Heb ik al 20 diepe depressies gehad?
2 oktober 2020: F. mailt met de vraag of Sportrusten ook geschikt is voor mensen met een depressie?
Met dit soort vragen weet ik me nooit zo goed raad. Ik heb natuurlijk geen benul of de programma’s van Sportrusten F. gaan helpen bij haar depressie. Sowieso ben ik groot voorstander van een onderzoekende houding in plaats van een gewenst resultaat nastreven. Welk effect heeft mediteren? Welk effect hebben ademhalingsoefeningen? Welk effect heeft hardlopen in D2? Welk effect heeft periodiek vasten? Doen en dan zien we wel.
Vaak word je dan aangenaam verrast door de kracht van je eigen lijf
Maar bij een depressie? Dan wil je natuurlijk dat de demonen in je hoofd plaatsmaken voor wat licht en lucht. Heeft Sportrusten dan zin? Ik weet het niet.
Dat mail ik F. ook terug.
Ja, maar jij hebt zelf toch ook depressie gehad? Daar ben je toch afgekomen door te rennen en ademhalingsoefeningen te doen?
F. refereert aan een blog van vorig jaar.
Ze heeft gelijk. Maar een depressie hebben klinkt toch zwaarder dan sombere buien beleven.
Dus ik antwoord dat ik denk dat een goede vriend(in) bij een depressie belangrijker is dan een online programma van Sportrusten. Maar als je samen met een vriend(in) gaat sporten in D2 en samen de meditatie begint, kan dat erg waardevol zijn.
F. denkt er nog over na.
En ik twijfel nog even door: is hardlopen, periodiek vasten en mediteren aan te raden voor mensen met een depressie? Of kom je daar pas weer aan toe na je depressie?
Februari 2019.
Ik ben in de war. Of boos.
Afgelopen vrijdag was ik bij de boekpresentatie van psycholoog Bjarne Timonen.
In de trein terug las ik zijn boek De leefstijlgids tegen somberheid en ik schrok me de pleuris.
Er stond een test in: de Beck Depressieschaal.
Het is de bekendste test die behandelaars gebruiken om een indicatie te hebben van de ernst van depressieve klachten.
Ik vul de test in en de uitslag verbaast me niet: geen of minimale depressie.
De instructie boven de test is: kies de uitspraak die het best weergeeft hoe je je de afgelopen week tot en met vandaag hebt gevoeld. En dan zijn er 21 stellingen over je gemoed die je aanvinkt.
Lees ik dat goed?
Kies de uitspraak die het best weergeeft hoe je je de afgelopen week tot en met vandaag hebt gevoeld.
Ik vul de test nog eens in. Maar nu niet met het gevoel van afgelopen week, maar met het gevoel dat ik had in mijn somberste dagen. Het gevoel van een sombere periode kan ik eenvoudig terughalen. In 2002 probeerde ik profwielrenner te worden in Spanje. Ik zat daar alleen, zonder vrienden en trainde me het apezuur. De ploegleider was een schreeuwende bullebak, maar bood me wel onderdak en de kans om profwielrenner te worden. Na een paar maanden kon ik hard een berg op fietsen, maar ik was somber, moe, eenzaam en prikkelbaar. Suïcidaal was ik niet – ik zou nooit van een flat springen – maar iedere ochtend als ik wakker werd dacht ik wel zoiets als: als ik in mijn slaap was gestorven, had ik niet aan een nieuwe dag hoeven beginnen.
Ik vul de Beck Depressieschaal nog eens in met mezelf van toen in gedachten.
Vraag 1.
0 Ik voel me niet verdrietig
1 Ik voel me verdrietig
2 Ik ben voortdurend verdrietig en ik kan het niet van me afzetten
3 Ik ben zo verdrietig of ongelukkig dat ik het niet meer kan verdragen
Ik kruis 2 punten aan.
Vraag 2.
0 Ik ben niet bijzonder moedeloos over de toekomst
1 Ik ben moedeloos over de toekomst
2 Ik heb het gevoel dat ik niets heb om naar uit te zien
3 Ik heb het gevoel dat de toekomst hopeloos is en dat er geen kans is op verbetering
Ik kruis opnieuw 2 punten aan.
Ik doorloop de hele test met 21 vragen en scoor 42 punten. Dat is in de categorie zeer ernstig.
Had ik toen een ernstige depressie?
Ik wist toen echt wel dat het niet goed met me ging. Ik besloot: dit leven is niets voor mij, ik ga terug naar Nederland. In Nederland stortte ik me op bier drinken, wat ook niet echt hielp.
Maar na een tijdje hervond ik een goed ritme van betekenisvol werk, vriendschap, sporten en ontspanning. Ik voelde me weer goed.
Toch heb ik ieder jaar wel een periode van een week waarbij ik bij deze Beck Depressieschaal 21 punten scoor of meer. En volgens de test dus een matige tot zeer ernstige depressie heb.
Onder de test staat:
Bij een matige tot zeer ernstige depressie moet je onmiddellijk je huisarts raadplegen. Je zult psychologische behandeling nodig hebben en hoogstwaarschijnlijk medicatie moeten slikken.
Dit verwart me en maakt me boos
Verwarring: heb ik last van depressies?
Ik voel me prima en associeer mijn periodes van piekeren en somberheid als een normale reactie op twijfels naar zingeving, ouderschap en liefde. Na een periode vol zelfvertrouwen volgt een periode van twijfel. Zoals je bloedsuikerspiegel daalt 2 uur na het eten van suiker, zo daalt je gemoed een paar dagen na gevoelens van euforie en zelfvertrouwen.
Heeft niet iedereen dat?
De somberheid bestrijd ik niet echt, ik ga gewoon hardlopen, ouwehoeren met vrienden, mediteren, wandelen en een goed boek lezen. En dan gaat het weer.
Daarom ging ik ervan uit dat ik gezond was en geen patiënt was.
Je kan iemand met een échte depressie moeilijk voorhouden dat ie gewoon moet gaan hardlopen, mediteren, gezond eten en door het park moet wandelen
Maar na het lezen van het boek van Bjarne Timonen ben ik daar niet meer zo zeker van.
Want de behandeling die je nu krijgt als je last hebt van depressie is een combinatie van pillen en therapie. En er is veel wetenschappelijk onderzoek dat laat zien dat de combinatie van pillen en therapie niet beter is dan een combinatie van hardlopen in de natuur en mediteren.
De vraag is nu, waar moet je heen als je last hebt van depressie? Een arts die kiest uit pillen of therapie of kun je beter naar een vriend die je meeneemt naar buiten voor lichaamsbeweging en thee met je drinkt in plaats van wijn?
Timonen is psycholoog en zoekt een combinatie.
15 jaar geleden belandde Bjarne Timonen in een depressie. Hij kreeg antidepressiva voorgeschreven en hij ging naar een psycholoog voor cognitieve gedragstherapie.
Hij kreeg echter last van bijwerkingen door de medicatie.
En ook de cognitieve gedragstherapie beviel niet: hij leefde al genoeg in zijn hoofd.
Als student psychologie verbaasde hij zich over het feit dat er alleen aandacht was voor ziektes en labels.
Geen enkel college ging over wat iemand mentaal gezond maakt
Het frustreerde hem dat de zorg zich voornamelijk richt op het veranderen van gedachten, terwijl veranderen van leefstijl hem veel meer had gebracht.
Collega-psychologen en huisartsen zijn het met hem eens: pillen en gedragstherapie is geen zaligmakend antwoord op depressie. Er is veel meer dat je kunt proberen om somberheid buiten de deur te houden.
Dus besloot de bevlogen psycholoog om tot de bodem uit te zoeken wat helpt bij een depressie.
Hij las meer dan 500 wetenschappelijke artikelen.
Zijn onderzoek duurde drie jaar.
Zijn bevindingen heeft Timonen nu dus opgeschreven in een betekenisvol boek: De leefstijlgids tegen somberheid.
Een greep uit zijn tips:
Bewegen
Het wetenschappelijk bewijs voor de voordelen van fysieke activiteit bij een depressie zijn zo robuust, dat het als een behandeling gelijkstaat aan antidepressiva en cognitieve gedragstherapie. Het is gek dat lichaamsbeweging niet standaard wordt gegeven in zorginstellingen, want van alle leefstijlveranderingen tegen depressie is het effect van lichaamsbeweging veelvuldig aangetoond. Timonen verwijst vervolgens naar een hele rits aan onderzoeken die zijn stelling bekrachtigt.
Slaap
Of een gebrek aan slaap een depressie mede veroorzaakt, of dat slecht slapen vooral een gevolg is van een depressie is nauwelijks aan te tonen. Wel is een gemene deler van mensen met een depressie dat ze een verstoord slaapritme hebben. Patiënten slapen heel veel, of juist heel weinig. Als tip geeft de psycholoog om te proberen zo lang mogelijk wakker te blijven met je ogen dicht. Want: hoe harder je probeert in slaap te vallen, hoe slechter je slaapt. De techniek die dit proces omdraait heet ‘paradoxale intentie’ en werkt goed.
Meditatie
Over mindfulness en meditatie zijn de laatste jaren boeken volgeschreven. Timonen bevestigt nog maar eens dat deze aandacht gerechtvaardigd is. Uit een onderzoek uit 2016 bleek dat 8 weken mindfulnessmeditatie gecombineerd met lichaamsbeweging zorgden voor een vermindering van 40% (!) in depressieve klachten bij mensen met een depressie. Dit effect kan worden verklaard door de nieuwe hersenverbindingen die ontstaan.
Bewegen, slaap en meditatie zijn slechts drie aandachtspunten in een hele reeks Ook over voeding, natuur, kou, compassie, gewoontes en nog veel meer schrijft Timonen in heldere taal wat iemand kan doen en waar het wetenschappelijke bewijs te vinden is.
De psycholoog is niet tegen pillen of cognitieve gedragstherapie maar hij beschrijft wat iemand met een (milde) depressie nog meer kan doen voor gemoedsrust en constructieve gedachten.
Tijdens de boekpresentatie liet hij een schedel zien uit de steentijd met een gat erin.
Er werd een gat in de schedel geboord zodat demonen uit het brein konden ontsnappen, zodat sombere gedachten verdwenen
Gelach.
Dat hielp natuurlijk niet. Onnozele types uit het stenen tijdperk.
