Wat is beter: ademfrequentie van 6 of 16? De longarts is het niet met me eens

Vorige week kreeg ik een vraag van K. over een goede ademfrequentie.

Ze heeft een boek geschreven en besteedt daarin ook aandacht aan ademhaling. In haar boek houdt ze de ademfrequentie aan die ik benoem in Verademing: 6 – 10 keer per minuut.

K. mailt:

Laatst werd ik er door een longarts, die mijn boek aan het lezen was, op gewezen dat dit een veel te lage ademfrequentie zou zijn (hypoventilatie) en dat de standaard tussen de 12 en de 16 zou liggen. Naar aanleiding daarvan ben ik op zoek gegaan naar mijn eigen referentie maar kon die helaas niet meer terugvinden. In de wetenschappelijke literatuur wordt de frequentie van de longarts veelal ondersteunt.

Met verbazing lees ik drie keer het bericht van de longarts

Een ademfrequentie van 6 keer per minuut zou hypoventilatie zijn.

Als je niet weet wat hypoventilatie is en je toetst het in bij Google, schrik je je wezenloos:

Erasmus MC schrijft: Als hypoventilatie te lang aanhoudt kan het erg gevaarlijk zijn. Het koolzuurgehalte kan erg hoog worden. Hierdoor kan een patiënt in coma raken.

Resumé: de longarts zegt dat een normale ademfrequentie tussen 12 en 16 ligt en dat een ademfrequentie van 6 hypoventiliatie is.

Voor we de literatuur induiken – is het leerzaam om het eerst eens te doen (longarts, lees je mee) – en zelf te ervaren hoe een ademfrequentie van 16 voelt en hoe een ademfrequentie van 6 voelt.

Zet een timer en adem in een minuut twaalf tot zestien keer.

In de tweede minuut adem je wat langer uit en mik je op een ademfrequentie van zes tot tien.

Het voelt vermoedelijk een tikkie geforceerd om je ademfrequentie te tellen en te sturen. Toch lukt het wel om het verschil waar te nemen tussen 16 (ongeveer) en 6 (ongeveer).

Wat voelt beter?

Zeg je: voelen is geen wetenschap? Pak er dan een hartslagmeter bij en kijk wat je hartslag is bij een ademfrequentie van zestien en wat je hartslag is met een ademfrequentie van zes.

Ik zeg: een lagere hartslag is een teken van meer ontspanning. Ben je dat met me eens?

De wetenschappelijke literatuur van de longarts zegt namelijk: een hartslag van 71 in rust is de norm. Dus je zou ook kunnen redeneren dat een rusthartslag van 71 het streven is.

‘Met zo’n hoge rusthartslag ga ik naar de dokter,’ zegt Klaas Boomsma, die naast me zit als ik dit schrijf en mijn verbazing deel

Normwaarden zijn op basis van wetenschappelijk onderzoek tot stand gekomen. Saillant detail: wetenschappelijk onderbouwde conclusies zegt in feite niets over de juistheid van de conclusies, maar zegt iets over de controleerbaarheid van de conclusies. Als het gaat om een ademfrequentie is het nogal makkelijk om zelf te controleren wat goed voor je is.

Het is daarom een vreemde ‘discussie’.

Een longarts leest een boek en schrijft dat de standaard van een ademfrequentie tussen 12 en 16 ligt, met verwijzing naar wetenschappelijke literatuur. In het boek staat dat een ademfrequentie tussen 6 en 10 goed is. Wie heeft gelijk?

Ademen staat zo dichtbij jezelf, dat verwijzing naar literatuur onlogisch lijkt, een verwijzing naar de eigen adem ligt meer voor de hand.

Met ademhalingsoefeningen kun je ontspannen of ademhalingsoefeningen kunnen onrust geven.

De vraag is niet welke ademfrequentie het beste is. De vraag is welke ademhalingsoefening bij je past, ongeacht wat anderen daarover schrijven.

Na een weekend waarin ik twee dagen heftige ademhalingsoefeningen heb gedaan (ik zeg de longarts maar niet wat daar allemaal bovenkomt) komt de mail van Karin extra binnen. We leven als gevoelsmensen in een informatiemaatschappij. Mensen hebben een complex en mooi gevoelsleven. Er zijn mensen die al hun hele leven niemand tot last willen zijn en er zijn mensen die al hun hele leven moeite hebben met hulp vragen of liefde ontvangen. Complexe, diepgewortelde behoeften die niet bevredigd worden hebben invloed op ons gemoed en onze ademhaling. Van onze ademhaling kunnen we veel leren en we kunnen oefeningen inzetten om verandering in beweging te brengen. Emoties hebben direct effect op onze fysiologie, we missen een hoop als we die fysiologie vervolgens benaderen vanuit de wetenschap. Ons lichaam is simpelweg te complex en te bijzonder om wetenschappelijk te kanaliseren.

Meten om kennis te vergaren is prachtig, maar er zijn genoeg processen in je lichaam niet te meten, maar wel betekenisvol.

Daarom zeg ik: ode aan ademhalingsoefeningen, ode aan je lichaam.

Wetenschappelijke onderbouwing: het is er overigens wel

Is je neo-cortex nog niet helemaal senang bij deze uitleg? National Center for Biotechnology Information heeft interessante artikelen staan met onderzoeken naar ademhalingsoefeningen in relatie tot HRV. Bijvoorbeeld deze Effect of Resonance Breathing on Heart Rate Variability. Ook daarin staat: een ademfrequentie van 6 is een goed idee. Er zijn veel onderzoeken gedaan naar stress in relatie tot HRV. Daarin komen ademfrequenties tussen 6 en 8 steeds terug als frequenties waarbij het lichaam in staat van ontspanning is. Het adempatroon is minstens zo belangrijk en de nadruk moet niet liggen op de frequentie maar op een ritme van een verlengde uitademing zonder te werken. Meer weten? Ook dit onderzoek is interessant.

Meer weten over verschillende oefeningen? Lees dit oude blog met 7 oefeningen.

Ps. Lezen er longartsen mee? Waar komt een ademfrequentie van 12 tot 16 vandaan? Is het beter om 16 keer per minuut te ademen dan 6 keer per minuut om een reden die ik niet ken? Ben benieuwd.

Over de auteur

Koen de Jong (1979) is oprichter van Sportrusten. Hij loopt hard, mediteert dagelijks en zit graag in een ijsbad.

Zijn nieuwste boek, Tem je brein, gaat over zijn favoriete onderwerp: voordelen van minder denken.

Koen schreef eerder de boeken Verademing (met Bram Bakker), De Hardlooprevolutie (met Stans van der Poel), Koud kunstje (met Wim Hof) en Tien dagen stil. Zijn werk is in meerdere landen vertaald.

Tussen 2014 en 2023 liep hij acht keer een marathon met het 14-kilometerschema. Zijn PR met dit schema is 2:42:41, maar stiekem is 'vogels kijken' zijn favoriete training.


Nieuwsbrief

Wil je wekelijks het nieuwste blog, aankondiging van webinars, meer interessante kost je mailbox? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief.

*  Website URL


25 reacties

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *