Vaccineren

‘Gelukkig,’ zegt S. Hij kijkt opgelucht, ‘ik durfde het niet aan je te vragen. Jij hebt wel vaker rare ideeën, maar ik ben blij dat jij je gewoon laat vaccineren.’

S. neemt een hap van zijn meergranenbroodje met mozzarella en pesto en ik voel me een tikkie ongemakkelijk.

Het gesprek kan nu twee kanten op. Ik vraag me af, of ik zin heb in een ontspannen lunch of in discussie. Eigenlijk heb ik meer zin in een ontspannen lunch, maar toch flap ik eruit:

‘Nou, ik zit er nogal laconiek in, moet ik zeggen. Er zit bij mij niks principieels aan, hoor.’

‘Je gaat me toch niet vertellen dat je het gedrag van die wappies goedkeurt?’ zegt S. met volle mond.

Een dag eerder appte S. met de vraag of ik tijd had om een kopje koffie te drinken en even te sparren. Hij had een nieuw idee voor zijn bedrijf en wilde dat bespreken. Mogelijk konden we samen iets doen. Ik appte terug dat koffie niet lukte, want ik had mijn eerste vaccinatie, maar lunchen lukte wel.

In de ochtend was ik naar Badhoevedorp gefietst. Op een groot industrieterrein met uitzicht op taxiënde vliegtuigen en de verkeerstoren van Schiphol, meldde ik me bij een hokje met een jonge vrouw erin.

‘Mag ik uw paspoort en uw gezondheidsverklaring?’

‘Hier is mijn paspoort, een gezondheidsverklaring heb ik niet mee.’

De blik van de vrouw veranderde van verveeld naar geïrriteerd.

Dezelfde blik als mijn leraar Duits 26 jaar geleden, als ik mijn huiswerk niet had gemaakt.

‘Uw kunt daar een gezondheidsverklaring invullen en daarna kunt u zich melden bij 14B.’

In de enorme loods met tientallen hokjes kreeg ik vijf minuten later een prikje. De vrouw die mijn vaccinatie gaf vertelde dat ze een dag eerder 140 vaccinaties had gezet. In de loods waren wel 60 mensen aan het vaccineren.

Ik vroeg me af wat ik erbij dacht.

Geen opluchting.

Geen weerstand.

Geen vreugde.

Geen boosheid.

Geen gevoel van veiligheid.

Geen gevoel van angst.

Niks eigenlijk.

Ik voelde me zoals ik me voel als ik een helm opzet als ik een rustig rondje ga fietsen op de racefiets. Om de goede vrede te bewaren zet ik een helm op, maar van mij hoeft het niet.

Waar komt mijn laconieke houding vandaan? Vaccineren is nogal een ding, waarom heb ik er geen uitgesproken mening over?

Natuurlijk ben ik blij voor artsen en ondernemers als het vaccinatieprogramma aanslaat.

En ook mensen met twijfels snap ik wel. Er gaan miljarden om in vaccins. En als er miljarden te verdienen zijn, krijg je vanzelf graaiers, sjoemelaars en valsspelers. Er zijn genoeg voorbeelden waar hebzucht lijdt tot ziekte en verderf. De CEO van Philip Morris verdient 11 miljoen per jaar. Vorig jaar stierven er in Nederland meer mensen aan kanker dan aan corona. Geld is – net als een virus – een gevaarlijk goedje. Als een bedrijf miljarden verdient aan een virus, komt vanzelf de vraag waar het virus vandaan komt.

Maar goed; ik heb geen verstand van virussen en ook niet van vaccins en ik zie liever het goede in mensen (en bedrijven). Dus ik ga er maar vanuit dat Pfizer – met 41,9 miljard omzet – vooral goede bedoelingen heeft en geen stoute dingen doet om de omzet op te krikken.

Anderhalf jaar geleden had ik corona. Dat is toen niet vastgesteld. Maar ik lag 6 dagen helemaal voor pampus en ik rook om de haverklap een gaslucht die er niet was. Mijn immuunsysteem heeft zich over het virus ontfermt en ik neem aan dat ik nu voldoende anti-stoffen heb om de ziekte niet meer te verspreiden. Een vaccinatie lijkt me niet nodig. Maar ja, dat is niet vastgesteld en als mijn immuunsysteem een virus kan bestrijden, kan het vast ook wel met een vaccinatie uit de voeten.

Er zijn nogal wat mensen bij mij in de buurt, die zich veiliger voelen als ik een vaccinatie haal, dus dan doe ik dat maar.

Toch gaat mijn onverschillige houding ten opzichte van vaccineren nog dieper.