Even later vertelt Timonen dat hij veel patiënten ziet die antidepressiva slikken en cognitieve gedragstherapie krijgen en die dagelijks een fles wijn leeg drinken en nauwelijks buiten komen. Wat denken mensen over 10000 jaar over die combinatie?
Het is toch gek? Ben je depressief, dan is het is in 2019 mogelijk dat je de hele dag binnen zit, zonder lichaamsbeweging maar mét alcohol, magnetronmaaltijden en antidepressiva.
Vrienden denken: een depressie is het pakkie an van een arts. En een arts denkt: ik kan niet veel meer doen, dan een antidepressivum voorschrijven want ik heb geen tijd om me ook nog druk te maken om zijn eet- en drinkgewoontes en lichaamsbeweging.
Ben jij arts of behandelaar? Ik ben heel benieuwd wat jij voor tips hebt, hoe wij zelf onze vrienden en bekenden met depressies kunnen helpen.
Of heb jij zelf (wel eens) last van depressie? Dan ben ik heel benieuwd wat jou op zo’n moment helpt.
Want dat we geen gat in je brein boren, is logisch, maar wat dan wel?
Ps. Wil jij zelf de Beck Depressielijst invullen om te zien hoe je scoort? Dat kan hier: https://www.sportrusten.nl/beck-depressie-schaal/


Ik zit op dit moment in mijn derde depressie en tweede burn-out. Ik geloof dat voeding, slaap en beweging ervoor zorgen dat ik kan blijven functioneren. Maar ik denk ook dat die drie alleen niet voldoende zijn om er bovenop te komen.
Ik probeer gevarieerd, regelmatig en zoveel mogelijk onbewerkte voeding tot me te nemen. Vooruit denken wat ik ga eten en vooral makkelijk te bereiden maaltijden zijn essentieel, omdat mijn eetlust verminderd is.
Slapen is moeilijk te beïnvloeden. Het helpt mij om me over te geven aan het feit dat ik veel wakker lig. Ademhalingsoefeningen doen als ik ga piekeren. Mijn frustraties over het niet kunnen slapen ondanks vermoeidheid zijn minder, dat is winst.
Beweging is belangrijk om op conditie te kunnen blijven, buiten te komen, endorfine aan te maken. Hoe hoog de drempel ook is, ik voel me altijd iets beter als ik toch ben gaan sporten. En als alles teveel lijkt: vogels kijken tijdens het wandelen is ook beweging.
Om er bovenop te komen denk ik dat het belangrijk is om tot je kern te komen: Wat geeft je echt energie in plaats van dat het je energie kost? Zijn er dingen waarvan het gaat kriebelen binnenin? Dit gaan ervaren is al een opdracht op zich, maar probeer jezelf vervolgens ook te gunnen wat je nodig hebt door dit spoor te volgen.
Tip: mooie docu op Netflix “My Octopus Teacher” over een fotograaf die een burnout (=tijdelijke depressie?) heeft gehad, het koude oceaanwater opzoekt en vriendschap maakt met een octopus. Supermooie beelden en een inspirerend verhaal dat je ‘grijpt’. De intelligentie van de octopus is ongelofelijk…laat zich ook knuffelen net als een hond, maar onderzoekt daarbij tegelijkertijd zijn knuffelaar met zijn 100-en zuignapjes 🙂
Haha, klinkt goed. Ik voel een nieuw boek aankomen: beter een octopus dan medicijnen 😉
in water van ca. 10 graden; de quizvraag is wat werkt beter: octopus knuffelen of koude 🙂
Hi Koen,
Als psycholoog , maar vooral als mens zijnde, ben ik erg geïnteresseerd in alle elementen van het sportrusten programma. Ik ben een groot voorstander van doen, ervaren en voelen! In de basis ben ik overtuigd dat iedereen op zijn of haar manier kan profiteren van het programma. Maar net zo goed kunnen mensen profiteren van een goede psychologische behandeling , met eventueel medicatie. Het is (vrijer) onmogelijk om generalistische uitspraken te doen, per persoon en per situatie en omstandigheden bekijk je wat het beste past en wat voor die persoon werkt 🙂
Iemand dwingen een bepaald programma te volgen (of dit nu sportrusten, cognitieve therapie of medicatie is) zal nooit het gewenste effect bereiken.
Veel dank voor je reactie Carlijne. Heb je als psycholoog de ruimte om een ademhalingsoefening te doen of om naar buiten te gaan om een rondje te lopen?
Voor mijzelf probeer ik altijd wel in mijn pauze een rondje te lopen, een korte ademhalingsoefening kan tussendoor. Maar schiet er eerlijk gezegd ook snel bij in.
Samen met patiënten doe ik wel regelmatig ademhalingsoefeningen. Een rondje lopen gaat binnen de organisatie helaas wat minder gemakkelijk, waarbij ik ook merk dat voor sommige gesprekken je beter binnen kan zitten zonder afleiding.
Dank Carlijne!
Ha Koen,
Blijft leuk, sportrusten.nl!
En verrassend als je je eigen reactie tegenkomt. Liep een blauwtje 🙂
Mooi woord geleerd van Sanne Blauw: reïficatie.
Je bedenkt wat, vergeet dat je het zelf bedacht hebt en denkt vervolgens dat het waar is!
Wat ik elke ochtend doe is de app Mind Mint om het ‘negativiteitsinstict’ te compenseren.
