Wat is een burn-out?
In het NRC stond een artikel over burn-out.
Grote kop:
Er stonden wat prikkelende cijfers bij.
40% van de jongeren onder de 30 blijft bereikbaar na werktijd.
38% van de mensen die uitvalt op de werkvloer heeft last van psychische klachten.
6.4% van de Nederlandse werknemers zegt altijd uitgeput te zijn na werk.
Ik lees het stuk twee keer door en ik snap er niets van
Journaliste Christel Don schrijft in het artikel over de definitie van een burn-out.
Want de Wereldgezondheidsorganisatie definieert vanaf 2022 een burn-out als een werk gerelateerd fenomeen, veroorzaakt door stress op de werkvloer.
De oude ‘definitie’ was: staat van extreme uitputting.
Er komen experts aan het woord om hun mening te geven over de nieuwe definitie.
Sommige experts vinden de definitie slecht, want een burn-out komt door een combinatie van werk- en privé-omstandigheden.
Ik lees nieuwsgierig verder. Niet dat die hele definitie me een bal kan schelen, maar ik ben benieuwd of de nieuwe definitie nog aanleiding is om de gangbare behandeling aan te passen.
Over de behandeling lees ik echter nog niets.
Wel lees ik dat een bekende psychotherapeut (gespecialiseerd in burn-out) de nieuwe definitie een stap vooruit vindt.
Want met deze definitie is een burn-out niet langer een individueel probleem, maar ook de verantwoordelijkheid van de werkgever.
Er staan in het artikel verder ook mogelijke oorzaken van een burn-out (de open deuren zoals de permanente bereikbaarheid).
Ik lees verder: wanneer gaat het over de oplossing om een burn-out te keren?
Maar in plaats van mogelijke oplossingen schrijft Don over de betekenis van werk gerelateerd. Want werk is niet alleen betaalde arbeid, maar alle – gestructureerde en doelgerichte activiteiten – dus dat kan ook een studie, vrijwilligerswerk of de zorg voor de kinderen zijn.
‘Werkvloer’ kan dus ook thuis zijn, als je voor je kinderen zorgt.
De bekende psychotherapeut slaat nu alarm dat burn-out geen paraplu moet worden om alles onder te vangen, van liefdesverdriet tot jeugdtrauma’s.
Het is zaak goed uit te zoeken wat er in iemands leven allemaal speelt: is het echt burn-out of gaat het om trauma, depressie of angst.
Ik vraag me af waarom het belangrijk is of iemand een burn-out heeft of een depressie.
Als ik me somber, moe, futloos en waardeloos zou voelen en ik ’s ochtends liever in bed blijf liggen of fantaseer over nooit meer op hoeven staan, maakt het dan uit welk woord we daarop plakken?
Ik zou vooral hopen dat er wat zorgzame, vriendelijke mensen in de buurt zijn die me met wat geduld en liefde een zetje de goede kant opduwen.
Maar daar gaat dit artikel niet over.
En ik lees de oude en de nieuwe definitie nog eens door en ik vraag me af of de oorzaak van een burn-out in werk ligt.
Is de oorzaak van een burn-out niet eenvoudig?
Teveel zitten, teveel stressen, teveel eten en te weinig zingeving.
Het is net als met spijbelen: als je het een keertje doet, kom je ermee weg, maar als je dag in dag uit spijbelt kom je een keer in de problemen.
Teveel zitten, teveel stressen, teveel eten en te weinig zingeving.
Deze riedel is vaak de kiem van de ziektes van deze tijd: diabetes type II, kanker, overgewicht, depressies, hart- en vaatziekten en burn-out.
Voor een behandeling met medicijnen is het belangrijk om te weten welke ziekte iemand heeft.
Maar voor de behandeling van burn-out zijn geen medicijnen.
Wat doe je dan als je een burn-out hebt?
Iemand met een burn-out kun je moeilijk vragen om op eigen houtje aan de slag te gaan met zingeving, voeding, ontspanning en beweging. In een burn-out staat je hoofd daar niet naar.