In mijn onderbuik voel ik wel waarom ik de vaccinaties weinig gewicht geef

Maar ik stop het gevoel weg. Want als dat onderwerp naar boven komt,  voel ik me eenzaam. Gesprekken over dat onderwerp ga ik al jaren uit de weg, want mijn mening maakt anderen ongemakkelijk en gelijkgestemden zijn uiterst zeldzaam.

Na mijn vaccinatie fietste ik weg uit Badhoevedorp. Rechts de Nieuwe Meer, links de Oeverlanden.

Tot ik aan de Schinkel zit en een kom soep bestel. S. bestelt een broodje.

‘Stress op de IC’s, paniek voor besmettingen, angst voor een virus, het gaat een beetje langs me heen, gek genoeg,’ zeg ik zacht. Alsof ik niet wil dat het stel achter ons me kan horen.

‘Er gaan mensen dood aan dat virus. Daar kun je toch niet zo laconiek over doen?’

Daar is het onderwerp.

De dood

Sommige vrienden zijn er bang voor. Anderen zijn er niet mee bezig.

Ik kan nu al voorpret hebben om mijn dood.

Niet dat ik suïcidaal ben; integendeel. Ik hoop nog 50 jaar met mijn zoon te kunnen knuffelen en boeken te schrijven. Maar als het moment komt, zie ik ernaar uit. Het lichaam heeft vast een slimmigheidje bedacht voor het laatste moment. Een flinke dosis endorfine of wat magische kleuren in de hersenpan. Doodgaan lijkt me wel mooi, het idee dat je wilt sterven in je slaap, zodat je het zelf niet zou merken, heb ik nooit begrepen. Wat is daar nou de lol van? Bij het einde, hoop ik er met aandacht bij te zijn. De laatste woorden van Steve Jobs, sterken me in mijn gevoel. De kunst is dan wel om gelijkmoedigheid te beoefenen. Zodat ik op het laatste moment kan observeren in plaats van overmand word door angst of pijn. Sterven omdat het lichaam op is lijkt me mooi.

Deze vreemde band met de dood heb ik altijd gehad.

Als zevenjarig jochie ging ik naar mijn eerste begrafenis. De oma van mijn vader was overleden. In de kerk heerste de geladen stilte die past bij een begrafenis. Ik mocht niet rennen, niet te hard praten en ik moest naast mijn moeder blijven. We liepen langs de kist met mijn overgrootmoeder erin.

‘Mama,’ fluisterde ik, ‘oma Jenneke kijkt helemaal niet verdrietig.’

‘Ssstt lieverd.’

Het contrast kon voor mijn gevoel niet groter. De meeste van mijn neefjes en nichtjes die ik op alle verjaardagen zag, waren er vandaag niet bij. De dood was niks voor kinderen. Mannen droegen zwarte kleren, vrouwen keken ernstig.

Maar de dode zelf lag er ogenschijnlijk sereen en tevreden bij.

De dood leek me niet iets om bang voor te zijn of je tegen te wapenen

Eenmaal thuis maakte ik een tekening van de kist met mijn glimlachende overgrootoma.

Sindsdien voel ik me meer op mijn gemak op begrafenissen dan op verjaardagen.

Gesprekken en emoties lijken echter op begrafenissen. Er worden verhalen van betekenis gedeeld en er wordt gelachen en gehuild. Natuurlijk: als een dierbare sterft, is dat verdrietig. Soms heb je het gevoel dat de grond onder je voeten wegzakt en wil je alleen maar huilen en voelt het onrechtvaardig. Maar sterven an sich is niet iets engs of kwaadaardigs.

In 2020 stierven er 162.000 mensen in Nederland. 13.000 meer dan in andere jaren.

De oversterfte komt vermoedelijk door een nieuw virus en trof vooral mensen boven de 70.

Ik vraag me af hoeveel van de 162.000 stierven met een tevreden grijns en de laatste woorden van Steve Jobs: wow, wow, wow.

En hoeveel (achter)kleinkinderen zagen schoonheid in de dood?

Er gaan mensen dood aan dat virus. Daar kun je toch niet zo laconiek over doen? zei S.

‘Nee, laten we hopen dat de vaccinaties hun werk doen. Heb jij nog vakantieplannen?’ breng ik het onderwerp in luchtiger vaarwater.

Mijn liefde voor de dood, hou ik voor me.

Een binnenpretje voor de komende 50 jaar.

Wow. Wow. Wow.

Over de auteur

Ademhaling is mijn favoriete onderwerp. Hardlopen en kou staan gedeeld tweede. Over deze onderwerpen schreef ik 10 boeken en ik leid ademcoaches en koucoaches op. Mijn favoriete ademhalingsoefening is anapana en run-dip-run is mijn favoriete training.

Koen de Jong