Dr. Edward Blommaart over periodiek vasten
Herplaatst: augustus 2022
Van het tweetal van De Voedingsacademie hoorde ik voor het eerst over autofagie.
Een interessant proces in je lichaam dat vanzelf gaat als je een periode niet eet. Een periode van bijvoorbeeld 18 uur of wat langer.
In het kort: als je lichaam honger krijgt, gaat het beschadigde cellen opeten. Gevolg: je wordt fitter en gezonder door (af en toe) te vasten.
Dit is echter helemaal niets nieuws
Want al in 1997 promoveerde Dr. Edward Blommaart op periodiek vasten.
Genoeg reden om hem te interviewen en te horen wat hij denkt over periodiek vasten:
Over de auteur
Ik schreef tien boeken over ademhaling, kou, hardlopen, wielrennen en mediteren.
In 2014 ontmoet ik William Cortvriendt, een arts en schrijver die zegt dat mensen te vaak eten. Na deze ontmoeting experimenteerde ik met vasten, koolhydraatarm eten en hardlopen zonder sportdrank. Het resultaat: meer energie en een grote interesse in voeding. En om daar met volle teugen van te genieten is goed eten een waardevol uitgangspunt. In 2026 verschijnt mijn nieuwe boek: Eten tot je erbij afvalt. Eet smakelijk!
Koen de Jong
Nieuw. Project Buiten Adem: slimmer ademen in plaats van harder trainen
Samen met Steven Zwerink van het Nederlands Instituut voor Ademfysiologie ontwikkelden we een nieuw programma met 6 ademhalingsoefeningen voor hardlopers.
Wil jij harder lopen met een lagere hartslag? Dan is het een goed idee om ademhalingsoefeningen toe te voegen aan je schema. Nieuw programma: 28 dagen, 6 oefeningen.
Start: 14 april. Doe je mee?
een aanvulling op mijn eerdere reactie:
ik schreef dat nuchter sporten in relatie tot autofagie niet is onderzocht. Daarmee bedoel ik dat het niet is onderzocht in mensen. In proefdieren is het wel onderzocht, en daar is een sterke toename van de autofagie tijdens nuchter sporten vastgesteld.
Goede kans dat het in mensen ook optreedt, maar zeker weten we dat pas als het daadwerkelijk onderzocht is.
Ik pas dit al enkele maanden toe , en ervaar heel duidelijk dat ik beter slaap , sneller recupireer , veel mer energie heb , en een beter geheugen , ik ben erg blij dat ik er mee begonnen ben. Bedankt Dr Blommaert voor de duidelijke en begrijpbare uitleg !
Super interessant! Een heel duidelijk verhaal.
Ik was het een beetje kwijt, maar ben opnieuw gemotiveerd om weer te beginnen met IF. Bedankt!
Dat is goed nieuws Emilie! Wanneer begin je weer?
Vandaag 🙂
Mooi werk! Geniet van de extra energie die je krijgt 😉
Ik vind het super interessant maar heb nog wel veel vragen
Versnelt het s’ochtends sporten voor het ontbijt nou de autofagie? Of verbeterd het alleen de metabole flexibiliteit?
In hoeverre kan je die metabole flexibiliteit echt getrainen? Is dit ook deels gewoon hoe je in elkaar zit? Ik ben momenteel namelijk een soort klein brandstoftankje dat de hele tijd bijgevuld moet worden en anders niet vooruit te branden is. Maar het zou geweldig zijn als ik niet zo afhankelijk zou zijn van het bijtanken.
Wat als je moeite hebt met niet-afvallen? Compenseren wordt nogal een opgave..
Hi Roos
ik kijk veel naar de tips van Sten Ekberg, holistisch arts en voormalig olympisch decathlonner, hierbij zijn tips in 3 minuten vanaf de 19e minuut waarbij hij verwijst naar andere videos als je meer wilt weten.
https://www.youtube.com/watch?v=XCvUf9WU4qI
In antwoord op jouw vraag zou mijn logische inschatting zijn dat sporten autofagie zal helpen. Immers moet je jezelf eerst door je suikervoorraden heen branden om ketogeen te verbranden, en overtollige (inname van) proteines dienen ook opgestookt (zie bovenstaande video vanaf 10:00), opdat het lichaam zijn eigen “rommel-proteines” gaat hergebruiken.
Bij vasten dacht ik ooit aan honger, honger is lijden, lijden is angst. Dit was mijn overtuiging a.g.v. mijn conditionering door mijn omgeving. Vorig jaar ben ik mijn conditionering in vraag gaan stellen en zat in 4 dagen zonder honger op 16/8 en liep de week daarna in ca. 8 uur 33 km met 2700 hoogtemeters op een lege maag… zonder hongerklop (kennelijk vol in de vetverbranding), wel met trek maar geen honger (!?!).
Sindsdien luister ik beter naar wat mijn lichaam vraagt ipv. wat mijn hoofd denkt, soms is het 12/12, soms 20/4, en de rest zit daar tussenin. Sommige dagen ontbijt – avondeten en sla ik lunch over (of neem een appel), en soms gewoon 3 maaltijden. Mijn theorie: geen patroon ontwikkelen waaraan het lichaam went, dan blijf je meer flexibel. Ook niet te veel koolhydraten, dan maak je het jezelf moeilijker voor een 16/8, maar soms juist weer wel. En zeker niet gaan leven als een monnik: vind een goeie balans en geniet.
