Hoe maak je je hoofd leeg (zónder te sporten)?

Hoe maak je je hoofd leeg (zónder te sporten)?

Ik word geen profwielrenner.

Na een jaar in Spanje weet ik het zeker. Het is october 2002.

Het hele voorgaande jaar stel ik elke minuut in dienst van het wielrennen. Ik train, ik koers, ik slaap, ik eet, ik rust. En ik rust nog méér. De eenzijdigheid drijft me tot wanhoop – en uiteindelijk blijk ik ook nog eens niet goed genoeg.

Van nijd stop ik een half jaar lang met sporten. Totaal. Ik zet mijn fiets in de schuur en ga vaak naar het café.

Na een half jaar zonder sport voel ik me waardeloos.

Ik slaap slecht en ik ben moe

Mijn gedachten schieten alle kanten op: rustig een boek lezen lukt niet meer. Ik pieker.

Een goede vriend zegt: ‘Ga weer fietsen. Zo abrupt stoppen is natuurlijk niet goed.’ Hij heeft gelijk.

 Ik stap drie keer per week op de fiets

Zo bouw ik rustig op en heb ik een heldere afspraak met mezelf, die me helpt om niet tevéél te fietsen. Het werkt. Ik slaap beter, ik pieker minder en ik lees weer een boek – hoewel ik mijn favoriete filosoof Montaigne nog niet aan kan. Na een drukke dag op mijn werk stap ik nu weer op de fiets, en na anderhalf uur is mijn hoofd fris.

Toch merk ik dat drie keer per week sporten niet altijd genoeg is. Het rommelt op mijn werk, en op de dagen dat ik niet fiets kan ik dat maar moeilijk loslaten. Waarom kost het zoveel moeite om mijn hoofd leeg te maken? Ik wil niet meer elke dag sporten. Maar ik wil wél elke dag een opgeruimd hoofd.

 Wat is een vol hoofd eigenlijk?

Ons brein krijgt per dag miljoenen prikkels te verwerken. Temperatuur, geluiden, gedachten, gesprekken, tekst, beeld; computers, smartphones, televisie, en zelfs een tweede scherm: de tablet om weer commentaar op tv te leveren.

Hoe voorkom je dat al die prikkels je hoofd overbelasten? En welke rol speelt sport? Bekijk de afbeelding:

Onze ademhaling zetelt in het oudste deel van ons brein

Onze ademhaling zetelt in het oudste deel van ons brein

Ons brein is in de loop van de evolutie steeds groter geworden.

De Neo-cortex onderscheidt mensen van dieren. Neo-cortext klinkt chique, maar het betekent gewoon nieuwe schors. Daar zitten onze taal, ons analytisch vermogen en onze goede manieren. Dit deel van het brein is nieuwsgierig naar nieuwe berichten op onze smartphone.

Het zoogdierbrein delen we met de zoogdieren. Emoties zoals woede, en onze dringende behoefte aan voortplanting zetelen hier.

Het reptielbrein stuurt onder meer onze hartslag aan, onze thermostaat en – mijn favoriet – onze ademhaling.

Als ik zeg dat ik een vol hoofd heb, dan bedoel ik eigenlijk: een volle Neo-cortex. Maak ik me flink zorgen, dan draait mijn Neo-cortex overuren en verlies ik het contact met mijn lijf: het reptielbrein.

Als ik sport activeer ik mijn zoogdierbrein en mijn reptielbrein, waardoor de zorgen in mijn Neo-cortex naar de achtergrond verdwijnen. Dat herkent iedereen die sport: al na een half uur sporten is je hoofd lekker leeg. Je lichaam kent immers geen zorgen voor morgen: het zijn je gedachten, in je Neo-cortex, die je die flikken.

Je hoofd legen zonder te sporten, klinkt goed. Maar hoe dan?

Met het plaatje van het brein nog in mijn hoofd lees ik een stuk van meditatieleraar S.N. Goenka. Hij was een steenrijke zakenman, zie zijn migraine bestreed met Vipassana-meditatie. Inmiddels zijn er in de hele wereld Vipassana- meditatiecentra. De basis van de techniek zijn ademhalingsoefeningen. Volgens Goenka kun je met je ademhaling je hoofd leeg maken.

Een ademhalingsoefening met het hetzelfde effect als een rondje wielrennen of hardlopen?

Ehm… ik geloof het nog niet helemaal. Maar ik probeer het wel:

Adem in
Adem uit
Pauze

Na 12 seconden dwalen mijn gedachten al af.

Adem in
Adem uit
Pauze
Adem in (…ik moet niet vergeten om mijn broer nog te mailen over dat feest zaterdag…)

 Dit is niets voor mij

Toch geef ik de oefening een week later nog één kans. Nu met een hartslagmeter. Binnen een minuut zakt mijn hartslag van 62 naar 51. Misschien is dit toch wel wat.

De volgende drie weken doe ik dagelijks een ademhalingsoefening. Nu ik zie dat mijn hartslag steevast zakt, raak ik gemotiveerd. Verrek, het werkt. Door te focussen op mijn ademhaling pieker ik ook niet meer. Ook op dagen dat ik niet sport, leeg ik nu mijn hoofd.

In de trein van mijn werk naar huis doe ik nu elke dag de oefening van 10 minuten. Na drie weken lees ik ook weer met plezier de essays van Montaigne (een aanrader). Mijn enthousiasme groeit.

Nu, elf jaar later, is ademhaling mijn lust en mijn leven

Ik heb er vier boeken over geschreven, ik toer heel Nederland door, en mijn filmpjes over ademhaling zijn meer dan 100.000 keer bekeken.

En wat heb ik nu eigenlijk over die ademhaling te zeggen? Nou, heel simpel: adem langer uit.

Meer weten? Bekijk hier ons filmpje van 2 minuten over ademhaling
Liever een boek op schoot? Klik hier voor Verademing


Nieuwsbrief
Wil je wekelijks het nieuwste blog, aankondiging van webinars, nieuwe interessante boeken en meer in je mailbox? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief.



Koen de JongKoen de Jong (1979) loopt hard, fietst graag en ademt rustig. Hij schreef de boeken VerademingIk, hardloper, en Ik, de wielrenner. Daarnaast bedacht hij 100 dagen sportrusten.

Het is een ramp om hem telefonisch te pakken te krijgen. Als je hem wil spreken maak je de meeste kans op een muurtje in Nederhorst den Berg, Radioweg 3.

Verder is hij dol op koffie, lanterfanten en vers gemaaid gras.

Zijn favoriete boek: Momo en de tijdspaarders.

 

Deel dit artikel
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin

19 reacties op "Hoe maak je je hoofd leeg (zónder te sporten)?"