de observatieoefening de oefening die ik het meest doe, voor anderen is het box breathing en voor weer anderen is het de verlenging van de uitademing.

Blijven ademen, zou ik zeggen.

Gelijkmoedig voorwaarts.