Waarom herstel belangrijk is voor helpaholics

‘Een wat?’ vraag ik.

‘Een helpaholic,’ antwoordt een mantelzorger in het voormalige raadhuis van Blerick, ‘dat is iemand die bijkans verslaafd is aan anderen helpen, dan is het extra belangrijk om aan jezelf en je herstel te denken.’

In de pauze van een lezing leer ik een nieuw woord: helpaholic. Een uur eerder begon ik aan een lezing over ademhaling in de Limburgse stad die inmiddels onder Venlo valt. In de volle zaal zitten veel mantelzorgers. De helft van de aanwezigen komt via de bibliotheek, de andere helft is mantelzorger.

Ik vertel dat ik 25 jaar geleden het effect van ademhalingsoefeningen heb geleerd als wielrenner. Je wordt niet beter tijdens een training, maar tijdens het herstel erna, vertelde Stans van der Poel me in de vorige eeuw. Een rustige ademhaling is de basis voor een goed herstel en dus ging ik als jonge wielrenner met oefeningen aan de slag.

Er zitten weinig sporters in de zaal en niemand voelt zich aangesproken. Dus ik gebruik de wielrenner als metafoor. Want ook als ouder, werknemer, ondernemer, juf, meester, verpleegkundige, schrijver, muzikant of mantelzorger staat of valt je energie met je herstel. Je kunt pas voor iemand anders zorgen als je de energie hebt om dat te doen.

Het is net als in een vliegtuig waar je leert om eerst je eigen zuurstofkap op te zetten en dan pas je kind te helpen

Niet uit egoïsme – in tegendeel – maar omdat je beter kunt helpen als je zelf genoeg zuurstof hebt en niet duizelig wordt.

‘Waar haal ik de tijd vandaan?’ vraag een vrouw op de tweede rij.

Om de angel uit stress en piekeren te halen hoef je geen uur achter elkaar op een meditatiekussen te zitten. Met aandacht in het moment, bewust je uitademing verlengen doet al veel. Niemand is een hoofd op pootjes, met je longen en je hart kun je op ieder moment bewust ontspannen, zoals de veiligheidsklep van een stoommachine de overtollige stoom naar buiten laat zodra de druk een bepaalde norm overstijgt, zo heeft het verlengen van je uitademing direct effect.

Onder de douche. Op het toilet. Tijdens het snijden van een ui. In de auto op weg naar je moeder. In de rij bij de supermarkt. Wachtend op het schoolplein. Zittend in een wachtkamer.

Je hoeft geen tijd vrij te maken voor nóg een activiteit. Het volstaat om op te merken dat je piekert en hoog ademt. En dan volstaat het om tegen jezelf te zeggen dat je verrekte goed je best doet en even langer mag uitademen.

Hieronder zie je een stresscurve gedurende de dag. Wie op wilskracht, zonder ontspanning, de hele dag doordendert zit aan het eind van een dag hoog in de stress en dan is het moeilijk om te ontspannen.

Wie gedurende de dag een paar keer bewust ontspant heeft aan het eind van de dag meer rust

Voor helpaholics is het moeilijk om te ontspannen. Het is makkelijker om voor iemand anders te zorgen, dan te ontspannen en leegte te ervaren. Zoals een bijenkorf uitstervende bijenkorf zonder koningin leeg is, zo is een helpaholic leeg op momenten dat er geen hulp wordt gevraagd.

Toch heb je meer te bieden en te leren als je ook tijd neemt om te herstellen.

Wat zijn de eenvoudige oefeningen die je overal kan doen?

Oefening 1

Adem in door je neus

Verleng de uitademing door de mond

Pauzeer even

Opmerking: krijg je het benauwd van de oefening? Dan is de kans groot dat je wat ‘te goed je best doet’. Adem dan wat minder lang uit. Je hoeft echt maar een fractie langer uit te ademen. Doe de oefening met aandacht en met aardige ogen: het is goed zoals je het doet.

Oefening 2

Adem in door je neus

Adem uit door je neus

Pauzeer

Opmerking: het verschil met de eerste oefening is dus dat je ook uitademt door je neus. Je ademt zoals je gewend bent, alleen pauzeer je na je uitademing.

Probeer ze maar, ik ben benieuwd of je merkt dat het iets doet.

Wil je meer weten over ademhaling en oefeningen? Maandag 25 november geef ik een gratis webinar over dit interessante onderwerp. Meld je aan.

Ps. Aan alle matelzorgers en helpaholics: je hoeft het niet alleen op te knappen.