Dus is het de taak van familie, vrienden, artsen en de werkgever om iemand te overladen met rust, vriendelijkheid, compassie en gezond eten.
En af en toe een wandelingetje en een goed gesprek in de natuur.
Als iemand daarvan opknapt, maakt het dan nog uit wat de definitie is van een burn-out?
Over de auteur
Ademhaling is mijn favoriete onderwerp. Hardlopen en kou staan gedeeld tweede. Over deze onderwerpen schreef ik 10 boeken en ik leid ademcoaches en koucoaches op. Mijn favoriete ademhalingsoefening is anapana en run-dip-run is mijn favoriete training.
Koen de Jong
Nieuw: Eten tot je erbij afvalt
Met het nieuwe boek en programma: Eten tot je erbij afvalt leer je manieren om op een gezond gewicht te komen zonder wilskracht. Hoe word je een vetverbrander en hoe blijf je metabool flexibel? Je vindt tips en oefeningen over afvallen en kilo’s kwijt die je nog niet eerder hebt gekregen.
Het boek verschijnt begin september verschijnt het. Je kunt het programma met boek nu met korting bestellen.
Op zich heb je een punt. Of de oplossing zo makkelijk is dat je omgeving het kan oplossen denk ik niet. Mijn man kwam 1,5 jaar geleden thuis te zitten met een burn-out. Ik heb al mijn energie er geprobeerd in te stoppen wat voelde voor hem als een strop om zijn nek. Inmiddels na 21 jaar dienstverband op straat gezet, een opleiding begonnen maar 0 concentratie hebben. Ik alles probeer draaiende te houden incl mijn eigen bedrijf. Elke dag thuis komen en man inmiddels weer meer zie afglijden dan opknappen omdat de studie vanwege de concentratie niet lukt en ons huwelijk na 20 goede jaren heel snel afbrokkelt omdat ik mijzelf probeer staande te houden.
Als ervaringsdeskundige en als coach/counselor met een burnout praktijk wil ik graag wat toevoegen .
Een burnout is bijna nooit alleen maar werk gerelateerd ,vaak is het werk de druppel die de emmer laat overstromen . Het zijn de persoonlijkheids kenmerken die maken dat je vatbaar bent bv geen nee zeggen, perfectionistisch zijn etc. Als je maar lang genoeg over je grenzen gaat (soms jaren )dan ontstaat een burnout .Volgens mij is er eerst vooral rust nodig om het lichaam weer te laten herstellen . Later kijken naar het onbewuste gedrag en aannames en overtuigingen .
Koen ik vind je tekort door de bocht met je artikel en je reactie: “Waarom is het niet voldoende om maar wat aan te rommelen en voorlief te nemen dat je nergens écht goed in bent?”
Wanneer iemand meer bewust wordt van zijn gedrag aannames en overtuigingen wordt de bubbel waar hij in zit groter en komt er ruimte . In die ruimte kan hij op zoek gaan naar wie hij is en waar hij echt blij van wordt. In contact met zichzelf , Vandaar uit de keuzes maken die bij je passen ,Ieder mens heeft zijn eigen kwaliteiten en in ieder mens zit het verlangen bewust of onbewust om dat te volbrengen .
Ik heb 10 jaar ervaring als coach en werk vooral met vrouwen met stress en burn-out. Een burn-out ontstaat m.i. niet alleen op het werk, maar het is een combinatie van externe en interne stressoren. Extern kán dit werkstress zijn, maar het hoeft niet. Ook langlopende problemen (zoals o.a. relatieproblemen, financiële problemen) kunnen van invloed zijn. Als interne stressoren zijn er karaktereigenschappen – zoals perfectionisme – of negatieve overtuigingen die stress kunnen veroorzaken en/of verergeren.
Bij vrouwen zie ik vooral dat ze voor iedereen zorgen en als laatste voor zichzelf. Vrouwen worstelen dan ook vaak met het niet goed kunnen aangeven van grenzen. Ook kom ik vaak een gebrek aan zelfcompassie tegen. Natuurlijk helpt het als mensen in de omgeving je overladen met rust, compassie en gezond eten. Maar uiteindelijk sta je veel sterker als je dit jezelf kunt (leren) geven.
