Gaat er wat mis psychologen, coaches en positiviteits-denkers?
Wie is er psycholoog?
Zes handen gaan de lucht in.
De cursus Runningtherapie van Simon van Woerkom en Bram Bakker heeft de afgelopen jaren minstens 1000 cursisten gehad. Er zitten altijd psychologen in de zaal.
Dat is mooi.
En logisch.
Psychologen met interesse voor hardlopen bij een milde depressie, hebben oog voor het lichaam.
Heeft de meerderheid van de psychologen oog voor het lichaam, of is het een select cluppie?
Een dag voor ik bij de cursus Runningtherapie wat mocht vertellen over ademhaling, spreek ik een coach.
Positieve denker staat er bij zijn LinkedIn profiel.
Er is natuurlijk niks mis met positief denken. Toch voel ik wat onbehagen als mensen beginnen over positief denken. ‘Onze’ Janneke Poort is ook een positief denker. Dat is één van de redenen waarom het zo’n feest is om met haar te werken en plannen te smeden.
Waarom dan dat onbehagen als iemand zich positief denker noemt?
Ik denk aan hersen-expert Dick Swaab met zijn boek Wij zijn ons brein. Tijdens het lezen van dat boek stoomde het onbehagen bijkans mijn oren uit.
Denken.
Dénken.
DENKEN.
Denken staat nogal op een voetstuk, maar hoe vaak staan we stil bij wát we denken?
Soms komen dezelfde gedachtes dagelijks terug. Gedachtes over hoe we onszelf zien bijvoorbeeld. Naar Joe Dispenza* kan ik uren ademloos luisteren als hij hierover praat. Een gedachte heeft vaak een emotie tot gevolg. Als we dingen denken zoals: ik ben onzeker, ik ben een slechte ouder, ik ben te zwaar, ik sport te weinig, ik heb geen discipline etc. etc. dan is de emotie bijvoorbeeld verdriet of schaamte.
Zo’n emotie kent drie stadia in vergelijking met jezelf.
Houdt zo’n gedachtenstroom (met bijbehorende emoties tot gevolg) je een paar dagen in de greep, dan is het je stemming.
Herhaal je de gedachten (met bijbehorende emoties tot gevolg) echter maanden achter elkaar, dan is het je aard.
Heb je een paar jaar niet opgelet bij wat je dacht en herhaal je jaren dezelfde gedachten (met bijbehorende emoties tot gevolg) dan is het je persoonlijkheid geworden.
Omdat er een moment kan komen dat we onze gedachtes zijn, is het dus van belang wát we denken
Dus zeggen de denkers: denk positief en je wordt positief.
Als je iedere ochtend wakker wordt en je eerste gedachtes af laat hangen van de apps, de eerste mails, wat je puber of je partner zegt of wat je van jezelf denkt als je in de spiegel kijkt, dan betreed je gevaarlijk terrein: die gedachtes kunnen naar of vervelend zijn.
Dus begin je dag met een mantra of een riedel positieve gedachtes en als je dat maar lang genoeg doet, dan word je die gedachtes (als je emoties ook mee gaan doen).
Op zich klinkt het logisch.
Toch ben ik geen groot fan van positief denken.
Want negatief denken of positief denken: je plaatst denken op een voetstuk. Denken is het probleem en dat ga je oplossen met denken. Het voelt toch beetje alsof je een alcoholist aanmoedigt om vooral met zijn drinkebroeders op pad te gaan, als hij maar een alcoholvrij biertje bestelt.
Je kan denken ook van zijn/haar voetstuk halen.
Als ik één ding geleerd heb van 10 dagen mediteren bij Vipassana, ijsbaden bij Wim Hof, verschillende ademhalingstechnieken, 60 kilometer hardlopen, sauna’s en een zweethutceremonie dan is het dit: je bént niet je denken
Er komt een gedachte op.
Je lijf reageert met een emotie.
