Wil jij meer of minder werken?

Een leerzaam gedachten spel: wil je meer of minder werken?

“Laten we weer vaker gewoon vijf dagen in de week werken als norm stellen.” Een uitspraak van VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans tijdens de Binnenhoflezing. Hij wil op die manier de Nederlandse economie verder laten groeien.

Een enkele keer vang ik een flard van een nieuwsbericht op, waar ik even op wil kauwen. Ergens in mijn lichaam borrelt er iets en dat vraagt om onderzoek.

Er is een aantal aspecten aan de uitspraak van Brekelmans wat me verbaast. Met politici heb ik een paradoxale band. Aan de ene kant vind ik het bewonderenswaardig dat je een groot deel van je leven wijdt aan andere mensen, aan de andere kant wantrouw ik mensen die veel willen vergaderen met 150 andere mensen, waarvan je het met meer dan de helft sowieso niet eens bent.

De hele ratjetoe aan politieke partijen en wat ze vinden, is verwarrend. Maar één ding dacht ik wel te begrijpen: een liberaal stelt het individu op de eerste plaats en pleit voor weinig bemoeienis van de overheid en een socialist redeneert vanuit de groep. Hoe kan het dat een liberaal vanuit zijn politieke rol de individu oproept om meer te werken? En dan nog wel in dienst van de Nederlandse economie?

Wat wil je: meer of minder werken?

Dat lijkt me bij uitstek wel een individuele keuze. De economie (geld), bedrijven (productie) en dienstverlening (hulp) zijn geen krachten op zichzelf die gevoed hoeven te worden, ze zijn er in dienst van mensen. De gedachtesprong dat mensen als norm vijf dagen moeten werken in dienst van de Nederlandse economie, lijkt me hetzelfde als een marathon lopen omdat je vier veiligheidsspelden wilt hebben. Actie en reactie lijken omgewisseld. Alles wat mensen doen en ontwikkelen staat toch in dienst van mensen? Dus je zou verwachten dat we anno 2026 allemaal een stuk minder zouden hoeven werken, in vergelijking met bijvoorbeeld 1980. Er zijn nogal wat uitvindingen gedaan die lastig werk hebben overgenomen, dus mensen kunnen rustiger aan doen. Toch?

Er moeten rekeningen betaald en geldzorgen kunnen je doodongelukkig maken. Geld is geen doel op zich, maar in ons systeem wel nodig/handig voor gemoedsrust. Werken is ook geen doel op zich. Iedereen heeft een reden nodig om ’s ochtens uit bed te komen, om van betekenis te zijn. Maar hoe je daar invulling aangeeft kan op duizend manieren. Een gemene deler is wel: veel energie zorgt ervoor dat je van meer betekenis zijn voor anderen of je nu werkt of zorgt of leert of schrijft of schildert.

Dus de vraag die je kunt stellen is: hoe ziet je week eruit bij de ideale verhouding tussen werk en vrije tijd, inspanning en ontspanning, dienen en ontvangen, alleen zijn en onder de mensen zijn. Anno 2026 moeten we toch in staat zijn om iedereen zijn ideale weekindeling te geven én de wereld draaiende te houden.

Werken is niet het doel van het leven, léven is het doel van het leven en werk is daar een mooi onderdeel van.

Het is wel een leerzaam gedachtenspel om de vraag eerlijk te beantwoorden: wil je meer of minder werken?

Over de auteur

Ademhaling is mijn favoriete onderwerp. Hardlopen en kou staan gedeeld tweede. Over deze onderwerpen schreef ik 10 boeken en ik leid ademcoaches en koucoaches op. Mijn favoriete ademhalingsoefening is anapana en run-dip-run is mijn favoriete training.

Koen de Jong