M.i. zijn mensen met een burn-out goed geholpen met een aanpak op fysiek en mentaal niveau. Eerst werken aan energieherstel. Daarna jezelf eens diep in de ogen kijken zodat je ervan kunt leren. Je karakter, je patronen, je overtuigingen. Werken (maar dan rustig aan ?) aan een gezonde mindset.
Ik vind zeker dat het uitmaakt wat de definitie van een burn-out is. Want al die mensen die nu met een burn-out lopen die niet werkgerelateerd is, snappen al helemaal niet meer hoe het dan bij hen zit.
Dank voor je uitgebreide reactie Ingrid!
In mijn werk, als coach, kom ik veel burnouts tegen.
Meestal hebben deze mensen alle hulpverlening al versleten.
De oorzaak ligt vaak diep, in vastgewortelde verwachtingspatronen van anderen.
Als we proberen daar aan te blijven voldoen, passeer je wie je werkelijk bent en wat je voelt.
Ben het met je eens dat een vriendelijke, zorgzame omgeving veel kan betekenen.
Probleem is echter dat men te lang het masker heeft gedragen en daardoor slecht bereikbaar wordt.
In wezen moet men terug naar de kern, wat maakt me blij en waar wordt ik echt gelukkig van.
Een vakantie van 3 weken geeft geen andere mindset, maar geeft het lijf even wat rust om vervolgens weer net zo hard in de valkuil te gaan.
Dag Fred, kun je kort vertellen wat je als coach kunt doen om aan de slag te gaan met de verwachtingspatronen?
Als ervaringsdeskundige en Therapeut met 15 jaar ervaring met Burn-out mis ik de werkelijke kern waar het bij Burn-out over gaat. Burn-out is een container begrip waar je in het geval van burn-out klachten ook depressieve verschijnselen vind. De werkelijk vraag ligt voor: Wie je bent? Wat werkelijk bij je past? Je zou kunnen zeggen authenticiteit ? Wanneer je contact hebt met je eigen identiteit is zingeving echt mogelijk.
Er was onlangs een Utrechtse Hoogleraar wiens naam ik nu even niet paraat heb die stelde: ‘elke ochtend is er de realisatie dat je die dag weer een verbeterde versie van jezelf op de mat moet leggen. We raken los gezongen van onszelf . We leven dan een onecht zelf. Dat vreet energie en breekt het lijf af. Constant in de stand staan om de 100 meter van Usain Bolt te winnen, de adrenaline piekt je oren uit. Veel slechte voeding en veel suikers helpen om het vol te houden. Tot het moment dat de boel helemaal door brand. Ik ben geen dokter maar heb altijd geleerd dat op een bepaald moment de hele keten van hormoon adrenaline via verschillende stappen het aan zetten van spierbewegingen finaal plat gaat.
Dus de definities kloppen allemaal wat mij betreft. Maar begin bij de basis en bouw van daaruit een gezonde identiteit. Wat wil jij? waar ben je goed in? waar word je blij van? Wat is nu echt belangrijk? Dit met gezonde inspanning/ontspanningsbalans en voeding. Daarmee op weg naar een prettig leven.
Dag André, ik ben het ten dele met je eens. Maar heb je echt antwoord nodig op grote vragen als ‘wat is nu echt belangrijk’ en ‘waar ben je goed in?’
Zulke vragen stellen kan ook de kiem zijn van de burn-out mentaliteit. Waarom is het niet voldoende om maar wat aan te rommelen en voorlief te nemen dat je nergens écht goed in bent?
Wat heb je het mooi en duidelijk samengevat! 🙂
Wellicht een inspirerende video: https://www.human.nl/kwartslag/kijk/overzicht/lucas-de-man.html
Koen ik vind je tekort door de bocht met je artikel en je reactie: “Waarom is het niet voldoende om maar wat aan te rommelen en voorlief te nemen dat je nergens écht goed in bent?”