Zie ‘Feitenkennis’ van Hans Rosling, 10 redenen waarom het beter gaat dan je denkt.
En wat is een depressie? Zijn het transcriptiefactoren die het DNA beïnvloeden?
Zie Pierre Capel, ‘Het emotionele DNA’
Ook leuk: ‘HartRate+’, adem jezelf naar coherentie!
Hartelijke groet en …,
have a happy day too!
Joost
Dank voor je reactie Joost, je bent duidelijk geen groentje 😉
Hallo koen. De jong.ik heb schizofrenie en ook zware depressie gehad vroeger.in het begin toen ik zwaar depressief was toen ben ik hard gaan lopen en gezond eten .later ben ik gaan mediteren.belangerijk is dat je nooit helemaal stopt of afbouwd met medicatie. En ook onder de mensen zijn.en een goede dag besteding of zorgboerde rij.mijn psychiater is voorstander van mindfulness.en mijn ervaring is dat je nooit teveel mag mediteren want dat kan je heftige gedachte uitdagen.en daardoor een flinke terugslag krijgen.voor schizofrenie geld dat ook .ik doe 40min mediteren en dat helpt mij in evenwicht te blijven. Groetjes alex
Dank Alex, voor je mooie reactie. Diepe buiging voor jou!
Dankje wel.als je vragen heb over depressie of schizofrenie en ademhaling en mediteren dan hoor ik het graag.
Ha Alex, ja dan meld ik me!
Goed werk Koen!
Mijn score nu 1. Bezwaar tegen test: focust op somberheid, bias! Ik kan nergens kwijt dat ik goed in mijn vel zit. Leuk en leerzaam boek van Sanne Groen: ‘Het best verkocht boek (met deze titel) ooit’ met ondertitel: hoe cijfers (onderzoek js) leiden, verleiden en misleiden! Komt nog een leuk en leerzaam boek aan: ‘Over leven, overleven en overleveren’. Wordt aan gewerkt 🙂
Met hartelijke groet en …,
have a happy now too!
Joost
Dank voor je reactie Joost. Mooie titel voor een boek. Ik ga hem lezen.
Moet je zeker doen. Sanne Blauw (want zo heet ze 😉 is geweldig.
Dank! Het is er nog steeds niet van gekomen, maar ik ga het opzoeken.
Waarom is mijn reactie verwijderd?
Ik heb slechts beaamt dat bewegen een sleutel tot beter worden is. Ik heb daar zelf ervaring mee. Ik heb altijd medicatie geweigerd en ben gaan sporten. Dat is naar mijn ervaring de oplossing .
Of het makkelijk was? Nee, het was makkelijker om gedrogeerd in Mn bed te blijven liggen. Maar het resultaat van sporten is dat ik in staat ben om te functioneren in deze samenleving.
Dag Elsa, je reactie is niet verwijderd, hij staat er nog gewoon tussen. Mooi dat sporten je zoveel brengt.
Wat een mooie blog Koen. Recht uit het hart. Ik ga het boek zeker lezen. Hoe fijn zou het zijn als we anders, menselijker, beter depressieve mensen zouden kunnen helpen. Ik ben zelf haptotherapeut. Raak mensen aan, zodat ze zichzelf weer wat heler kunnen voelen. Soms helpt dit, geeft het lucht, levenskracht, wijsheid. Maar soms is het ingewikkelder. Er zijn zoveel oorzaken waardoor mensen zich zo uit balans kunnen voelen. Fijn dat hier goede boeken over worden geschreven. En bedankt voor jouw persoonlijke blogs die ik heel inspirerend vind.
Dank voor bericht Karin. Mooi vak: haptotherapeut. Waar doe je dat?
Pff, wat was ik blij je blog te lezen.
Bewegen is de sleutel naar beter. Ik ben daar zelf aljaren van overtuigd, maar ik ben vaak tegen weerstand aan gelopen als ik dit verkondigde. Opmerkingen: als het zo simpel was waren er geen depressies ed of je begrijpt niet wat een depressie inhoudt is veel gezegd.
Het is tegelijk simpel als moeilijk. Want het vraagt wat om van bank/bed te komen, want dat is veel makkelijker.
Mensen, bij een depressie heb je weinig tot niets te verliezen , dus geef het een kans en weiger te berusten in je situatie.
Het werkt echt!
