Ga jij voor een dip of een duik: belangrijkste verschil tussen dippen en nieuwjaarsduik

Bijgewerkt: 29 december 2023

Ga jij 1 januari voor een nieuwjaarsduik?

Doe het niet.

In plaats van een nieuwjaarsduik, is het leuker om er een nieuwjaarsdip van te maken.

Zo begin je 2024 nóg mooier.

Nogal wat media doken erop, vorig jaar.

NPO1, NOS.nl, NU.nl, het AD, Radio5, Radio3 en heel rijtje lokale media zoals De Gelderlander en Utrechts Nieuwsblad.

De eerste landelijke DipDag

In mijn eigen bubbel is het normaal: koud douchen of in de winter de gracht in. We hoeven elkaar niets uit te leggen over ontstekingswaarden, bruin vet of NFkB, het voelt goed en het is een verrukkelijk begin van de dag, ook zonder ingewikkelde uitleg of wetenschappelijke onderbouwing.

Voor verslaggever Mark Kampers (NPO1) was het zijn eerste keer: dippen in de gracht.

Al om 6:30 stond hij op ‘onze’ steiger live verslag te doen van de dag. Hij had interviews met huisarts Monique (is het veilig? ja, het is veilig) en met ervaren en onervaren dippers.

Op een moment dat de camera niet draaide vroeg hij wat het grootste verschil is tussen dippen en de nieuwjaarsduik. Dat is een interessante vraag. Want de nieuwjaarsduik werd voor het eerst georganiseerd in 1960, Wim Hof was toen 8 maanden oud. Maar dippen en run-dip-run zijn pas de laatste jaren in opkomst.

Wat is het grootste verschil tussen een nieuwjaarsduik en dippen?

Een nieuwjaarsduik is een gebbetje. Met wat vrienden en vriendinnen ren je op een koude dag de zee in, je gaat snel ademen en je rent lachend de zee weer uit en gaat warme chocolademelk drinken. Je doet mee aan een nieuwjaarsduik als je goed in je vel zit en een leuke ochtend wilt hebben.

Dippen is iets anders.

Als de nieuwjaarsduik een gezellige ochtend is met vrienden, is dippen een retraite waar je veel van leert. Want met dippen ga je het water niet uit voor je rustig ademt en dat is een enorm verschil. De eerste reactie is bij dippers hetzelfde als bij duikers: je gaat snel ademen en je lijf zegt dat je beter meteen het water uit kunt, op weg naar thee en een verwarming. Maar daar geef je niet aan toe. In plaats van uit het water te gaan, zet je jouw denkkracht in om rustig te gaan ademen.

En dan gebeurt er iets spectaculairs.

Je oefent om in een stressvolle situatie kalm te blijven en rustig te ademen.

Niet zomaar een stressvolle situatie, maar een levensbedreigende situatie. Dat klinkt wat overdreven, want natuurlijk is een gracht van 5 graden geen levensbedreigende situatie als je op 150 meter van een warm en droog huis bent. Maar je lichaam reageert hetzelfde op een koude gracht vlakbij je huis, als op een koude zee met in de wijde omtrek niks anders dan koud water.

Je lijf herkent de kou en reageert als op een levensbedreigende situatie: stress en wegwezen hier

Door op dat moment heel rustig te ademen gebeuren er 2 interessante dingen:

  1. Het is control-alt-delete op je stress. De fysiek stressvolle situatie heeft alle andere stress overgenomen. Niemand denkt in een ijskoude gracht aan 27 mailtjes die op antwoord wachten. Als je de fysieke stress hebt gekeerd door rustig te ademen, word je beloond met diepe ontspanning. Soms al in het koude water, anders na het opwarmen bij de thee.
  2. Je leert dat er een moment is tussen een gedachte en handelen. Er komt een heftige gedachte (weg hier) en je gaat eerst rustig ademen voor je daarnaar handelt. Dat is erg handig als je zoon niet achter de computer vandaan komt of je dochter niet op tijd thuis is; even rustig ademen en dan pas reageren is altijd een goed idee. Ook als je bij de Kamer van Koophandel een adreswijziging door moet geven en er een gedachte over Instagram opkomt in je hoofd.

Over deze twee voordelen ging het nauwelijks op televisie en in de kranten. De media dook op mooie plaatjes, niet op de achtergrond.

Verslaggever Mark stond intussen al anderhalf uur in zijn badjas op de steiger om wat mooie beelden te maken voor Goedemorgen Nederland.

‘Straks als je dat water in gaat, is er maar één ding belangrijk,’ zei ik vijf minuten voor ie live de dip ging maken.

‘Jij denkt zeker niet aan een mooi shot?’ zei Mark Kampers.

‘Nee. Denk vooral niet aan de camera, je hoeft alleen maar rustig uit te ademen. Alle focus op je ademhaling.’

Het lukte. Na twintig seconden met een snelle ademhaling en een paniekerige blik, volgden tien seconden van rust en ontspanning, waarna een tevreden grijns opdook: ‘Dit is nog echt lekker ook.’

Wil jij dit jaar op 1 januari dippen in plaats van duiken op nieuwjaarsdag?

Zoek dan een groepje gelijkgestemden. Op de plonskaart vind je een plek bij jou in de buurt.

Ik wens je een betekenisvol en gelijkmoedig 2024!

Dat het een mooi jaar mag worden.

Over de auteur

Ademhaling is mijn favoriete onderwerp. Hardlopen en kou staan gedeeld tweede. Over deze onderwerpen schreef ik 10 boeken en ik leid ademcoaches en koucoaches op. Mijn favoriete ademhalingsoefening is anapana en run-dip-run is mijn favoriete training.

Koen de Jong