Steeds meer artsen schrijven ademhalingsoefeningen voor

Na twee blogs over artsen en ademhalingsoefeningen, heb ik iets opmerkelijks geleerd.

Het is goed nieuws.

Wat ging vooraf?

Een longarts plakte de naam van een ziekte op een ontspanningsoefening. De longarts sprak over hypoventilatie bij een rustige ademfrequentie van 6 tot 8.

Dat verbaasde mij, ik schreef een blog.

Er kwamen reacties van artsen, leefstijlcoaches en ervaringsdeskundigen.

Ineens waren er twee kampen: reguliere artsen die medicijnen voorschrijven en niets moeten weten van ademhalingsoefeningen en alternatieve geneeswijzers die wel ademhalingsoefeningen doen met patiënten

Maar ik kreeg ook appjes en mailtjes van artsen. Ademhaling: daar is natuurlijk niks alternatiefs aan, dat adviseren we al jaren aan onze patiënten met stress en hoge bloeddruk.

Het wemelde reacties zoals die van huisarts Myrthe.

Ademhalingsoefeningen verdienen volgens deze artsen bij stress of astma dezelfde aandacht als gezond eten bij hartklachten of diabetes type II

Wat ik hier meen te leren: er zijn artsen die beslissingen voornamelijk nemen met hun neo-cortex. Is het wetenschappelijk bewezen? Stond het in mijn studieboek bij geneeskunde? Een denkhoofd komt tot de conclusie dat Ventolin een goed recept is voor mensen met astma en een bètablokker geschikt is voor mensen met hartkloppingen. Er wordt immers meer onderzoek gedaan naar het effect van medicijnen, dan naar het effect van ademhalingsoefeningen.

Daarnaast heb je artsen die naast hun denkhoofd ook hun eigen ervaring meenemen in een advies voor de patiënt. Artsen die zelf merken dat yoga, meditatie of een ademhalingsoefening ontspant. Ze gunnen hun patiënten deze ontspanning ook. De eigen ervaring is overigens vaak aanleiding om ook op zoek te gaan naar  bewijs en onderzoeken, de neo-cortex van een arts neemt geen genoegen met intuïtie en gevoel. Dan blijkt: ga je op zoek, dan vind je genoeg bewijs voor het effect van ademhalingsoefeningen.

Niet iedere patiënt zit te wachten op ademhalingsoefeningen (of anders eten of meer bewegen). Een huisarts kan een inschatting maken of een patiënt zijn/haar ongezonde gewoontes kan doorbreken of dat medicatie gewenst is.

Wil een patiënt zelf oefeningen doen, dan is dat voor een arts een zegen. Vooral omdat een patiënt eenvoudig zelf vast kan stellen of een oefening aanslaat of niet.

Stress heeft direct invloed op hartslag

Ziet een patiënt dat de hartslag zakt van een oefening, dan is dat een bewijs dat de oefening ontspant. Deze ontspanning is van het allergrootste belang voor mensen met stress. Ga maar na: hoge bloeddruk, burn-out, vermoeidheid, slapeloosheid. Allemaal diagnoses waar stress (en een verhoogde hartslag) een rol speelt. Voor patiënten is het betekenisvol om zelf iets te kunnen doen én te weten dat ze dat goed doen.

Voor artsen die ademhalingsoefeningen ‘voor willen schrijven’ hebben we een ‘recept’ gemaakt. Op A5 formaat, en klaar voor de drukker. Handig om mee te geven aan patiënten.

Hier vind je de PDF met de eenvoudige oefeningen.

Waarschuwing: Sportrusten is commercieel

Een aantal artsen kijkt wantrouwend naar Sportrusten, omdat we commercieel zijn. Dat is natuurlijk zo; Sportrusten is commercieel. We krijgen geen subsidies, we leven van (en voor) de verkochte boeken en de verkochte programma’s. Een boek kost al gauw € 20,00 en een boek met een online programma is al snel meer dan € 50,00. Hoe je kennis ook overbrengt, er zit echter altijd wel een commerciële kant aan. Ademhalingsoefeningen via de zorgverzekeraar is mogelijk, maar ook Achmea Zorgverzekeringen heeft per jaar meer dan 10 miljard euro omzet. Schrijft een huisarts geen oefeningen voor, maar medicijnen, dan zit er ook een commercieel kantje aan: ook farmaceuten die bètablokkers maken, verdienen daar geld aan. Zelfs als onze kinderen op school de oefeningen krijgen, is er ergens wel een geldstroom. Ook Wolters Kluwer (van de schoolboeken) heeft een omzet van meer dan 5 miljard.

Sportrusten is dan wel commercieel, maar de oefeningen zijn ook gratis beschikbaar. En de kiem van Sportrusten is enthousiasme over ademhalingsoefeningen, sporten en kou. Het is niet begonnen met een ondernemersplan om zo snel mogelijk een miljoen te verdienen. We zijn begonnen met Sportrusten, omdat ademhalingsoefeningen spectaculair veel kunnen doen.

Ben jij arts en geef je ademhalingsoefeningen mee? Dan ben ik benieuwd of je een ‘recept’ op papier meegeeft met een oefening of dat je zelf tijd kunt nemen om de oefening samen te doen of dat je doorverwijst naar een ademcoach.

Geef je nog geen oefeningen mee, maar wil je patiënten met stress wél op ademhaling wijzen? Dan lees je hieronder wat bij ons goed werkt. In een aantal korte stappen naar meer ontspanning.

Hoe begin je met oefeningen?

Heeft je cliënt of patiënt een klacht waarbij stress een rol speelt? Dan is het interessant om te zien hoe vaak diegene ademt per minuut. Door de ademfrequentie te tellen, is de aandacht bij de ademhaling. Na het tellen is de oefening eenvoudig: adem in door je neus, adem uit door je neus en pauzeer even. Zakt de hartslag? Dan gaat het goed. Veel patiënten hebben een horloge die hartslag meet, maar ook een saturatiemeter kan snel uitsluitsel geven.

Gaat de hartslag omhoog? Dan nemen mensen vermoedelijk diepere teugen of houden ze hun adem erg lang vast. Doe wat minder goed je best – is dan een goede instructie.

Een lage ademfrequentie is geen doel op zich. Het tellen van de ademfrequentie is een mooie manier om de aandacht bij ademhaling te krijgen en de oefening persoonlijk te maken. Door te tellen gaat de oefening niet over alle mensen met stress, maar de patiënt zelf met een ademfrequentie van 18 (of wat minder of wat meer). Doel van de oefening is om ontspanning te ervaren. Niet iedereen kan goed voelen, dus helpt een hartslagmeter om te zien of de oefening aanslaat.

Zakt de hartslag? Dan is nogal veel enthousiasme op zijn plaats.

Hoe simpel de oefening ook is. Als de hartslag zakt, haalt de oefening de angel uit de stress en dat is nogal wat.

Ode aan ademhalingsoefeningen.

Download twee ademhalingsoefeningen

Klik op de knop ‘Download’ en de PDF met de ademhalingsoefeningen opent in een nieuw venster.

Download PDF

Over de auteur

Ademhaling is mijn favoriete onderwerp. Hardlopen en kou staan gedeeld tweede. Over deze onderwerpen schreef ik 10 boeken en ik leid ademcoaches en koucoaches op. Mijn favoriete ademhalingsoefening is anapana en run-dip-run is mijn favoriete training.

Koen de Jong