Daar gaan we weer, een blog over iemand met 3 ‘offdays’ op een rij en daar dan meteen een stempel depressie op plakt… mijn eerste reactie was irritatie toen ik je verhaal begon te lezen, Koen. Om vervolgens te zien dat je de nuance opzoekt en je twijfel mooi verwoordt. Je vraagt om input van ervaringsdeskundigen, dit is de mijne. Ik heb na de geboorte van ons 2e kindje een zware postnatale depressie gekregen. Daar had ik, als ontzettende carrièretijger natuurlijk helemaal geen zin in, en ik ben gaan proberen daarmee te dealen door knetterhard te gaan werken. Heilloze missie natuurlijk, wat mijn bedrijfsarts beter in de gaten had dan ik zelf en voor me besloot dat werken even geen optie meer was. Na 2 maanden vermijding was de koek echt op en was het donkere gat echt heel donker geworden. Ik was niet meer in staat om voor mijn eigen kinderen te zorgen, de relatie met mijn man kraakte stevig en ik heb vaak gedacht in die fase dat de dood een opluchting zou zijn. Ik ben door de psychiater op medicatie gezet in combinatie met verschillende varianten van therapie, hoefde gelukkig niet te worden opgenomen en ben in de spaarzame uren dat ik wakker was, vooral mijn rust gaan zoeken in sporten. In eerste instantie alleen maar diep gaan, want pijn door verzuring was een stuk beter te hebben dan de mentale pijn. Maar na een paar maanden hielp het meditatieve van hardlopen in de natuur me stap voor stap vooruit. Ik heb alle trainingsschema’s (inclusief die van jou) de deur uit gedaan en ben volledig op gevoel gaan lopen. De ene dag brak ik de training voortijdig af en de andere dag voelde best ok en plakte ik rustig 5km aan mijn rondjes vast. De mentale rust die het me bracht, smaakte naar meer en ik ben, in overleg met mijn behandelaars, in de wereld van meditatie en yoga gedoken. Ik had nooit verwacht dat ik daar zoveel baat bij zou hebben. Tegelijkertijd zijn de medicijnen ook letterlijk levensreddend voor me geweest. Voor mij was het een combinatie van alles wat je hierboven beschrijft die me langzaam weer op de been heeft gekregen, een traag maar verrijkend proces uiteindelijk. En het geestige is, ik ben er een dikke minuut per kilometer sneller van gaan lopen. Als laatste nog; het verschil met niet lekker in je vel zitten en een depressie is wat mij betreft dat je de keuze hebt er verandering in te brengen. Een depressie is deels ook een stofwisselingsprobleem, waarin het niet veel helpt om de omgevingsfactoren te veranderen (daar gaat de depressie niet van weg). Ik had alles in mijn leven om gelukkig te zijn en toch was de wereld gitzwart. En dat was toch echt hele andere koek dan een rottijd hebben.
Ik ken mezelf niet anders dan met angst- en stemmingsklachten. Het lijkt over het algemeen wel alsof ik prima functioneer, maar van binnen zit vaak onvrede. Ik loop al jaren hard, mediteer regelmatig, let goed op suiker- en koolhydraatinname, douche koud enz. enz., dus aan mijn leefstijl ligt het niet. Ik heb afgelopen weekend een ‘innerlijk kind’ weekend gevolgd. Heel weinig erover praten en heel veel lichaamswerk en meditatie. Veel interventies zijn erop gericht om van A naar B te gaan. Nu draaide het om stil te staan bij A. Door lichamelijke- en ademhalingsoefeningen ging ik uit mijn hoofd en kon ik fysiek de oude pijn waarnemen en uiten. Er kwam heel wat boosheid en verdriet los. En toen dat er uit was, voelde ik vooral heel veel compassie. Voor mij een zeer bijzondere en waardevolle ervaring!
Super interessant onderwerp. Ik heb geen antwoorden of specifieke vragen, maar wil er wel even op reageren.
Ik zit zelf in een burn-out en kan relateren met een aantal dingen die je beschrijft en reacties die zijn gegeven. Ik zie een burn-out niet als een depressie. Ik ga er wel voor naar een psycholoog, maar ik zie een depressie wel als iets wat verder gaat. Ik heb hele vervelende momenten gehad in mijn leven, maar dat is het leven. Daar groeien we van. Dat staat los van depressie als een ziekte. Af en toe zeer depri voelen is niet de ziekte die depressie voor vele anderen wel is.
Ik was even bang dat ik na het lezen van het artikel vooral berichten zou lezen die rennen zouden benoemen tot de beste oplossing van depressie, maar gelukkig is dat niet zo.
Ik geloof dat iedereen anders reageert op depressie en iedereen andere hulpmiddelen nodig heeft om ermee om te kunnen gaan. Geen persoon is hetzelfde, en depressies zijn vaak een onderdeel van het gehele verleden van de persoon. De associaties, de angsten, de pijn, het hele zijn heeft te maken met de depressie en het zoeken naar de juiste oplossing. Ik lees zo nu en dan artikelen die zeggen dat mensen met een depressie gewoon moeten gaan rennen (of bewegen), wat uiteraard ook mensen aantrekt die hetzelfde zeggen. Het probleem hiervan is dat antidepressiva soms in een slecht daglicht komen te staan. Hierdoor kan het zijn dat mensen die ze misschien wel echt nodig hebben ze niet halen omdat ze geloven dat ze die niet nodig hebben omdat iedereen zegt dat rennen genoeg is. Er is niet 1 oplossing voor iedereen. Mensen moeten gemotiveerd worden om te zoeken naar wat voor hun de meest gezonde oplossing is. Dus dat kan beteken dat een arts medicatie voorschrijft, maar daarbij ook uitlegt wat beweging en buitenlucht met je kan doen. Of een goed open gesprek tijdens een lange wandeling.
Zoals je in het artikel zelf al aangeeft, artsen moeten depressie veel holistischer onderzoeken, zowel in oorzaak als oplossing. Daarnaast is het misschien nog wel belangrijker dat onze maatschappij ook depressie of andere metale gezondheids problemen gaat zien als iets normaals. Net als elke fysieke ziekte.
Te vaak worden metale ziektes nog gezien als iets waar je niet over praat, iets waar je je voor moet schamen. Dit zorgt voor een zeer vertekend beeld van het probleem.
