5 dingen die ik leerde in Noord-Finland

Herplaatst: juli 2021.

In 2019 zat ik met mijn zoon in Finland. In het grootste bos van Europa leerde ik wat moois.

‘Dit bevalt me wel: een stilte zo nu en dan wordt beschouwd als een normaal deel van een gesprek en wordt niet gezien als een pijnlijk moment.’

‘Ik weet heus wel dat dát er niet staat. Ik ken je langer dan vandaag,’ zegt mijn zoon, zonder op te kijken uit zijn boek.

‘Het staat er echt,’ antwoord ik, en ik laat hem de Finlandgids zien als bewijs.

Samen met mijn zoon bivakkeer ik in Finland.

50 kilometer onder poolcirkel, in het grootste bos van Europa.

We zijn te gast bij een bijzondere familie.

Een Nederlands gezin dat hier woont.

Ze koken, praten, klussen, wassen en geven de planten water.

Maar er zijn ook dingen die voor ons (Amsterdammers) geen dagelijkse kost zijn.

De dag beginnen in de sauna (80 graden Celsius) en een sprong in het meer (11 graden Celsius) is het standaard ochtendritueel.

Er is een glijbaan in huis, naast twee hangmatten en de open haard.

En er is een sportruimte met een boksbal, een rekstok, yogamatten, klimwand en hoge open ramen met uitzicht op een bos.

Marco Rink woont hier sinds een halfjaar met zijn vrouw Judith en zijn dochter.

Om de haverklap verblijven er gasten voor korte en lange termijn.

Na twee weken te gast te zijn in Noord-Finland heb ik 5 dingen geleerd (van de natuur, of tijdens de gesprekken bij de open haard).

1. Als het denken stopt, verschijnt er wat moois

’s Avonds bij de open haard vraagt Marco Rink waarom hij zoveel lachende gezichten ziet.

Het is waar: iedereen loopt de hele dag met een tevreden grijns op zijn gezicht. In het huis zijn acht mensen in de weer. De gemene deler van veel activiteiten is dat iedereen tijd neemt om niet te denken. Uit het hoofd, in het lijf: sauna, koud meer, hout hakken, fietsen, tuinieren, schilderen, vissen, jongleren, lopen op een slackline. En in de yogaruimte zit om de haverklap iemand ademhalingsoefeningen te doen.

Bij veel van die activiteiten houdt het denken vanzelf een keer op. In een sauna van 80 graden Celsius is het bijna onmogelijk om niet met aandacht bij je lichaam te blijven. De vraag is dan wat er overblijft als het denken stopt. Als je enkel nog met aandacht bij je lichaam bent. En de stralende gezichten in Finland geven het antwoord: als het denken stopt verschijnt er wat moois.

2. Natuur heeft een enorme kracht

Drie dagen zat ik met mijn zoon in een blokhut in het bos. Het dichtstbijzijnde huis was 45 kilometer verderop.

Er was niets.

Enkel stilte, bomen, een rivier en wilde dieren.

Ik ben Amsterdam gewend. In het Amsterdamse bos heb ik het gevoel in de natuur te lopen. En op de Veluwe heb ik helemaal het idee in de wildernis te zijn.

Maar hier in Finland leer ik een ander soort natuur kennen. Het is moeilijk in woorden te vangen, maar diep in de Finse bossen lost een deel van je ego op en versmelt met de natuur. Je hoort geen auto in de verte en je voelt dat mensen er nooit zijn geweest. Het is spectaculair en je snapt dat Schotse artsen tegenwoordig natuur voorschrijven aan mensen met vermoeidheidsklachten.

Want de kracht van natuur is een energiebron van jewelste.

3. Een sauna is een mooi alternatief voor hardlopen

‘Wanneer heb je voor het laatst gelopen?’ vraagt Rick me ergens in de tweede week van mijn vakantie.

Ik heb geen idee en moet Strava erbij pakken om te zien dat ik dik een week niet gelopen heb. Een week niet sporten; dat gebeurt me zelden. Normaal word ik na drie dagen al chagrijnig als ik niet sport.

