Pijnstillers voor hardlopers: slim of gevaarlijk?
Bijgewerkt door de redactie: 23 juni 2020.
Ik ben onderzoeker én hardloper.
Op buitenlandse congressen sta ik een uurtje eerder op en loop ik een stuk door een – voor mij – vreemde stad.
Heerlijk.
Ik ben niet de enige onderzoeker die graag een rondje loopt. Bij congressen vinden lopers elkaar altijd snel om samen hard te lopen.
De rest van de dag zitten we binnen en ’s avonds zoeken we elkaar op tijdens het diner.
Cocktail van bietensap en pijnstillers
Aan zo’n tafel met wetenschappers is hardlopen een dankbaar onderwerp. Je kan het ten slotte niet eeuwig over je eigen vakgebied hebben. Ik sprak een bekend onderzoeker (niet uit Nederland) en getalenteerd hardloper die mij bekende zijn beste tijd op de halve marathon te hebben gelopen op een cocktail van bietensap en pijnstillers.
Ruim onder de 1:30. Over bietensap wil ik het graag een andere keer hebben, maar die pijnstillers, is dat nu wel zo’n goed idee?
Hij vertelde mij over een onderzoek uit 2010 in het tijdschrift The Journal of Applied Physiology, getiteld Influence of acetaminophen on performance during time trial cycling. De invloed van acetaminophen, dat is de wetenschappelijke naam voor paracetamol, op prestaties tijdens de individuele tijdrit. Wielrennen dus.
Dit was een zogenaamde dubbelblinde studie, waarbij de ene helft van de wielrenners paracetamol kreeg en de andere helft een niet-werkzame stof, een placebo. Uiteraard wisten de wielrenners niet wat ze toegediend kregen (enkelblind), en ook de onderzoekers wisten op het moment van toedienen niet wat ze toedienden (dubbelblind). Zo sluit je een placeboeffect uit en ook onbewuste beïnvloeding door de onderzoeker. Een goed opgezet onderzoek dus. En wat kwam eruit? Wielrenners met paracetamol waren sneller en ervoeren evenveel pijn. De conclusie van de onderzoekers was dat de wielrenners gaan tot een bepaalde pijngrens, en dat paracetamol die pijngrens verlegt zodat ze sneller kunnen zijn.
Dit was voor mijn hardloopcollega de rechtvaardiging om “aan de paracetamol” te gaan
Ik zou hier niet stoppen met lezen.
Pijnstillers voor hardlopers: niet zonder gevaar
Want wat hij deed is niet zonder gevaar, en of het echt heeft geholpen is eigenlijk ook de vraag.
Eerst het gevaar. Bij een groot onderzoek onder bijna 4000 deelnemers van de marathon van Bonn in 2010 bleek dat ongeveer de helft van de marathonlopers een pijnstiller had ingenomen, meestal diclofenac of ibuprofen, iets vaker door vrouwen dan door mannen. Dit zal bij andere marathons niet veel anders zijn denk ik. Een Nederlandse hardlopende hoogleraar vertelde mij eens dat in Amerika het gebruik van Advil (ibuprofen) tijdens de marathon zo is ingeburgerd dat het door marathonlopers “Vitamin A” wordt genoemd.
De redenen om pijnstillers in te nemen waren volgens het onderzoek om pijn te voorkomen of uit te stellen; niet erg verrassend. Of de achterliggende wens ook was was om een betere tijd te lopen wordt niet duidelijk uit het onderzoek.
Wat de onderzoekers uit Duitsland vonden is dat lopers die pijnstillers hadden genomen vijf keer zo vaak last hadden van symptomen die bekend zijn als bijwerkingen van de pijnstillers. Vooral darmkramp, maar ook in een paar gevallen ernstigere symptomen, zoals tijdelijk nierfalen na ibuprofen (3 lopers), bloedingen na asperine (4 lopers) of een hartinfarct na asperine (2 lopers). En hoe hoger de dosis, hoe groter de kans op symptomen. Aan de andere kant hadden lopers die pijstillers hadden genomen iets minder vaak spierkramp.
Een belangrijke vinding was dat er geen verschil was in pijnbeleving tussen de lopers met en zonder pijnstillers, dus dat het waarschijnlijk geen zin heeft om om die reden pijnstillers in te nemen.
Liepen de “gedrogeerde” lopers sneller dan de niet-gedrogeerde?
Die data is helaas niet te vinden in het gepubliceerde artikel. Is natuurlijk ook een problematische vraagstelling, want wat moet je als onderzoeker als eruit komt dat de lopers op pijnstillers gemiddeld sneller waren? Dit artikel is een waarschuwing tegen pijnstillermisbruik, en een positief effect op finishtijd zou juist reclame zijn. Zeker omdat de nadelige effecten van de pijnstiller niet erg vaak voorkwamen, hooguit in een paar procent van de lopers.
Gelukkig is er een recenter artikel uit 2015 die deze vraag wel probeert te beantwoorden en die de aantrekkelijke titel draagt Nonsteroidal anti-inflammatory drug use and endurance running in male long-distance runners.
