Nachtloop: waanzin of briljant avontuur?

Samen met Loopwijzer en Klaas organiseerde ik afgelopen zaterdag een maf een evenement: de nachtloop. Het is één van de 12 Ongewone Beproevingen voor hardlopers en Floortje van Loopwijzer was nogal enthousiast om die beproeving samen te doen. Dus we prikten een dag en zondag om 2:45 (!) ging mijn wekker en om 3:30 was ik op het clubhuis. Klaas zat er al en dronk een kop koffie. Een kwartier later was het druk bij de koffiemachine, inmiddels waren we met 25 lopers. We waren slaperig en we hadden voorpret voor een vreemd avontuur. Wie gaat er in vredesnaam om 4:00 ’s nachts een rondje lopen?

Wij dus.

Wat is een nachtloop?

Een nachtloop is hardlopen om 4:00 ’s nachts. Tempo doet er niet toe en de afstand en tijd is afhankelijk van de zon. Alleen de begintijd staat vast: 4:00 ’s nachts begin je en je loopt tot de zon opkomt. Gekkenwerk? Ja, maar daar krijg je wel wat voor terug.

Zondag kwam de zon op om 6:06. Wij stonden op de heuvel in het Amsterdamse Bos, helaas was het bewolkt. Nietemin leverde het een niet alleen een goed gemoed maar ook een briljante foto op van Luc Freijer.

Je hebt geen hoofdlamp nodig. We liepen het Amsterdamse Bos en onze ogen hebben maar een paar minuten nodig om aan het donker te wennen. Zonder hoofdlamp kom je sneller in de staat van waak-slaap-droom-lopen dan met hoofdlamp. Je loopt jezelf in een staat van zijn die zich moeilijk laat omschrijven. Je kunt het beter zelf ervaren.

De beroemdste nachtloper van Nederland is vermoedelijk Olympiër Hans Koeleman

Deze romanticus die door Abdelkader Benali de Bob Dylan van het hardlopen wordt genoemd, is de Nederlandse protagonist van het nachtlopen. Hij loopt niet alleen graag in de nacht, hij schrijft er ook aanstekelijk over. In Het Blauwe Uur beschrijft Koeleman hoe hij ’s ochtends om 4:00 uur aan de voet van een duin (hét klimduin) in Schoorl staat en wacht tot de kerkklok vier keer slaat. Na de vierde slag rent hij het klimduin op. Een grote zandvlakte, waar je ook met nieuwe maan en bewolking genoeg ziet. Eenmaal boven draait hij rechtsaf het bos in. Even is hij gedesoriënteerd. Waar is het pad? Al snel ziet hij de contouren van het paadje dat het bos in gaat en na een duurloop van uren waarbij vreemde geluiden, schimmige gedaantes, vermoeidheid, (waan)gedachten en gedachteloosheid elkaar afwisselen, is hij om 8:00 weer terug bovenop het klimduin. Hij wacht tot de kerkklok acht keer slaat en loopt naar beneden. In Het Blauwe Uur schrijft Hans Koeleman daarover het volgende:

Het begon allemaal samen te komen. Al de elementen van de nacht, van de run, van onszelf. Vanaf het begin hadden we de afwezigheid van licht ervaren, urenlang kijken, als je dat woord kan gebruiken, naar enkel donkere tinten die de ogen tot rust hadden gebracht. Dan de stilte, die onze oren op stand-by had gezet. Sensorische isolatie, de zintuigen uitschakelen, brengt rust en in ons geval de paradoxale waarneming dat wij al rennend uitgeruster en vitaler werden. Endorfine was al lang mee aan het spelen, die zelfgemaakte dope die de niet-duursporter amechtig probeert te bevatten zoals de twijfelende atheïst kan hunkeren naar de ervaringen van born-again Christian. Dan de nacht, die had ons gevuld met voorzichtigheid, met waanbeelden (‘wat loopt daar?’). De nacht in de natuur had een extra element gebracht. Dat kwam er ook nog eens bij. Hoe zullen we dat straks thuis gaan vertellen. Kan dat wel? Wij schudden ons hoofd. Nee, dat is niet na te vertellen.

Kilometers die je loopt in de nacht zijn met recht mystical miles. Zuid-Afrikaan Paul Vorwerk heeft ook een boek geschreven, met deze titel, als ode aan nachtlopen. Daar waar Koeleman de Nederlandse pleitbezorger is van het nachtlopen, is Vorwerk de wereldwijde kartrekker van deze onvolprezen tak van hardlopen. Tijdens het lopen in de nacht meanderen je gedachten naar de achtergrond en is er vooral een ervaring die zich moeilijk laat omschrijven, maar die veel wegheeft van slaaprennen in een schijnwereld tussen droom en werkelijkheid. Na het lopen komen er ineens ideeën, bijzondere gesprekken en is de creativiteit aangewakkerd. Ervaar het zelf.

Heb jij het wel eens gedaan?

Zondag waren we met 25 lopers. Allemaal lopers die een nacht slaap inruilden voor een avontuur. Was jij erbij? Of heb jij weleens een nachtloop gedaan? Ik ben benieuwd naar je ervaring.

Tot een volgende!

Foto credits: Luc Freijer