Waarom kan je op een verjaardag wel praten over een hartaanval die je hebt gehad, maar niet dat je momenteel in een behoorlijke depressie zit? Hoe worden mensen geholpen als ze er niet over durven te spreken? En hoe leren we naar deze mensen luisteren? Hoe leren we ze support te geven als ze er niet over durven te praten? Ik geloof dat dit nu wel langzaam aan het veranderen is, maar voor mijn gevoel niet snel genoeg.
Waarom heb je wel de normale gyms op elke hoek van de straat maar geen mental health gyms?
Daar moeten we heen gaan voor een gezondere samenleving. Zowel fysiek als mentaal gezonder.
Ik heb geen idee of mijn brainfart hier iets toevoegt, maar wilde het even uit mijn hoofd schrijven.
My 2 cents.
Nuttige aanvulling!?
De geneeskunde is gesteund op het cartesiaans denken. Lichaam en geest. Spinoza zag dit anders, we zijn een geheel. Het geheel is meer dan de som van de delen. We hebben een slimme kop , maar vooral een slim lijf. Het lijf wordt vaak tegen gehouden door kop. Velen misbruiken hun lijf, en voelen hun lijf niet meer. De kop moet het lichaam vinden, en lichaam, de kop. (embodied cognition).
Koen, psychiater Rogier Hoenders uit Groningen zit ook erg op deze lijn. Bram kent hem vast ook. Hij doet geweldig onderzoek + behandeling met voeding, meditatie, bewegen. Hele positieve en verstandige man.
Psychiater Rogier Hoenders ken ik (nog) niet. Ik ga hem zeker volgen. Dank!
Hier een mooi interview gevonden met hem. https://www.psychosenet.nl/video/zingeving-beweging-voeding-ontspanning-bij-psychose-rogier-hoenders/
Mijn eerste depressie kreeg ik rond mn 23ste. Daarvoor had ik al diverse sombere periodes meegemaakt. Ook had ik vanaf mn 18de boulimia ontwikkeld en dit tot mn 23ste geheim weten te houden voor iedereen. Uiteindelijk na maanden van ontkenning, teveel alcohol stortte ikl etterlijk in elkaar tijdens het douchen. Erg veel weet ik niet meer van die dag en de dagen erna…mijn man vond me in elkaar gedoken, terwijl ik me niet meer bewust was van mezelf.
Dit was het begin van een lange weg vol medicatie en vele jaren bezoek bij een psychiater. Er waren periodes dat ik soms weken niet uit mn huis kwam…
Soms had ik goede periodes en na 7 jaar raakte ik zwanger en stopte ik met mn antidepressiva. Helaas na de zwangerschap een fikse postnatale depressie…ik werd acuut weer aan de medicijnen gezet.
Behalve medicatie werd er niets anders geboden…Na de tweede zwangerschap kreeg ik uit voorzorg al meteen weer medicijnen. Ook nu geen enkel alternatief. Ik leefde ongezond, rookte en dronk teveel. Toch hield ik een facade op naar de buitenwereld als het kon.
Tijdens een slechte periode in 2007 en ik een lange periode in de ziektewet zat, had ik een gesprek met mn nieuwe bedrijfsarts.
Hij had een hele andere visie op mijn depressies.
Ik kreeg uiteindelijk de opdracht om te gaan hardlopen…en dat terwijl ik rookte!!
Geen probleem zei hij. Je begint bij het begin…
Na een maand of 3 rende ik mn eerste kilometer…elke 2 of 3 weken zat ik bij mn bedrijfsarts.
Na 6 maanden was ik gestopt met medicatie en na 2 jaar met af en aan stoppen, definitief gestopt met roken.
Nu zijn we 11 jaar verder en heb ik geen pil meer hoeven slikken. Ik ren 2 keer per week, sport regelmatig in de sportschool en begeleid mensen met een verstandelijke beperking en autisme tijdens het hardlopen.
Uiteindelijk kwam het erop neer dat iemand in mij geloofde en depressie niet zag als iets dat je alleen behandeld met medicijnen.
Het heeft mn leven 17 jaar lang echt beheerst totdat zelfmoord nog het enige was waar ik mee rondliep.
Nu sta ik positief in het leven, geniet van alles en ja…nog steeds sluimert er wel eens een depressie achter in mn hoofd.
Dan geef ik een paar dagen toe en ga daarna naar buiten, die mn hardloopschoenen aan en ren het er letterlijk uit.
Wauw, wat een inspirerend verhaal Marjo. Gelukkig ben je een bedrijfsarts tegengekomen die je geraakt heeft, en knap dat je zijn adviezen met twee handen hebt hebt aangegrepen om in beweging te komen. Geluk,
Als arts, behandelaar en ook patient (of ervaringsdeskundige’, dat klinkt minder erg) wil ik graag reageren, al heb ook ik uiteraard geen antwoorden.
Voor de een werkt hardlopen, voor mij werkt werken. Na allerlei drama zowel psychisch als fysiek belandde ik in Nederland in zoooveel negatieve hokjes dat ik hoe ik ook probeerde niet meer aan de bak kwam. En als ik ergens ongelukkig van wordt is het wel van werkeloos, nutteloos op de bank zitten. Alle voorzieningen ten spijt ben ik uiteindelijk, werkelijk met de moed der wanhoop naar Afrika vertrokken.