Dan kun je kiezen: associeer je jezelf met die emotie of observeer je die emotie.
In het begin is dat een helse klus. Het is moeilijk om je denken te observeren in plaats van mee te gaan met de gedachten. Ik vroeg me in begin vooral af: stel dat het lukt om mijn denken te observeren of helemaal niet meer denken, wat heb ik daar überhaupt aan?
Maar als je eenmaal een kijkje kunt nemen achter het denken merk je dat het voorbij die gedachtes niet saai is of leeg, maar dat er een bron van compassie en liefde in je lijf genesteld zit, naast opgeslagen emoties en ervaringen.
In plaats van de nadruk te leggen op positief denken lijkt een pleidooi voor de herwaardering van het lichaam me meer op zijn plaats. Voorbij (of naast) het denken.
Bij de opleiding Runningtherapie zeg ik dat niet met zoveel woorden
Maar ik doe verschillende ademhalingsoefeningen en deelnemers merken verschil. En we zitten sowieso al bij mekaar omdat we denken dat hardlopen een goed idee is voor mensen met milde depressie. En sport is een makkelijke manier om het denken wat aan de kant te zetten en het lichaam wat op de voorgrond te plaatsen.
Dick Swaab, psychiaters, psychologen, positieve denkers, NLP’ers en Janneke Poort:
*Ken je Joe Dispenza nog niet? Dan is onderstaand filmpje zéér de moeite waard
Maar ja, dan ontkom je er niet aan dat je toch weer gaat denken 😉

Mooi schrijven is toch heerlijk Koen! Ik DENK dat ik mijn GEDACHTEN de komende dagen laat leiden door dit prachtige artikel ♥️
Hi Koen,
Lekker artikel:-).
Soms bekruipt me het gevoel dat we met elkaar geblinddoekt een olifant verkennen en ieder bij zijn onderdeel denkt; dit is het!
Denken is niet fout. Dat heeft een richtinggevende functie. En inderdaad het is nogal impactvol wat we denken. inzetten dus waar het echt bijdraagt.
Emoties zijn niet fout. Voelen is een bijzondere gave en niettemin óók een neurologisch proces.
Het lichaam? Een geweldige shortcut naar het onderbewuste. Deel dat van harte met je.
We zijn een super complex en gaaf ‘systeem’ waar we nog nauwelijks holistisch naar kijken. Het is letterlijk en figuurlijk waar: lichaam, ziel en geest is 1 verhaal. De benadering daarvan kan niet anders dan holistisch zijn:-)
Dank voor je reactie Marinka. Het lichaam als shortcut naar het onderbewuste: mooi.
Kemkers gaf vroeger workshops over positive coaching. De atleet, pupil vraagt altijd aan de coach: wat doe ik verkeerd. Het antwoord is dan ook dikwijls in termen van niet. Dit is lastig te leren. Iets -niet- niet doen. Hij staat voor uiteindelijk de groep op dermate nivo te krijgen dat ze elkaar de bewegingsvoorstelling duidelijk kunnen maken. De zelfcorrigerende groep.
Mooi Bert, dank voor het delen.
Grotendeels met het bovenstaande eens. Mijn hypothese is dat we in het Westen veel te veel, eigenlijk continu aan het DENKEN zijn. Denken over het verleden, denken over een mogelijke toekomst, continu aan het multitasken etc. etc. Denken overheerst ons leven en gaat een letterlijk ons leven lijden. Tegelijkertijd lijdt denken vaak tot niets. Tobben over verleden en toekomst heeft helemaal geen zin, multitasken is erg ineffectief en kost veel energie.
De kern van meditatie, mindfulness, maar ook sport is dat we ons denken grotendeels uitschakelen, waardoor we stress reduceren en ons gelukkiger voelen. Als je met een racefiets een flinke berg op fietst, of als hardloper een 5-10km wedstrijd loopt, dan heb je maar 1 doel, top van de berg/finish halen, bijna al het denken verdwijnt.
