Heb ik al 20 diepe depressies gehad?

Heb ik al 20 diepe depressies gehad?

Ik ben in de war. Of boos.

Afgelopen vrijdag was ik bij de boekpresentatie van psycholoog Bjarne Timonen.

In de trein terug las ik zijn boek De leefstijlgids tegen somberheid en ik schrok me de pleuris.

Er stond een test in: de Beck Depressieschaal.

Het is de bekendste test die behandelaars gebruiken om een indicatie te hebben van de ernst van depressieve klachten.

Ik vul de test in en de uitslag verbaast me niet: geen of minimale depressie.

De instructie boven de test is: kies de uitspraak die het best weergeeft hoe je je de afgelopen week tot en met vandaag hebt gevoeld. En dan zijn er 21 stellingen over je gemoed die je aanvinkt.

Lees ik dat goed?

Kies de uitspraak die het best weergeeft hoe je je de afgelopen week tot en met vandaag hebt gevoeld. 

Ik vul de test nog eens in. Maar nu niet met het gevoel van afgelopen week, maar met het gevoel dat ik had in mijn somberste dagen. Het gevoel van een sombere periode kan ik eenvoudig terughalen. In 2002 probeerde ik profwielrenner te worden in Spanje. Ik zat daar alleen, zonder vrienden en trainde me het apezuur. De ploegleider was een schreeuwende bullebak, maar bood me wel onderdak en de kans om profwielrenner te worden. Na een paar maanden kon ik hard een berg op fietsen, maar ik was somber, moe, eenzaam en prikkelbaar. Suïcidaal was ik niet – ik zou nooit van een flat springen – maar iedere ochtend als ik wakker werd dacht ik wel zoiets als: als ik in mijn slaap was gestorven, had ik niet aan een nieuwe dag hoeven beginnen. 

Ik vul de Beck Depressieschaal nog eens in met mezelf van toen in gedachten.

Vraag 1.

0 Ik voel me niet verdrietig
1 Ik voel me verdrietig
2 Ik ben voortdurend verdrietig en ik kan het niet van me afzetten
3 Ik ben zo verdrietig of ongelukkig dat ik het niet meer kan verdragen

Ik kruis 2 punten aan.

Vraag 2.

0 Ik ben niet bijzonder moedeloos over de toekomst
1 Ik ben moedeloos over de toekomst
2 Ik heb het gevoel dat ik niets heb om naar uit te zien
3 Ik heb het gevoel dat de toekomst hopeloos is en dat er geen kans is op verbetering

Ik kruis opnieuw 2 punten aan.

Ik doorloop de hele test met 21 vragen en scoor 42 punten. Dat is in de categorie zeer ernstig. 

Had ik toen een ernstige depressie?

Ik wist toen echt wel dat het niet goed met me ging. Ik besloot: dit leven is niets voor mij, ik ga terug naar Nederland. In Nederland stortte ik me op bier drinken, wat ook niet echt hielp.

Maar na een tijdje hervond ik een goed ritme van betekenisvol werk, vriendschap, sporten en ontspanning. Ik voelde me weer goed.

Toch heb ik ieder jaar wel een periode van een week waarbij ik bij deze Beck Depressieschaal 21 punten scoor of meer. En volgens de test dus een matige tot zeer ernstige depressie heb.

Onder de test staat:

Bij een matige tot zeer ernstige depressie moet je onmiddellijk je huisarts raadplegen. Je zult psychologische behandeling nodig hebben en hoogstwaarschijnlijk medicatie moeten slikken.

Dit verwart me en maakt me boos

Verwarring: heb ik last van depressies?

Ik voel me prima en associeer mijn periodes van piekeren en somberheid als een normale reactie op twijfels naar zingeving, ouderschap en liefde. Na een periode vol zelfvertrouwen volgt een periode van twijfel. Zoals je bloedsuikerspiegel daalt 2 uur na het eten van suiker, zo daalt je gemoed een paar dagen na gevoelens van euforie en zelfvertrouwen.

Heeft niet iedereen dat?

De somberheid bestrijd ik niet echt, ik ga gewoon hardlopen, ouwehoeren met vrienden, mediteren, wandelen en een goed boek lezen. En dan gaat het weer.

Daarom ging ik ervan uit dat ik gezond was en geen patiënt was.

Je kan iemand met een échte depressie moeilijk voorhouden dat ie gewoon moet gaan hardlopen, mediteren, gezond eten en door het park moet wandelen

Maar na het lezen van het boek van Bjarne Timonen ben ik daar niet meer zo zeker van.

Want de behandeling die je nu krijgt als je last hebt van depressie is een combinatie van pillen en therapie. En er is veel wetenschappelijk onderzoek dat laat zien dat de combinatie van pillen en therapie niet beter is dan een combinatie van hardlopen in de natuur en mediteren.

De vraag is nu, waar moet je heen als je last hebt van depressie? Een arts die kiest uit pillen of therapie of kun je beter naar een vriend die je meeneemt naar buiten voor lichaamsbeweging en thee met je drinkt in plaats van wijn?

Timonen is psycholoog en zoekt een combinatie.

15 jaar geleden belandde Bjarne Timonen in een depressie. Hij kreeg antidepressiva voorgeschreven en hij ging naar een psycholoog voor cognitieve gedragstherapie.

Hij kreeg echter last van bijwerkingen door de medicatie.

En ook de cognitieve gedragstherapie beviel niet: hij leefde al genoeg in zijn hoofd.

Als student psychologie verbaasde hij zich over het feit dat er alleen aandacht was voor ziektes en labels.