Nu niet.

En dat ligt niet alleen aan de Finse natuur en de vakantie. Want op vakantie in de Alpen heb ik extreem veel behoefte aan sport.

Sporten doe ik niet veel in Finland, maar ik zit wel iedere dag in de sauna. Zelfs in de blokhut midden het woud (waar verder bijna niets was) zat een sauna. Iedere ochtend begon ik de dag in de sauna om daarna een plons in het meer of de rivier te nemen.

Het was verrukkelijk.

Zo verrukkelijk dat ik het lopen niet eens mis.

Dat onthoud ik voor als ik ooit geblesseerd raak.

4. Het schoolsysteem moet op de schop

Met Marco Rink en Rick Koekoek ouwehoer ik over sport, ademhaling, kou, Finland, burnout, stress, eten, varen, wonen in de wildernis en hoe een klein Fins leger het Russische leger tegenhield in 1939.

Maar we praten ook over scholen.

Marco en Rick zijn allebei fitte mannen met een bijzondere twinkel in hun ogen. Ze zijn nogal leergierig en als ik het over een ademhalingsoefening heb, willen ze meteen de yogaruimte in om de oefening te testen. Ik ken weinig mensen die zo leergierig en enthousiast zijn.

Toch hebben ze allebei nogal een zware tijd gehad op de basisschool.

Moeite met stilzitten.

Dyslexie.

We hebben het over onze eigen kinderen.

Wat leren ze op school?

En wat niet?

Het blijkt dat de verschillen groot zijn van de kinderen die dichtbij ons staan: extreem slim, extreem bewegelijk, extreem creatief, extreme wiskundeknobbel.

De gemene deler stemt echter droevig: niemand gaat met veel plezier en zonder problemen naar school.

Voor de een is het te makkelijk, voor de ander te moeilijk.

En wat leren ze over ademhaling, voeding, beweging, visualiseren, meditatie en de natuur?

Na wat uurtjes bomen bij het haardvuur zijn we eruit: het schoolsysteem moet op de schop?

Hoe?

Daar zijn nog wat uurtjes discussie voor nodig.

5. Tijd bestaat niet

Veel mensen die me inspireren zeggen dat tijd niet bestaat. De Birmese meditatieleraar S. N. Goenka, de sjamaan  Diogenes uit Peru, auteur Eckhart Tolle en nog een hele rits aan leraren en schrijvers.

Er ís geen verleden, er ís geen toekomst. Er is enkel nu. Op intellectueel niveau kan ik het nog volgen. Op het moment dat iets gebeurt is het altijd nu. En het heeft weinig zin om te piekeren over de toekomst of vast te houden aan het verleden.

Leef nu en veel problemen blijken enkel in je hoofd bestaansrecht te hebben.

Maar in Amsterdam met een volle agenda en een zoon die om 8:30 op school moet zijn, bestaat tijd wél.

En hoe.

De klok regeert. De klok bepaald het ritme van de dag. Tijd is géén verzinsel, maar de waarheid.

Soms, tijdens het mediteren of tijdens het hardlopen, lost denken op en daarmee lost ook tijd op. Dat voelt aangenaam, maar is nooit van lange duur.

Tot ik in Finland – omringd door bomen en water – van de ene in de andere verbazing val. Ik laat me dagenlang meegolven op een frequentie in de natuur. Bomen die de dienst uitmaken en kloktijd lijkt ineens een verzinsel waar we ons niet teveel van moeten trekken.

We laten ons meegolven op het ritme van de natuur.

En het is heerlijk.

Naar Finland ga ik zeker terug. Naar een wereld voorbij het denken en voorbij de tijd, waar natuur de stemming en de energie bepaalt.

Wordt vervolgd.

Over de auteur

Ademhaling is mijn favoriete onderwerp. Hardlopen en kou staan gedeeld tweede. Over deze onderwerpen schreef ik 10 boeken en ik leid ademcoaches en koucoaches op. Mijn favoriete ademhalingsoefening is anapana en run-dip-run is mijn favoriete training.

Koen de Jong