Positief denken zal ongetwijfeld helpen en beter zijn dan het handhaven van negatieve gedachten, maar ik denk toch we ons minder moeten lijden door ons denken.
Ja laten we ons niet teveel laten leiden door ons denken, dat zorgt maar voor onnodig lijden.
“Volg(voel) je hart, gebruik je hoofd.” = volgordelijk proces.
1. Hart = lichaam: wat voel ik (zonder te denken, dus letterlijk wat voel ik).
Positief of negatief, maakt niet uit. Werk. voel spanning, voel opwinding, voel saaiheid. voel leegheid. voel blijheid. Loop hard, wandel, fiets, racefiets, mountainbike, beklim bergen, bezoek een rockconcert, of klassiek concert. Beweeg. Bid, huil, lach en bewonder. Voel en ervaar.
Vervolgens
2. Hoofd = denken: beschouw gevoelens en “corrigeer” daaruit voortvloeiende gedachten, die je minder bevallen of omarm daaruit voortvloeiende gedachten die je blij en/of gelukkig maken. Bepaal koers en stuur gedachten bij, wanneer nodig.
IJken en herijken, een leven lang. Niet eenvoudig.
Hoi Koen,
Ik kan het toch niet laten om ook te reageren. Zoals Barbara Oomes ook al zegt, de meeste psychologen werken met ACT en juist daarin leren wij dat gedachten maar gedachten zijn, die je kunt observeren. Je bent niet je gedachten.
Ook is er een wezenlijk verschil tussen positief denken (wat die coach doet en vermeld heeft op zijn LinkedInpagina) en de positieve psychologie waar we uitgaan van ‘broaden and build’.
Ik vind de intro waarbij psychologen, psychiaters en de coaches op één hoop worden geschoven nogal kort door de bocht en zelfs wat pijnlijk. Maar goed, dat zijn slechts mijn gedachten. 😉
Vriendelijke groet, Mieke Zwenger
Ha Mieke,
Het was niet mijn bedoeling om psychologen, psychiaters en coaches op één hoop te gooien. Meer om te laten zien dat veel behandelaars (en coaches) redeneren vanuit denken, en dat we ons daar bewust van zijn.
Ik had niet verwacht dat de meerderheid van de psychologen al met ACT werkt. Dank voor je reactie!
Koen
Hi Koen,
Als het goed is werkt de meerderheid van de psychologen (en sowieso in mijn kringen) niet alleen met “het denken”, maar zeker ook met het ervaren en het lichaam. Dat is o.a. te merken aan het vele gebruik van Mindfulness en bijvoorbeeld ACT (acceptance and commitment therapy) of sensomotorische psychotherapie binnen de behandelingen. ACT leert je omgaan met het proces van denken en gecombineerd met Mindfulness leert dit inderdaad dat je niet je gedachten bent, maar gedachten hebt. Het observerende zelf. Ik ken gelukkig geen enkele GZ-psycholoog of psychotherapeut die zich alleen bezig houdt met positief denken. Het gaat in therapie ook vaak over het ontstaan van bepaalde patronen die stammen uit de jeugd en het observeren daarvan , al dan niet middels imaginatie en er bijvoorbeeld daardoor niet direct op te reageren/naar te handelen. Over coaches kan ik niet spreken, wellicht werken er veel zoals jij beschrijft. Dat er meer aandacht mag komen voor sport als onderdeel van de behandeling/ leefstijl ben ik zeker met je eens.
Ha Barbara,
Blijkbaar heb ik me niet zorgvuldig uitgedrukt. Want het was niet mijn bedoeling om de suggestie te wekken dat psychologen en psychiotherapeuten zich enkel bezig houden met positief denken. Ik dacht dat cognitieve gedragstherapie nog steeds een veel voorkomende behandeling was, en dat begint ook vanuit denken. De psychologen die ik ken, hebben bijna allemaal een behandelkamer en zijn toch vooral in gesprek met hun patiënten/cliënten. En met praten doe je toch een beroep op het denken. Daar lijkt me een valkuil te zitten, als denken een onderdeel van het probleem is.