Een sprong in het diepe onbekende donkere Afrika maar jee wat werd ik hier liefdevol en dankbaar verwelkomd en geaccepteerd. Mijn beperkingen zijn hier ineens geen beperkingen meer, gewoon deel van wie ik ben. Ik werk drie halve dagen nu. maar voel me heler en waardevoller dan ooit.
Ik besef, ons vak is uniek en waanzinnig; Het kneedt ons, het arts zijn verrijkt en veranderd ons als mens en andersom… onze persoonlijke belevenissen en worstelingen maken ook weer de arts. .. Niet iedereen zal zo duidelijk een eenheid zien in zijn werkende en anderszins leven.
Geen antwoorden. Eigenlijk weet ik ook helemaal niet eens wat nu de strekking is van dit verhaal… Er zijn denk ik geen standaard antwoorden. Mensen zijn uniek en ieder uniek mens zal uiteindelijk (zelf!) z’n eigen weg moeten vinden. Ondertussen, zet ons niet weg. Blijf ons als mens zien, als professionals. Zie niet vooral onze beperkingen maar kijk naar wat wij julie ‘de samenleving’ nog steeds te bieden hebben.
Ieder mens wil denk ik vooral van betekenis zijn.
Mooie reactie Diana, dank voor je openheid.
Bij mij heeft hardlopen erg goed geholpen tegen mijn depressie. Mijn psycholoog adviseerde me om de dag te gaan hardlopen. In het begin hijgde ik van lantarenpaal tot lantarenpaal, maar toch begon ik na twee weken al enig effect te merken.
Uiteindelijk heb ik me uit de depressie gelopen. En daarnaast heeft therapie natuurlijk geholpen.
PS Aangaande het kopje “Dit verward me en maakte me boos” Verwart moet met een t 😉
Mooi verhaal Ineke, dank voor het delen.
(enne, verwart is aangepast)
Tja, moeilijk. Niet het gegeven dat bewegen helpt tegen depressie. Mijn ervaring is dat therapie/pillen gek genoeg laagdrempeliger zijn. In mijn slechte tijden was ik met geen paard tot bewegen te krijgen (ook niet naar de dokter trouwens). Ik vervreemde me van iedereen die om me gaf en ik vraag me af of ik de dingen zou hebben gedaan die ik nu doe om fysiek, maar vooral mentaal gezond te blijven. Veel buiten, (gedisciplineerd) hardlopen, koud douchen/wekelijks buiten zwemmen. Bij mij is de diagnose bi-polaire stoornis vrij laat vastgesteld (40jr) en ik slik lithium om de serotonine balans binnen ‘normale’ grenzen te houden. Stiekem denk ik dat ik met nog meer discipline & regelmaat (mijn oude vijanden) zonder medicatie zou kunnen. Ik weet dat Wim Hofs daar een uitgesproken mening over heeft, maar de grote angst is terug te vallen in dat vreselijke zwarte gat van het niet voelen. Terug naar het punt dat ik wil maken, ik zie het grootste probleem in de moeilijkheid onwillige, hulp weigerende patiënten aan het bewegen te krijgen?
Dank voor je reactie Frans. Hoe lukt het je nu om te bewegen en koud te douchen? En lukt dat altijd, of alleen tijdens goede periodes?
Het besef dat ik me er elke keer goed over voel maakt dat de discipline makkelijker wordt, loop nu 3 keer per week ca. 35 km. Als het warmer wordt komt daar fietsen bij. Koud douchen (afdouchen in mijn geval) is simpelweg lekkerder, dus alleen de knop omdraaien is soms een dingetje, maar ik doe het wel. De wekelijkse duik in de Loosdrechtse plassen (15 minuten fietsen en dan 25 mtr zwemmen hooguit) is elke week een feestje met goede vrienden, doe ik al 5 jaar. Ik heb nooit een griepje ofzo en ik heb sterk het vermeden dat daar een correlatie is.
Dat ben ik dus hierboven 😉
Dag Koen, wat een goed artikel. Ik ga het boek meteen aanschaffen, want ik ben benieuwd naar wat er verder in staat en ook om eventueel aan te raden aan mijn cliënten. Het is voor mij niet nieuw, maar wel een fijne manier om deze inzichten bespreekbaar te maken. Vele jaren geleden las ik het boek “uw brein als medicijn” van David Servan – Schreiber. Mocht je het nog niet kennen, echt een aanrader. Daar wordt het belang van beweging en zeker ook hardlopen duidelijk beschreven. Zelf werk ik veel met ACT (acceptance and commitment therapy) een derde generatie cognitieve gedragstherapie, net als tegenwoordig vele andere collega’s. Dit combineer ik met Mindfulness/meditatie en ik kijk ook naar hoe lichamelijk actief iemand is. ACT richt zich niet op het inhoudelijk veranderen van je gedachten (zoals CGT), maar op het omgaan met deze gedachten en ook met je emoties. Het sluit heel mooi aan bij jouw eigen ervaring met “het omgaan met” een sombere periode. De aanvaarding zoals je die schetst en de wetenschap dat het weer voorbij gaat zijn daarbij cruciaal. Juist daardoor zal het in de regel minder lang duren en ook weer opklaren. Normaal reageer ik niet zo graag ergens online, maar ik wilde je dit even meegeven. Vooral omdat ik blij ben dat ik jouw site en daarmee jouw inzichten ooit heb ontdekt n.a.v. een workshop over de ademhaling. “Verademing” raad ik ook aan iedereen aan (en je site vanwege de combinatie met beweging). Met name bij angstproblematiek kan de ademhaling zo’n enorme invloed hebben. Wat is het toch belangrijk dat ook daar meer aandacht aan wordt besteed. Bedankt Koen en ga zo door.