Mijn dochter werkt in het Radboud IC en heeft ook het vasten ontdekt. Ze stelde “op drukke dagen als de ene na de andere patient werd binnen gereden werd ik gestresst van het idee dat ik nog niets had gegeten en geen tijd kreeg om te eten”. Ze was bang dat ze ‘flauw’ zou worden en minder scherp. Niets bleek minder waar. Met een lege maag (op vetverbranding) was ze scherper en ervoer geen stress meer als er geen tijd was om te eten. Haar (beperkende) overtuiging is veranderd: eten kan makkelijk later ook nog… en zo kan ze -zonder angst voor honger- altijd 100% aandacht aan binnenkomende patienten geven.
Moeite met niet-afvallen? Vasten verhoogt de afgifte van groeihormoon om spieren (mits je die gebruikt 😉 te behouden, dus daar hoef je niet bang voor te zijn. Jij zal wellicht sneller in keto komen en autofagie daarna, dus overdrijven hoeft niet. Je kunt ook kiezen om bv. 2-4x per maand 24+ uur te vasten en de overige dagen te compenseren (met juiste voeding en beweging) mocht je teveel gewicht verliezen.
Disclaimer: ik ben geen arts maar zou je aanraden gewoon eens voorzichtig te experimenteren en kijken wat voor jou werkt. Zo heb ik dat ook gedaan en zo ook mijn dochter.
Hi Roos,
Nuchter sporten verbetert sowieso de metabole flexibiliteit.
Of ook de autofagie er door versneld is bij mijn weten nog niet onderzocht. Echter, het is wel waarschijnlijk dat dit gebeurt. Tijdens het sporten raken de glycogeen voorraden in de lever en spieren snel op. Dit geeft het lichaam de noodzaak tot nieuwvorming van glucose (= gluconeogenese) middels eiwitafbraak door autofagie.
Metabole flexibiliteit kan je zeker trainen. Het kost soms even tijd. Behalve periodiek vasten en nuchter sporten is het ook noodzakelijk dat je je ademhaling traint en mediteert. Een goede zuurstofvoorziening is een voorwaarde om goed in de vetverbranding te kunnen komen. Een te snelle oppervlakkige ademhaling en stress houden het lichaam in de suikerverbranding. Dit lijkt bij jou het geval te zijn.
Moeite met niet afvallen wijst er op dat je hoog in je suikerverbranding zit. Dit heeft namelijk een laag rendement.
Kortom: metabole flexibiliteit is te trainen. Het vergt een complete training volgens het Sportrusten programma. Meditatie, ademhaling, periodiek vasten, suikervrij eten, en nuchter bewegen.
een aanvulling op mijn eerdere reactie:
ik schreef dat nuchter sporten in relatie tot autofagie niet is onderzocht. Daarmee bedoel ik dat het niet is onderzocht in mensen. In proefdieren is het wel onderzocht, en daar is een sterke toename van de autofagie tijdens nuchter sporten vastgesteld.
Goede kans dat het in mensen ook optreedt, maar zeker weten we dat pas als het daadwerkelijk onderzocht is.
Leuk om op deze manier meer info te krijgen. Ik ben met het 16-8 vasten begonnen in mei en sport sochtends. De verhoogde hartslag herken ik ook. Mijn maximale hartslag is ongeveer 10 slagen hoger dan voor het vasten maar mijn rust hartslag is zeker 5 slagen lager geworden.
Ik kan goed merken dat mijn lichaam veel rustiger is en ben zeer tevreden met de effecten van het vasten.
Dat zijn mooie berichten Patricia! De verhoogde hartslag wordt nog onderzocht. Wordt vervolgd.
Hi Koen,
Ontzettend interessant en boeiend ook. Maar wonderlijk dat jij dit onderwerp nieuw noemt. Moslims zijn al 1400 jaar geleden hiermee begonnen (het bestond ongetwijfeld daarvoor ook al). Ik vast dus 1 keer per jaar een maand (dat noem ik het vasten marathon ;)), daarnaast 1 tot 2 keer per week. In combinatie met 4 tot 5 keer sporten per week. Tevens lees ik met veel interesse je blogs over het mediteren. Dat doe ik 5 keer per dag, wat een verademing!
Ga zo door, super inspirerend allemaal (voor mij dus meer bevestigend :))
Dank voor je reactie Menduh! De vasten marathon: daar moet ik ook maar eens aan meedoen 😉
Veel grote godsdiensten hebben voor vasten een prominente plek. Bij het Christendom: veertig dagen van aswoensdag tot Pasen. Ook daarbij is het gebruik om tot zonsondergang te vasten. Ook Boeddhisten en Joden hebben rituelen met vasten.
Wat er (voor mij) nieuw is, is autofagie. De metafoor die Edward in de video gebruikt van de vuilnismannen in Napels vind ik een mooie.
Ode aan vasten!
Geluk.
Hi Koen,
Autofagie is het gevolg van de Vasten, daarom is ook daarover al veel bekend (in ieder geval in de religieuze literatuur). Maar de wetenschappelijk invalshoek en de metaforen van Edward zijn natuurlijk wel erg boeiend.
Overigens is de metabolic switch nogal complex en persoonlijk (mijn persoonlijke ervaring/bevinding). Ik val na een maand vasten zeker 4 tot 5 kilo af en mijn vrouw nog geen 500gram. Vasten en bewegen (inspanning) zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden (en dat hoor ik Edward ook zeggen).
Onzettend leuk om te zien dat je ons op deze manier laat zien dat minder “meer” is.
Alvast succes met de Vasten marathon. Er is nog een drie maanden variant, dat noem ik dan maar de triatlon variant. En deze staat dan op mijn bucketlist 🙂
Hartelijke groet,