Ibuprofen gebruik door langeafstandslopers, vrij vertaald. Twintig ervaren hardlopers werden “dubbelblind” (zie hierboven) ingedeeld in een ibuprofen- en controlegroep. De lopers werd gevraagd om op een van te voren vastgestelde hoge intensiteit te lopen tot uitputting, rondom het anaerobe omslagpunt. Dat hielden ze 3 tot 20 minuten vol. 48 uur later werd dit herhaald. Er was geen verschil in snelheid, spierschade, of herstel tussen de twee groepen. De conclusie was: ibuprofen heeft geen positieve werking op loopvermogen.
Wél of geen pijnstillers?
Als we deze studie geloven en algemeen toepasbaar verklaren maakt dat de keuze tussen wel en geen pijnstillers wel erg gemakkelijk. Niet doen, want (1) het heeft geen effect op de pijnbeleving, (2) het heeft gezondheidsrisico’s en (3) je gaat er niet sneller van lopen.
Toch zit er mij nog iets dwars. Hoe zit het met die studie die mijn snelle hardloopcollega zo overtuigde? Gelukkig zijn wetenschappers in het algemeen erg makkelijk benaderbaar.
Ik stuur een mail:
Een half uur later komt het antwoord:
Aha, het is dus mogelijk dat paracetamol wel helpt en ibuprofen niet. En de Da Silva studie is mogelijk iets kunstmatiger, onder andere omdat de atleet niet zelf zijn tempo mag bepalen.
Dit maakt de vraagstelling natuurlijk veel interessanter. Wel doen of niet? De medicus is resoluut. Niet doen. Geen onnodig risico lopen. De loper twijfelt. Misschien werkt het, en de risico’s zijn niet groot.
Ik zou zeggen, laten we ermee ophouden. Tenzij op doktersvoorschrift, gewoon niet meer doen. Wat pijnbeleving betreft, daar maakt het waarschijnlijk geen verschil.
En wat snelheid betreft, als het daarom gaat – en als het al werkt – dan is het gewoon doping.
Referenties
- Alexis R. Mauger, Andrew M. Jones, and Craig A. Williams. Influence of acetaminophen on performance during time trial cycling. J Appl Physiol 108: 98–104, 2010. doi:10.1152/japplphysiol.00761.2009.
- Küster M, Renner B, Oppel P, Niederweis U, Brune K. Consumption of analgesics before a marathon and the incidence of cardiovascular, gastrointestinal and renal problems: a cohort study. B.M.J. 2013 Apr 19;3(4). doi:10.1136/bmjopen-2012-002090.
- Da Silva E, Pinto RS, Cadore EL, Kruel LF. Nonsteroidal anti-inflammatory drug use and endurance during running in male long-distance runners.J Athl Train. 2015 Mar;50(3):295-302. doi:10.4085/1062-6050-49.5.04.
Over de auteur
Ademhaling is mijn favoriete onderwerp. Hardlopen en kou staan gedeeld tweede. Over deze onderwerpen schreef ik 10 boeken en ik leid ademcoaches en koucoaches op. Mijn favoriete ademhalingsoefening is anapana en run-dip-run is mijn favoriete training.
Koen de Jong
Wil je met een ademritueel aan de slag gaan?
Tot en met zondag 8 februari is het Verademing-30-dagen-programma met 20,- korting te verkrijgen. Zo leer je verschillende ademhalingsoefeningen. En ga je merken welke oefeningen voor jou werken.
Beetje late reactie, maar vandaag een anderhalf uur voor de halve marathon van Eindhoven een i uprofen genomen. Dat komt omdat ik vanuit een vroeger ongeluk na een aantal uur staan of lopen veel last van mijn onderrug krijg. En omdat je voor deze halve marathon al gauw 1 uur bij de start staat, had ik altijd na n km of 12 alweer last van mijn rug. Waarna ik dan anders ga lopen wat weer zorgt voor meer pijn in mn rug. Dit keer dus een keer met ibuprofen geprobeert, en ik heb deze halve marathon voor het eerst uit kunnen lopen zonder te lopen.
Maar ik ga er geen gewoonte van maken. Een halve marathon vanuit thuis of het werk haal ik wel voor de pijn begint. Wilde alleen weten of het zou helpen. Kan natuurlijk nog steeds een placebo effect zijn, omdat ik alleen maar geloofde dat het zou helpen…
Ligt het er niet aan of je wel pijn hebt en waar je pijn hebt. In jearm pij lijkt me niet zo’n ramp als je gaat rennen.