Ik wist niet dat de meerderheid van de psychologen ook tijd neemt voor ACT en/of Mindfulness.
Hoi Koen,
Ik sta helemaal achter je en ben ook psycholoog ?. Ik ben opgeleid in de CGT en ben er gaande weg mijn carrière steeds meer achter gekomen dat het ‘denken’ een te grote rol is gaan spelen in onze maatschappij! Ik heb eind 2018 de cursus RT mogen volgen van Simon, Bram en jou en ben zelf een fanatiek Triathleet. Nu kom ik er met eigen ervaring achter wat de kracht van ons hele lijf is en dat probeer ik steeds meer in de behandeling van mensen met psychische klachten toe te passen. De kracht van lichaam en geest samen is veel sterker dan denken alleen!
Dag Dennis,
Dank voor je reactie. Hoe gebruik jij de kracht van het lichaam in je behandelingen? Kun je daar wat voorbeelden van geven?
Geluk,
Koen
Hoi Koen,
Ik wil je hier graag wat meer over vertellen. Door mijn ervaringen in de GGz en in de sportwereld heb ik veel mensen mogen leren kennen die zich op hun eigen gebied binnen die wereld gespecialiseerd hebben. Ik heb hierdoor met eigen ogen gezien dat deze personen onbewust steeds verder in de tunnelvisie van hun methode zijn geraakt waardoor ze het grote plaatje steeds verder verloren zijn (in deze tunnel heb ik ook gezeten ?). Dit heeft mij het inzicht gegeven om juist al die kennis en kunde te willen combineren in een holistische en persoonlijke benadering van iemands klachten en problemen. Ik kijk heel erg naar iemands persoonlijke drijfveren en kwaliteiten en ga hier in de behandeling mee aan de slag. Bijvoorbeeld als iemand een hele sterker denker is en juist in de valkuil stapt door in hun eigen gedachten vast te lopen ga ik met deze persoon naar buiten en laat deze door middel van bewegen en jou ademhalingstechnieken ervaren hoe ze uit de gedachten in hun lijf kunnen komen (ik blijf dus absoluut niet gebonden aan de spreekkamer). Ik probeer dus je juiste balans te vinden voor die persoon tussen denken en doen!
De belangrijkste les die ik hierin aan al mijn cliënten meegeef is: ‘Een gedachte krijgt pas betekenis bij de actie die erop volgt’.
Ik kan hier meerdere uren over vertellen, maar dat lijkt me hier niet de bedoeling ?
Mocht je hier nog meer interesse in hebben lijkt het me leuk om hier samen een keer over te sparren.
Ik ga morgen weer voor mijn jaarlijkse APK naar Pajjota.
Mooi helder inzicht om mee te nemen. Dank.
En? Laat je op dag 12 even weten hoe het was 🙂
Mooie gedachten van je. Dank voor het delen!
Hallo Koen,
Je hebt niets te veel gezegd, zeer de moeite waard dit filmpje.
Ik ga morgen weer trouw zitten op mijn kussentje wat ik mijzelf alweer een tijdje niet gunde.
Bedankt voor deze geweldige inspirerende tip.
Dat is mooi bericht Marcel! Geniet je kussentje 😉
“Dan kun je kiezen: associeer je jezelf met die emotie of observeer je die emotie”.
Wauw die keuzemomenten…mooi deze inspirerende gedachte/ boodschap. Ik blijf leren!
Herkenbaar Koen.
Heb zelf ook een 11 daagse gedaan. Zo bevrijdend gedachten en emoties te zien voorbij komen. Tegelijk merken hoe sterk en heftig ze aan je trekken in oude patronen, gedachten, emoties en lichamelijke reacties.
Tijd voor een herhaling wat ik merk ik wel wat frisse verandering kan gebruiken ?