Heb jij gedachten of hebben gedachten jou?

We identificeren ons eerder met onze gedachten dan met ons lichaam. We hebben meningen waar we veel belang aan hechten en er zijn onderwerpen die ons niet interesseren. Als we een rijtje doornemen heb je vermoedelijk direct een aantal onderwerpen waar je op aan gaat en onderwerpen die langs je heen gaan.

Veganistisch eten.

Klimaat.

Vliegen.

Mark Rutte.

Vaccineren.

Ajax.

Groen Links.

Slaappillen.

Mathieu van der Poel.

Vluchtelingen.

Poetin.

Hoogbegaafdheid.

Leerplicht.

Geert Wilders.

Alcohol.

Dafne Schippers.

Belastingtarieven.

Hongersnood.

Plastic.

Genderneutraal.

Wat maakt dat je op het ene onderwerp aan gaat en dat het andere onderwerp langs je heen gaat?

Hoezeer identificeer jij je met je eigen gedachten? En, eigenlijk hetzelfde, hoezeer zie je anderen als hun gedachten? Het is eenvoudig om van een baby te houden. Als volwassene met een brein en een hart, is het makkelijk om voor te stellen dat je een mini-mensje liefde geeft en koestert. Als datzelfde mini-mensje 25 jaar groeit en zich niet laat vaccineren (om maar een voorbeeld te noemen), verschuift de aandacht naar de wens om niet te vaccineren en daar ben je het dan helemaal mee eens of pertinent mee oneens. In ons volwassen leven zijn we geneigd om onszelf in relatie met de ander vooral te vergelijken met onze gedachten en meningen.

En dat is begrijpelijk.

In onze taal is het gebruikelijk om ons te identificeren met onze gedachten en overtuigingen. Zo zeggen we Ik ben voor/tegen vaccineren. Of we zeggen dingen als Ik ben VVD’er ofik ben  SP’er, ik ben Ajacied/Feyenoorder, ik ben hulpverlener/advocaat, ik ben fan van de Rolling Stones/Beatles, ik ben veganist/carnivoor.

Met onze emoties doen we hetzelfde: ik ben bang, ik ben vrolijk, ik ben onzeker, ik ben depressief, ik ben somber.

We kunnen dat echter ook anders zien. Bijvoorbeeld met somberte. In plaats van te zeggen Ik ben somber, kun je ook zeggen, somberte is bij me op bezoek gekomen. In het Nederlands klinkt het (nog) wat vreemd, maar in het Engels klinkt dat al mooi. Een bekende quote van Carolina Zacaria over somberte:

‘I have learned that when sadness comes to visit me, all I can do is say ‘I see you.’ I spentd some time wit hit, get up, and say goodbye.’

Het subtiele verschil tussen Ik ben somber en Somberte is bij me langsgekomen is enorm

Emoties, gedachten en meningen die langskomen en weer weggaan kosten minder energie dan emoties, gedachten en meningen die zich vastklampen en zich in je lijf nestelen. Ook de emoties, gedachten en meningen van anderen zijn daarmee minder zwaar en dat maakt het mogelijk om er samen met je gesprekspartner onderzoekend naar te kijken in plaats van je ermee te identificeren; een wereld van verschil.

Mediteren is een oefening in beschouwing.

Je kijkt van een afstandje naar je gedachtes en je emoties. Niet omdat gedachtes onbelangrijk zijn, maar omdat het belangrijk is dat je gedachtes er vóór je zijn in plaats van zich tégen je keren.

Heb jij gedachten of hebben gedachten jou?

Ode aan mediteren.

Over de auteur

Ademhaling is mijn favoriete onderwerp. Hardlopen en kou staan gedeeld tweede. Over deze onderwerpen schreef ik 10 boeken en ik leid ademcoaches en koucoaches op. Mijn favoriete ademhalingsoefening is anapana en run-dip-run is mijn favoriete training.

Koen de Jong