Daar zit hem nou net de crux mensen met een burn-out zijn niet/onvoldoende in staat om dat te kunnen. Zolang je zelf geen burn-out hebt gehad of zoiets hebt meegemaakt in je omgeving begrijp je dit waarschijnlijk niet. Een extra zet in de goede richting door een therapeut, bijv psycholoog, is hierbij vaak een must. De persoon in kwestie komt er zelf niet uit met liefde van de omgeving, goede voeding of meer beweging. Dit zijn wel aspecten die mee kunnen helpen, maar zijn zelf echt niet genoeg.
En vwb je artikel, er is verschil tussen depressie en burn-out, maar dat voert te ver om hier even kort neer te zetten. Ik heb mensen in mijn directe omgeving met beide en o wat is er een verschil in leven en beleving. Dus aub als je niet weet hoe het echt zit verdiep je dan eerst. Ik zou zeggen hou je bij het lopen en koester je gelukkig dat je geen burn-out of depressie hebt.
En ja zeker vanuit de verzekeraars moet er meer aandacht voor komen en niet alleen een patiënt naar de therapeuten waar zij een contract mee hebben, verwijzen. Deze hebben vaak wachttijden van drie maanden omdat ze al zo vol zitten. Terwijl je voor een fysiek probleem vaak binnen een week al ergens bij een ziekenhuis terecht kan.
Dank voor je uitgebreide reactie Reint. Mijn ervaring is dat mensen met een burn-out en mensen met depressies veel overeenkomsten hebben en dat ook artsen soms hetzelfde behandeltraject bewandelen. Een bevriende huisarts vertelde laatst dat de scheidslijn voor haar erg dun is. Je schrijft dat ik me er eerst in moet verdiepen, maar ik denk dat je uit mijn stuk wel kunt lezen dat het onderwerp me aan het hart gaat. Ik heb veel artsen gesproken die worstelen met de diagnoses, de verschillen, de overeenkomsten, de druk van verzekeraars, de werkdruk etc. Het was allerminst mijn bedoeling om met mijn stukje – kort door de bocht – mensen met een burn-out in een hoek te duwen. En dat artsen en psychologen een betekenisvolle rol spelen tijdens het herstel weerspreek ik zeker niet. Wordt vervolgd.
beste koen,
Goeie vraag. Ik stel niet de grote vragen om daar opnieuw een groot en meeslepend ego gevecht van te maken. Ik stel deze vragen om een bewustwording op gang te houden/ te brengen. Is het niet zo dat we met dergelijk vragen ons hele leven mee bezig kunnen zijn? Je gebruikt jezelf als toetssteen i.pv. contant het buiten als richtsnoer te nemen. Jij weet ook dat een mens niet blij word als hij geen verbinding voelt. Het gaat om het gehecht zijn aan uiterlijke waarheden of interpretaties van waarheden. Als je jouw illusies onder ogen kunt zien en doorbreken. Dan komt er meer jou te voorschijn. Vandaar uit ontdek je wat meer bij jou past. Dat is mijn inziens, in andere woorden, in alle reacties hier te lezen. Zoek de verbinding met jezelf en leer leven met en vanuit die verbinding. Ik heb bijzondere transformaties gezien, van directeur die dacht dat hij heel belangrijk was tot begeleider gehandicapte jongeren. Van topambtenaar tot troubadour die in haar eigen huiskamer concerten geeft. Als jij stelt dat je voor lief moet nemen dat je echt nergens goed in bent roept dat bij mij weerstand op. Waarom moet je jezelf klein maken en ontkennen? Iedereen is goed in iets al is het maar appeltaart bakken en die uitdelen aan mensen die daar heel blij van worden. Je bent dan kennelijk goed in mensen aandacht geven en blij maken. Het bijzondere is dat zo’n verbinding je doet groeien.
Dank voor je mooie reactie André!
Interessant Koen. Maar hoe kom je er nu vanaf? Volgens mij VEEL belangrijker. Uit ervaring weten dat iets werkt, dat zijn de beste oplossingen.
