Tien dagen stil

Ik ben een nieuw boek aan het schrijven.

Over mediteren.

Mediteren.

In december 2005 leer ik Vipassana-meditatie van S. N. Goenka. Een vorm van meditatie zonder wierook, mantra’s en boeddhabeelden. De ‘les’ duurt tien dagen. Eerst let je drie dagen op je ademhaling, om je concentratie te vergroten, daarna ga je met – verhoogde concentratie – je eigen lichaam observeren.

Doel van de meditatie: verlichting.

Míjn doel van de meditatie: geen flauw benul, maar geen verlichting. Het is meer een soort nieuwsgierigheid naar iets wat mogelijk groots is, maar voor hetzelfde geld sektarische bullshit. De pretoogjes van mediterende monniken die ik ken van fotoboeken, geven mediteren echter het voordeel van de twijfel. Er zit vast iets in.

Op 27 december 2005 ga ik daarom tien dagen mediteren. Tien dagen niet lezen, niet schrijven, niet praten, niet sporten, geen alcohol, geen muziek, geen vlees, geen vis. Wél twaalf uur per dagen mediteren, en verder dus eigenlijk niets.

Na de 10-daagse cursus ben ik om: mediteren ís waardevol

De cursus heeft me veel gebracht. Drie jaar later schrijf ik – met psychiater Bram Bakker – een boek over ademhaling: Verademing.

We hebben een verboden woord: mediteren.

Hoewel ik zelf fan ben van mediteren wilde ik in Verademing géén link leggen tussen ademhaling en meditatie. Mensen met interesse voor meditatie komen vanzelf uit bij ademhaling. We schreven Verademing juist voor mensen mét stress (en daarbij behorende klachten), zonder interesse voor meditatie.

Jarenlang doe ik daarna ademhalingsoefeningen met apparatuur om mijn adempatroon en hartslag te meten, dat heb ik geleerd van Stans van der Poel. Doel van de metingen: kijken of de hartslag zakt en de hartslagvariabiliteit beter wordt. Als de hartslag zakt is dat een teken van méér ontspanning en slaat de oefening aan.

Voor mensen met een hoge ademfrequentie is deze aanpak goud waard.

Je ziet gelijk wat een ademhalingsoefening doet.

Maar als je een rustige ademhaling hebt en een lage hartslag, voegt een meting niet veel meer toe: je hart is kalm en je longen werken niet meer over.

Gevolg: je CO2-waarde is op orde en je verbranding is prima.

Maar daarmee zijn de voordelen van ademhalingsoefeningen niet voorbij

Want behalve je longen, je brandstof, je pH en je koolzuur heeft ook je brein profijt van de oefeningen.

Mijn brein laat zich nogal moeilijk temmen. Vaak gedraagt mijn brein zich als een roedel op hol geslagen puppy’s en vind ik het moeilijk om met aandacht bij één taak te blijven.

En als ik mijn brein in goede banen wil leiden is dat een moeilijke opgave. Was mijn brein maar zo eenvoudig te trainen als mijn bovenbenen. Als ik me voorneem om een halfuur hard te lopen, dan doe ik dat. Maar als ik me voorneem om een halfuur met aandacht te mediteren en op mijn ademhaling te letten, dan is dat verrekte lastig.

Binnen de kortste keren denk ik aan mensen die ik nog moet mailen, blogs die ik wil schrijven, een telefoongesprek van de dag ervoor of Eddie Sevink van Run2day Zwolle omdat ik hem nog een filmpje had beloofd. Het kan gerust tien minuten duren voor ik in de gaten heb dat ik niet meer op mijn ademhaling let.

Het woord mediteren associeer ik met wijsheid. Maar als ik zelf mediteer is het op een goede dag meer aanmodderen dan iets anders. Op een slechte dag is het een worsteling.

En toch merk ik dat mediteren me veel brengt

Ik ben minder prikkelbaar, minder ongeduldig en wat meer geconcentreerd (hoewel ik net ineens koffie stond te drinken terwijl ik me had voorgenomen om eerst een blog te schrijven).

Gelijkmoedigheid oefenenen in plaats van meegesleurd te worden in euforie of ergernis: dat is voor mij de crux van mediteren.

Twaalf jaar modder ik nu aan met mediteren en nu schrijf ik er een boek over.

Alsof er niet genoeg boeken over mediteren zijn.

Ik heb veel boeken gelezen over mediteren, maar het jargon moedigt me vaak niet aan om te gaan mediteren. Als de auteur begint over het achtvoudige edele pad op weg naar Verlichting (met een hoofdletter) dan worstel ik daarmee. Want als ik ga mediteren denk ik vaak aan bier en Guns N’ Roses en dan is een Achtvoudig Edel Pad ver weg.

Dus schrijf ik een pleidooi voor meer gelijkmoedigheid en meer stil zitten.

Heb jij een favoriet boek over mediteren? Schrijf hem hieronder op.

Gelijkmoedige groet,

Over de auteur

Ademhaling is mijn favoriete onderwerp. Hardlopen en kou staan gedeeld tweede. Over deze onderwerpen schreef ik 10 boeken en ik leid ademcoaches en koucoaches op. Mijn favoriete ademhalingsoefening is anapana en run-dip-run is mijn favoriete training.

Koen de Jong