Waarom je ’s nachts je bed niet uit moet als je wakker ligt

Aline Kruit is arts en gespecialiseerd in slaap. Voor Sleepwise schreef ze onderstaand blog.

Vannacht kon ik lastig in slaap komen en ik heb halverwege de nacht zeker een uur wakker gelegen.

Ik lag te malen over mijn boek over slapeloosheid dat in juni uitkomt:

Wat zullen de mensen ervan vinden? 

Komen er recensies in de krant? 

O ja, niet vergeten een Facebookpost voor te bereiden.

Enzovoort….

Ook dacht ik na over adviezen die worden gegeven als je niet kunt slapen. Eigenlijk zou ik uit bed moeten gaan na 15-30 minuten wakker liggen en iets saais doen in een andere kamer. Oh nee, ik moet er niet aan denken! Mijn lekkere bedje verruilen voor een kille keuken?

Tips over slaaphygiëne

Op internet vind je allerlei tips als je last hebt van slapeloosheid.

Er zitten hele goeie tussen zoals het aanhouden van vaste bedtijden en het beperken van het gebruik van beeldschermen.

De adviezen zijn gebaseerd op de cognitieve gedragstherapie en vallen onder de term “slaaphygiëne”.

Zo ook het advies over opstaan als je niet kunt slapen.

Je mag pas terug naar bed als je slaperig wordt.

Het achterliggende idee is dat je je bed niet moet associëren met wakker liggen maar met slapen.

Slecht advies

Dat opstaan ‘s nachts ís helemaal géén goed advies.

Je bed is namelijk nooit het probleem.

De manier waarop je omgaat met je slapeloosheid, dát is het probleem.

Als je de slapeloosheid als een vijand beschouwt en je de slaap wil afdwingen, kom je een vechtstand te staan. Deze actieve stand roept allerlei lichamelijke reacties op, zoals verhoging van spierspanning, hartslag en alertheid. Een toestand die lijnrecht staat tegenover slapen, want slapen is immers nietsdoen, kalmte en overgave. ‘s Nachts opstaan is een vorm van actie, er is dan geen sprake van rust en de slaap is niet welkom.

Je verergert het probleem

Door het advies kun je zelfs onrustig worden, want je moet toch een beetje de tijd in de gaten houden om te zien hoe lang je al wakker ligt en of je er al uit moet. Ook is het de vraag wat “iets saais” is.

Misschien is dat voor jou wel op je telefoon of computer kijken, huishoudelijke klusjes doen, de televisie aanzetten, eten of puzzelen.

Dat is misschien wel saai, maar tegelijk ook actie, want je bent iets aan het DOEN.

Terwijl slapen nietsdoen is.

Doe je dit nachten achter elkaar dan leer je jezelf een verkeerd patroon aan, je gaat slapen associëren met actie. Misschien calculeer je wel in dat je ‘s nachts klusjes opknapt waar je overdag niet aan toe komt.

Lig rustig wakker

Rustig in bed blijven liggen, lijkt meer op slapen dan er steeds uit gaan. Je lichaam slaapt misschien niet, maar rust wel.

Rustig wakker liggen kun je leren

Uiteindelijk slaap je gewoon weer lekker.

Dus: hoe minder actie in de nacht, hoe beter. Negeer het advies over ‘s nachts opstaan als je je slaapprobleem niet wilt verergeren. Zoek hulp als je het alleen niet redt om beter te slapen.

Ik ben uiteindelijk gewoon in slaap gevallen. Het was geen geweldige nacht, maar ook geen ramp.

En met dat boek komt het ook wel goed.

Over de auteur

Aline Kruit is arts en act-therapeut.

Zij is gespecialiseerd in de behandeling van slaap-problemen met acceptance and commitment therapy (act) en is verbonden aan Sleepwise.

Met haar behandeling heeft zij al talloze mensen geholpen om weer lekker te kunnen slapen.