Voor mensen met een burn-out geldt doorgaans:
1. Ze kunnen geen nee zeggen (zonder schuldgevoel)
2. Ze zijn gevoelig voor kritiek (zien het als een persoonlijke aanval)
3. Ze zijn perfectionistisch
4. En detaillistisch
5. Ze absorberen de stress van hun omgeving en liggen daarom ’s nachts wakker.
Ongeveer alle psychologen houden zich bezig met SYMPTOOMbestrijding. De kans dat je dus OPNIEUW een burn-out krijgt is vrij groot.
Dus: wil je er echt vanaf en ook nog blijvend?
Ga naar Evelien Brand, http://www.brandnewme.nu. Uit ervaring!
Dank voor je reactie Elmer, mooi dat Evelien Brand je goed heeft kunnen helpen.
Dit zijn nou precies de karaktertrekken van mijn man en dus ook zijn valkuilen!
Als ervaringsdeskundige, kan ik alleen maar beamen dat een “burn-out” niet op door slechts 1 oorzaak wordt gecreëerd. Het is vaak een combinatie van werk, privé, sociale omgeving en het ontbreken van zelfkennis. De werkelijke staat waarin je bent, wanneer een burn-out je overkomt is te vergelijken met het niet meer willen opstarten van een harde schijf van een computer, die enkel te verhelpen is door een nieuw soft-ware programma te downloaden.
De vraag die wordt gesteld hoe kom je ervan af is voor iedereen anders. Wat mij heeft geholpen is zowel fysiek als geestelijk stapje-voor-stapje jezelf weer opbouwen. En dat kan aardig lang duren. Geduld, structuur, en heel veel rust zijn daarin van wezenlijk belang. Maar alleen werken aan je fysieke staat en niet aan je psyche zal zorgen voor een nog langer traject van herstel.
Dank voor je reactie Michiel. Kun je zeggen hoe jij aan je psyche werkte?
Ben al jaren bezig met gezonde voeding, ben ook al jaren aan het hardlopen.
Heb een drukke baan, maar zorg goed voor mezelf.
Heb een druk huishouden, maar zorg goed voor mezelf.
En ondanks al die goede zorgen voor mezelf, was de koek wel ineens op.
Achteraf gezien waren er voortekenen. Die heb ik niet allemaal (h)erkend. Maar eindconclusie is wel dat ik te lang in mijn reserves heb geleefd, die ik had opgebouwd door goed voor mezelf te zorgen.
Doel voor nu?? Die reserves weer opbouwen en toch weer wat geleerd over de voortekenen.
Het is mijn tweede burn out in mijn leven (eigenlijk nummer 3), n ik ben bang dat er vast nog wel een zal volgen. Niet omdat ik dat wil, maar omdat dat ondanks al mijn goede zorgen voor mezelf ook in mijn aard zit om teveel hooi te lang op mijn vork te nemen.
Maar misschien was dit ook wel de laatste omdat ik nu toch weer meer over mezelf heb geleerd…
de toekomst gaat dit uitwijzen.
Maar voor nu hebben mijn hersens en geest nog rust nodig om te herstellen. Dat zullen een aantal mensen op mijn werk nog niet begrijpen. evenals dat ik die rust vind door te gaan hardlopen. Lekkere lange langzame duurlopen…. laat mij maar gaan….
Heel veel geluk en kracht gewenst voor je herstel Bianca. Groet, Koen.
Eens, welke sticker je er ook opplakt, het verandert niets aan hoe je je voelt. Belangrijker is.. hoe kom je er vanaf. Ik denk dat zingeving en mensen om je heen (al is het er maar 1) die je liefde geven en waardering, vele malen helpender zijn dan stickers plakken.
Dank voor je reactie Marjan!
Dag Koen,
Alweer helemaal juist wat je daar schrijft, maar soms werkt de maatschappij niet echt mee… Weet je dat bepaalde verzekeringspolissen (meerbepaald voor zelfstandigen die omwille van psychische klachten hun job niet kunnen uitvoeren) wel uitbetalen als je een depressie hebt en niet uitbetalen als je een burn-out als diagnose krijgt? Te zot om los te lopen maar wel de realiteit…
Ha Kristien, dank voor je reactie. Verzekeraars zijn knettergek, moeten we daar ook eens wat aan gaan doen?
