Wat leren we van Ewout Staartjes over kou?

Ewout Staartjes is een bijzondere man.

Ik heb hem mogen ontmoeten en leerde een nieuwe ademhalingsoefening van hem. Nou ja – nieuw – het is een oefening uit de Hatha Yoga die misschien wel 5000 jaar oud is: agnisari kriya. Een speciale oefening waarbij je buik vacuüm lijkt te trekken.

Deze oude oefening is interessant, maar wat vooral interessant is: zijn kijk op koudetraining.

Ewout Staartjes is één van de Nederlandse voorvechters voor koudeharding. In zijn boek Helende kou – Het geheim van gezonde koudetraining schrijft Staartjes over zijn ervaring met kou. Voor hem is koudeharding een medicijn gebleken en net als bij elk medicijn bepaalt de dosering of kou een medicijn is of vergif.

Staartjes beschrijft wat de gezondheidseffecten van koudetraining zijn: metabolisme, bloedcirculatie, tonus en hormonen en hij haalt wetenschappelijk onderbouwde kennis aan (niet van het Radboud).

Wat vooral blijft hangen na het lezen van Helende kou is het enthousiasme van Staartjes voor kou. Rusland en Oekraïne zijn de laatste jaren veel in het nieuws, je zou bijna vergeten dat ze ook een lange geschiedenis delen met een sauna en koudecultuur. Zijn ontmoetingen met Oekraïense en Russische leermeesters werken aanstekelijk en je krijgt tijdens het lezen zin om met koudeharding bezig te gaan.

Wat verder opvalt is de terugkerende boodschap dat je niet te lang in ijswater moet zitten. Tijdens een run – dip – run, kijk ik nooit op mijn horloge om te weten hoe lang ik in het water zit, maar vermoedelijk is het rond de twee minuten.

Ewout Staartjes – met 30 jaar Rusland / Oekraïne / Siberië ervaring – geeft als indicatie nog kortere zwemtijden in ijswater

Bij zwemwater onder 4 graden Celsius geeft hij 4 tijden mee.

Beginner: 20 seconden.

Pinguïn (slank postuur): 30 seconden.

Zeehond (normaal postuur): 1 minuut.

Walrus (stevig postuur): 2 minuten.

Beginners en slanke mensen raadt hij aan om niet langer dan 30 seconden (!) in het koude water te gaan.

Wat gebeurt er als je te lang in ijskoud water zit? Wie te lang in ijskoud water zit, schiet de verkeerde kant door met nagenoeg alle effecten van kou. Trage stofwisseling, kouwelijkheid, vermoeidheid, verhoogd risico op infecties en ontstekingen, vaatspasme, cellen die verstijven, prikkelbaarheid.

Het is eigenlijk net als met sporten: een slimme dosis maakt je beter, van teveel ga je achteruit.

Hoe weet je wat te lang is?

De vraag is natuurlijk hoe zelf op kunt merken wanneer je te lang in ijswater zit. Het is in ieder geval een geruststelling dat je nooit te kort in koud water kunt zitten. Als je binnen 30 seconden je ademhaling onder controle hebt (dat blijft het voornaamste), is het effect er al en kun je gerust het water uit.

Verder is het een goede graadmeter om te voelen wanneer je op temperatuur bent. Is je huid direct na de koudeprikkel rood en ben je een uur later warm en energiek? Dan gaat het goed. Ben je een uur later wat rillerig of onbehaaglijk? Dan kun je beter wat korter de kou in.

Woon je in de buurt van Amersfoort?

22 januari om 19:30 spreekt Ewout Staartjes bij StapIn. Grasdrogerijweg 1 in Leusden. Aanmelden en informatie: info@stapin.nu. (Aanrader!)