http://www.fonteine.com/hartstilstand_topsport.html
Deens onderzoek naar plots doden bij sporters toont relatie aan tussen gebruik van middelen als ibuprofen, advil en en een verhoogde kans op hartstilstand
waar deze onderzoekers helaas geen aandacht aan schenken, is de essentiële rol die het mechanisme ‘pijn’ in ons lichaam heeft. Pijn is een waarschuwingssignaal; het lichaam wil ons duidelijk maken dat er een negatieve externe invloed is op het functioneren die mogelijk schadelijk is. Hoe intenser de pijn hoe groter het gevaar, door de bank genomen. Bij het lopen van lange afstanden laat de loper zijn lichaam in extreme omstandigheden functioneren. Gevolg daarvan is dat het lichaam kwetsbaar is voor negatieve externe invloeden, bijvoorbeeld de duur en intensiteit van de inspanning. Alle , zeer nuttige en zelfs noodzakelijke signalen, die het lichaam de loper wil geven komen niet binnen. De loper laat zijn lichaam functioneren in extreme omstandigheden terwijl alle sensoren die de veiligheid van het lichaam moeten bewaken worden uitgeschakeld. Dat is vragen om blessures, van blaren tot een hartinfarct. Niet doen dus! Leer naar je lichaam te luisteren i.p.v. het als lastig te beschouwen als je lichaam je iets wil laten weten!
gisteren een 50 km wedstrijd gelopen. vandaag koppijn, dus….alleen vandaag een paracetamol. Daarmee ga ik overigens nooit hardlopen!
Pijnstillers voor hardlopers: slim of gevaarlijk? https://t.co/OuNincBekP
Interessant artikel over herkenbaar dilemma: Pijnstillers voor hardlopers: een goed idee? Wat is jullie mening? https://t.co/1c7mUKbMLD
Die zijn niet goed snik
Ikzelf gebruik zo goed als nooit pijnstillers (spreek over paracetamol), het is misschien niet zo algemeen bekend maar deze werken wel degelijk verslavend en je kan ipv hoofpijn wegkrijgen er bij teveel gebruik hoofdpijn van krijgen en dus steeds meer gaan nemen. Kan dus handig zijn voor noodgeval maar verder in de kast laten en proberen rust te nemen.
Heeft paracetamol naast een pijnstillend effect ook niet enigszins bloedverdunnend effect ?
Kan dat niet bij dragen aan een positief effect op het zuurstof transport en dus loopsnelheid ?
Nee, dat is asperine. Maar ik geloof ook niet dat bloedverdunners iets doen met de zuurstofopname of iets dergelijks. Het is alleen nadelig als je je verwondt tijdens de race (of erger, als je geopereerd moet worden). Bijwerkingen van asperine tijdens de marathon waren inderdaad onder andere bloedingen. Paracetamol is trouwens misschien niet zo onschuldig als het lijkt als je een recente studie mag geloven die het gebruik tijdens zwangerschap associeert met ADHD-achtig gedrag in het kind.
Goede blog van @Sportrusten! Over gebruik van #pijnstillers bij #sporten. https://t.co/epKLRz46rB
Susanne Boer
Vanuit mijn visie als hardlopende fysiotherapeut ben ik tegen het preventieve gebruik van pijnstillers bij hardlopen. Als je begint met hardlopen en het goed opbouwt met voldoende hersteltijd tussen de trainingen hoor je in principe geen klachten te krijgen. Indien je die wel krijgt is het zinvol om en na je schema te kijken, meer herstelmomenten in te passen en een professional naar je looptechniek te laten kijken.
Ik zie bij elke loop lopers waarvan ik denk dat ze vast wel klachten hebben of krijgen….
Goed naar je lijf luisteren is denk ik het allerbelangrijkst!
John Geraedts?
Remon Sevriens?
Ik heb zelf drie wedstrijden met 400mg ibuprofen gelopen. Ik had een hamstring blessure maar wilde deze wedstrijden waar ik al een jaar voor bezig was niet laten schieten. Ik voelde mijn blessure totaal niet en ben voorzichtig geweest. Maar wat ik tevens merkte is waar ik anders nog al eens wat spierkramp ervaarde had ik dat nu totaal niet. En waar ik anders ongemak voelde door blaren e.d. voelde ik dat nu totaal niet. Door dit liep ik zeer lekker, lekkerder als anders. Sneller? Nee! Maar voelde me fitter.
Is het goed….nee absoluut niet. Mijn blessure is nu over en ik gebruik geen ibuprofen meer, maar snap nu wel waarom het zo veel gebruikt wordt.
Ik ken bij het hardlopen toch wel mensen die bij recreatief hardlopen pijnstillers gebruiken. Toen ik dat hoorde schrok ik ook wel. Zelf ga ik dit niet doen. Wanneer ik minder of geen pijntjes meer voel dan voel ik ook niet meer wanneer er blessures komen. Blessures heb je dan eerder. Voor mij geen pijnstillers dus.
Pijnstillers voor hardlopers: slim of gevaarlijk? https://t.co/vDR9TyvRWO
Beste sportvrienden,
Als trainer van beginners en absolute beginners kan ik meedelen dat dit item totaal nog niet speelt, het is mij bekend dat vooral de groep die meer prestatief met hardlopen bezig is zich soms wend tot het gebruik van genoemde middelen. Als trainer distantieer ik mij met klem van het gebruik van middelen die pijn symptomen na een zware training of wedstrijd kunnen verminderen, train slimmer is mijn advies, dat is beter voor je zelfbeeld.
Ed Rietdijk
Trainer A loopgroepen
Trainer Sportief Wandelen