Je slaat de spijker op z’n kop Koen, een burn-out komt door teveel stress en jezelf niet goed verzorgen, bijvoorbeeld door te weinig groenten en fruit te eten, te weinig te bewegen en te weinig rust te pakken. Van het stresshormoon cortisol (dat wordt aangemaakt in de bijnieren) krijg je energie om te vechten of te vluchten. Als je dat niet doet en in situaties (thuis of op het werk) blijft hangen waar je stress van krijgt, dan moeten je bijnieren (in de Chinese geneeskunde worden ze gezien als de accu in je lichaam) doorlopend stresshormonen aanmaken. Dat kan jaren goed gaan maar ze kunnen ook uitgeput raken op een geven moment, dan wordt er geen cortisol meer aangemaakt. Op het moment dat ze geen cortisol meer produceren stort je energie systeem in elkaar en kun je vrijwel niets meer. Dat is wat een burn-out echt is, uitgeputte bijnieren. De juiste voedingstoffen binnen krijgen en stress verminderen is de belangrijkste remedie bij een burn-out. Door je bijnieren goed te verzorgen (met de juiste voedingsstoffen, minder stress, meer beweging en rust) kun je een burn-out voorkomen.
Ook met de juiste voedingsstoffen kun je een burn-out krijgen,kort door de bocht om het daar maar op te gooien
Mee eens. Of ondanks heel veel beweging.
Inderdaad. Het benadrukken van een gezond voedingspatroon kan bij sommige mensen zelfs extra druk geven. Kunnen er in doorschieten. En kunnen in de stress raken wanneer het ze eens niet lukt om gezond te tafelen. Vooral het lichaam in de ruststand krijgen is dan belangrijk. Bijv mbv ademhalingsoefeningen ? Kortom, uitkijken met teveel nadruk op voeding leggen.
De hamvraag is natuurlijk waaróm iemand maar doorgaat ondanks signalen die het lichaam geeft. Niet-helpende/blokkerende overtuigingen, ergens in het leven ontstaan als coping strategie (auto correctie maakte hier doping strategie van ;-), zullen zeker een rol spelen. Die boven tafel krijgen kan al helpen om, liefst onder begeleiding, milder te worden naar jezelf, de lat lager te leggen wat betreft prestaties, de signalen van je lichaam serieus te nemen en op tijd te ontspannen. Steun van de omgeving is uiteraard cruciaal.
Dank voor je aanvulling Jurgen.
Mooi geschreven Jurgen!
Dankjewel Jurgen dat jij het zo kort en duidelijk leesbaar op kunt schrijven.
Stress (door een druk leven, door slechte voeding etc etc )en ons hormonale systeem zijn niet los te koppelen en dat maakt het ook voor mij dat een burn-out wel degelijk ook fysiek aangepakt dient te worden.
Helaas is dit iets waar de reguliere zorg nog niet altijd aan denk maar gelukkig zijn er voldoende goed opgeleide en compementair therapeuten (oa. reflexzonetherapie, TCM therapeuten, orthomoleculair therapeuten etc, etc) die je daar bij kunnen begeleiden.
Precies. Diagnoses zijn een hulpmiddel, geen doel op zich.
Ja, toch vreemd hoe snel een diagnose stellen een doel op zich wordt.
Het wordt hier niet echt aan de orde gesteld maar ik denk dat het stellen van de juiste diagnoses soms wel essentieel kan zijn in de route naar herstel. Ik zie geregeld dat mensen onderliggend ADHD, een Autisme Spectrum Stoornis of bijv PTSS hebben. Ik noem maar wat voorbeelden. En als je dat niet weet kun je ook geen psycho-educatie geven en gerichte interventies daarop en zul je vaak zien dat ondanks therapie die wordt gegeven klachten aanhouden of recidiveren.