De reden waarom behandelaars fan zijn van ademhaling

Heb je last van hartkloppingen?

Hoge bloeddruk?

Slaap je slecht?

Moe?

Grote kans dat als je bij een behandelaar terecht komt, je het advies krijgt om ademhalingsoefeningen te doen.

Er zijn de laatste jaren tientallen boeken verschenen over ademhaling.

Als je alle boeken leest, leer je tientallen oefeningen.

En er zijn verschillende redenen om een oefening te doen.

Spirituele gelukszoekers hebben oefeningen om hun pijnappelklier eens flink aan te zetten en er zijn leraren die je aanmoedigen om ademhaling te observeren om voorbij het denken te komen.

Voor huisartsen, psychologen en therapeuten is dat niet de voornaamste reden om een oefening voor te schrijven.

De belangrijkste reden voor veel behandelaars om met ademhalingsoefeningen aan de slag te gaan is de directe invloed op het hart, preciezer; de hartslagvariabiliteit

Bij mensen met stress, kun je aan het hart zien dat er te weinig herstel is.

We kennen verschillende manieren van rust. Na een paar maanden werken, gaan we twee weken op vakantie. Na vijf dagen werken is er twee dagen weekend. Na 16 uur wakker zijn, is het tijd om 8 uur te slapen.

Maar als je gezond bent, heb je bij iedere ademhaling ook een moment van ontspanning.

Tijdens je inademing is het tijd voor actie, tijdens je uitademing is er tijd voor ontspanning en herstel.

Als het goed is.

Hieronder zie je het adempatroon van S. Hij zit op een stoel, zijn telefoon buiten handbereik en hij bladert wat in een Mystical Miles met foto’s van lopers in het groen. De rode lijn is zijn adempatroon. Hij ademt in deze minuut 17 keer. De gele (of is het oranje) lijn is zijn hartslagvariabiliteit.

Het is interessant om te zien wat er met zijn hart gebeurt als hij bewust wat rustiger ademt.

S. krijgt instructie om de Mystical Miles aan de kant te leggen, zijn ogen te sluiten en bewust te pauzeren na de uitademing.

Hieronder een minuut tijdens de oefening. De rode lijn, zijn adempatroon, laat zien dat hij in deze minuut geen 17 keer, maar vijf keer ademt.

En – belangrijker – de gele lijn glooit mooi mee met de ademhaling.

Conclusie: door bewust te pauzeren na de uitademing, neemt zijn hart tijdens iedere uitademing een mini-vakantie, er is herstel

Stress is één van de voornaamste oorzaken van veel klachten. Kortstondige stress is prima, langdurige stress is gevaarlijk en bezorgt problemen.

Even kort over stress.

Hoe zit dat ook alweer?

Stel je dochter speelt op de stoep. Een brede stoep met genoeg ruimte. Je kind ziet een stukje gras tussen de tegels vandaan komen en hurkt (zoals alleen kinderen kunnen hurken en een stukje gras kunnen zien). Ineens springt je dochter op en rent van de stoep af de straat over. Ze wijst naar een puppy die aan de andere kant van de weg wordt uitgelaten. Je ziet een geel DHL-bestelbusje met vaart aan komen rijden en je schiet in de stress.

Wat gebeurt er?

Je hart bonst in je keel, je ademhaling versnelt; het angstcentrum is áán en de hypothalamus zet een aantal processen op gang. Hormonen zoals cortisol en adrenaline komen vrij en je krijgt een energieboost. Bloed gaat naar belangrijke organen zoals hart en longen, maar ook naar de grote spieren van het lichaam, want het oersysteem voorziet in krachtige armen en benen om in actie te treden. Bloed wordt onttrokken aan de handen, voeten en het gelaat en de spijsvertering komt op een laag pitje te staan; darmwerking is niet nodig in een fase van acute overleving.

Na een korte sprint ben je bij je dochter, je tilt haar op en aan de overkant hijg je uit op de stoep. Je legt je dochter uit dat ze niet zomaar de straat op kan rennen zonder te kijken en nadat ze van de schrik is bijgekomen, aait ze de puppy.

In dit voorbeeld is het voor het lichaam makkelijk te herkennen wanneer de stress voorbij is. Je lichaam nam een voorschot op een fysieke inspanning, die inspanning kwam ook daadwerkelijk en toen de fysieke inspanning voorbij was, kon je weer herstellen.

Deze variant van stress komt niet vaak voor.

Meestal is er wel een stressrespons (een virus, een oorlog, mantelzorg voor een ouder, geldzorgen, zorgen om een kind dat niet past in het schoolsysteem of een ingewikkeld huwelijk), maar volgt er geen fysieke inspanning.

Cortisol en adrenaline komen wel vrij, maar het is volstrekt onduidelijk wanneer de stress voorbij is.

Dat kan wel uren, dagen, weken of zelfs maanden duren.

De stress slaat in het lichaam en is zichtbaar het ritme van het hart.

Om het lichaam te laten weten dat het kan herstellen is een ademhalingsoefeningen een uitkomst

Oefeningen zijn eenvoudig zelf te doen en met een hartslagmeter is goed te controleren of een oefening aanslaat.

Een paar jaar geleden was het nog gebruikelijk om medicijnen voor te schrijven bij gevolgen van langdurige stress.

Hartkloppingen? Betablokkers!

Slaapproblemen? Slaappillen!

Hoge bloeddruk? Bloedverdunners!

Tegen vermoeidheid vonden we zelf wel wat oppeppende drankjes in de supermarkt.

Maar met de opkomst van apparatuur om hartslagvariabiliteit te meten, hebben we de kracht van eenvoudige ademhalingsoefeningen herontdekt.

Ben jij behandelaar en werk je met ademhalingsoefeningen? Ik ben benieuwd wat je favoriete oefening is.

Denk jij nu: hé, zo’n oefening wil ik ook wel proberen, lees dan dit oude blog met verschillende oefeningen.

Wil je meer weten over oefeningen en het effect van ademhaling? 16 maart geef ik een gratis webinar, er is gelegenheid om vragen te stellen.