Geen enkel college ging over wat iemand mentaal gezond maakt

Het frustreerde hem dat de zorg zich voornamelijk richt op het veranderen van gedachten, terwijl veranderen van leefstijl hem veel meer had gebracht.

Collega-psychologen en huisartsen zijn het met hem eens: pillen en gedragstherapie is geen zaligmakend antwoord op depressie. Er is veel meer dat je kunt proberen om somberheid buiten de deur te houden.

Dus besloot de bevlogen psycholoog om tot de bodem uit te zoeken wat helpt bij een depressie.

Hij las meer dan 500 wetenschappelijke artikelen.

Zijn onderzoek duurde drie jaar.

Zijn bevindingen heeft Timonen nu dus opgeschreven in een betekenisvol boek: De leefstijlgids tegen somberheid.

Een greep uit zijn tips:

Bewegen

Het wetenschappelijk bewijs voor de voordelen van fysieke activiteit bij een depressie zijn zo robuust, dat het als een behandeling gelijkstaat aan antidepressiva en cognitieve gedragstherapie. Het is gek dat lichaamsbeweging niet standaard wordt gegeven in zorginstellingen, want van alle leefstijlveranderingen tegen depressie is het effect van lichaamsbeweging veelvuldig aangetoond. Timonen verwijst vervolgens naar een hele rits aan onderzoeken die zijn stelling bekrachtigt.

Slaap

Of een gebrek aan slaap een depressie mede veroorzaakt, of dat slecht slapen vooral een gevolg is van een depressie is nauwelijks aan te tonen. Wel is een gemene deler van mensen met een depressie dat ze een verstoord slaapritme hebben. Patiënten slapen heel veel, of juist heel weinig. Als tip geeft de psycholoog om te proberen zo lang mogelijk wakker te blijven met je ogen dicht. Want: hoe harder je probeert in slaap te vallen, hoe slechter je slaapt. De techniek die dit proces omdraait heet ‘paradoxale intentie’ en werkt goed.

Meditatie

Over mindfulness en meditatie zijn de laatste jaren boeken volgeschreven. Timonen bevestigt nog maar eens dat deze aandacht gerechtvaardigd is. Uit een onderzoek uit 2016 bleek dat 8 weken mindfulnessmeditatie gecombineerd met lichaamsbeweging zorgden voor een vermindering van 40% (!) in depressieve klachten bij mensen met een depressie. Dit effect kan worden verklaard door de nieuwe hersenverbindingen die ontstaan.

Bewegen, slaap en meditatie zijn slechts drie aandachtspunten in een hele reeks Ook over voeding, natuur, kou, compassie, gewoontes en nog veel meer schrijft Timonen in heldere taal wat iemand kan doen en waar het wetenschappelijke bewijs te vinden is.

De psycholoog is niet tegen pillen of cognitieve gedragstherapie maar hij beschrijft wat iemand met een (milde) depressie nog meer kan doen voor gemoedsrust en constructieve gedachten.

Tijdens de boekpresentatie liet hij een schedel zien uit de steentijd met een gat erin.

Er werd een gat in de schedel geboord zodat demonen uit het brein konden ontsnappen, zodat sombere gedachten verdwenen

Gelach.

Dat hielp natuurlijk niet. Onnozele types uit het stenen tijdperk.

Even later vertelt Timonen dat hij veel patiënten ziet die antidepressiva slikken en cognitieve gedragstherapie krijgen en die dagelijks een fles wijn leeg drinken en nauwelijks buiten komen. Wat denken mensen over 10000 jaar over die combinatie?

Het is toch gek? Ben je depressief, dan is het is in 2019 mogelijk dat je de hele dag binnen zit, zonder lichaamsbeweging maar mét alcohol, magnetronmaaltijden en antidepressiva.

Vrienden denken: een depressie is het pakkie an van een arts. En een arts denkt: ik kan niet veel meer doen, dan een antidepressivum voorschrijven want ik heb geen tijd om me ook nog druk te maken om zijn eet- en drinkgewoontes en lichaamsbeweging.

Ben jij arts of behandelaar? Ik ben heel benieuwd wat jij voor tips hebt, hoe wij zelf onze vrienden en bekenden met depressies kunnen helpen.

Of heb jij zelf (wel eens) last van depressie? Dan ben ik heel benieuwd wat jou op zo’n moment helpt.

Want dat we geen gat in je brein boren, is logisch, maar wat dan wel?

Ps. Wil jij zelf de Beck Depressielijst invullen om te zien hoe je scoort? Dat kan  hier: https://www.sportrusten.nl/beck-depressie-schaal/

Deel dit artikel
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin

Nieuwsbrief
Wil je wekelijks het nieuwste blog, aankondiging van webinars, nieuwe interessante boeken en meer in je mailbox? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief.


Over de auteur

Koen de Jong (1979) loopt hard, fietst graag, ademt rustig en doucht koud. Hij is bedenker van het 100-dagen-sportrustenprogramma en geeft veel presentaties bij bedrijven.

Koen schreef de boeken Verademing (met Bram Bakker), Ik hardloper en De Hardlooprevolutie (met Stans van der Poel), Ik, de wielrenner (met Aart Vierhouten) en Koud kunstje (met Wim Hof). Zijn werk is in meerdere landen vertaald.

Zijn favoriete boek: Momo en de tijdspaarders.

Verder is hij dol op vers gemaaid gras, landkaarten, boekwinkels en ijsvogels.

37 reacties op "Heb ik al 20 diepe depressies gehad?"