Bedankt voor je mooie en uitgebreide reactie Barbara. Uw brein als medicijn ken ik goed. Dat boek was de aanzet om Verademing te schrijven, Bram Bakker en ik vonden Uw brein als medicijn inspirerend, we misten alleen ademhalingsoefeningen in het boek. ACT in combinatie met meditatie klinkt als een mooie combinatie. Moedig voorwaarts.
Dank voor dit stuk. Het blijft een lastige kwestie. Zelf sport ik (lopen en wielrennen), mediteer ik en doe ik soms TRE oefeningen (trauma releasing exercises), maar toch werd ik eind vorig jaar weer depressief, na vijf jaar ‘depressie-pauze’. Sporten kost nu moeite, alles kost moeite, maar ik blijf gaan (2 a 3 keer per week in plaats van 5), maar als ik nu ga mediteren word ik gillend gek. In plaats daarvan ga ik wandelen. De psychiater wil een antipsychoticum voorschrijven tegen onrust (niet tegen psychose!) maar ik twijfel of ik dat wel wil. In het verleden werd ik van medicijnen alleen maar vlak. De goede dingen doen betekent dus niet per se depressie-vrij blijven, maar ik denk toch dat ik hier zonder antipsychotica wel weer uit kom. Uiteindelijk.
Dank voor je reactie Levin. Mooi dat je blijft sporten in deze moeilijke periode. Ik wens je wijsheid in je keuze om wel of geen antipsychoticum te nemen. Geluk.
Super goed van je. Ik weet hoe moeilijk het is om dingen te doen die ‘goed voor je zijn’ in een forse depressie.
Bestudeer de gezondheidseffecten van antipsychotica. Die zijn niet mis.
Oeps ik scoor 37! Maar het klopt wel. Zit sinds Kerst 2018 overspannen / depressief thuis. Oorzaak gezinsgerelateerd. Ik loop 3x per dag met onze 2 Berners buiten maar ik geniet niet. Ik kan de ontspanning niet halen uit het lopen met de honden. Voorzichtig begonnen met ( opnieuw) te gaan hardlopen. Hiervan werd ik nog meer moe dan dat ik al was. Het had een negatief effect op me. Het kostte me zoveel energie. Volgende week intake psycholoog en dan kijken hoe verder. Slik nu 1330 mg Sint Janskruid. Voel me wel iets beter maar ben nog elke dag verdrietig en somber, alhoewel ik me iets beter voel als in de maand januari…….
Ha Bianca, hou je taai. Ik wens je sterkte. Geluk.
Psychosomatische oefen- en fysiotherapie óf psychomotorische therapie kan erg helpend zijn om mensen met depressie(ve klachten) weer meer contact te laten krijgen met hun lijf en tot beweging te komen. Helaas wordt dit in de richtlijnen nog weinig beschreven.
Dank voor je reactie Femke, heb je hier zelf veel ervaring mee?
Bewegen is naar mijn idee noodzakelijk om uit je hoofd te kunnen komen en te stoppen met piekeren. Dit heb ik gemerkt zowel in het werken met mensen binnen een psychiatrische instelling als uit eigen ervaring. Dus ik ben echt
voorstander om dit onderdeel te maken van een behandeling. Medicatie onderdrukt vooral symptomen en gevoel en ook al is dat soms nodig om door te kunnen, het is vrijwel nooit de oplossing van het probleem op lange termijn. Belangrijk is leren en accepteren wanneer je lichaam stop zegt, los van wat anderen vinden wat je grens zou moeten zijn (minimaal 40 uur werken, sociale verplichtingen waar je bij “moet” zijn, multitasken en zo zijn er nog wel een paar ;-).
En inderdaad bewegen en blijven ademen! Wat ik zelf lastig vind hieraan is dat er vaak alleen gekeken wordt naar het effect van bewegen. Daarvan weten we en is bewezen dat het goed is. Maar er wordt nog weinig aandacht besteed aan hoe je iemand met depressie kunt helpen om ook daadwerkelijk in beweging te komen. Het probleem is vaak dat het iemand die erg somber is niet uit zichzelf lukt die stap te zetten. Dus het hebben van mensen in je omgeving die je daarin meetrekken (bijna letterlijk soms) is erg belangrijk. Helaas heeft niet iedereen zo iemand. Word er in het boek ook aandacht besteed hoe je mensen die interne motivatie om te bewegen missen meer kunt activeren? Alvast bedankt voor je reactie! En voor jullie mooie werk om mensen meer bewust te maken van het belang om naar je lichaam te luisteren!
Ha Catharina, Bjarne Timonen legt in zijn boek vooral uit wát er allemaal werkt, niet hoe je iemand in beweging krijgt die echt niet wil. Wellicht is de boodschap wel dat je met zijn tips een depressie vóór kunt zijn, maar dat je in een ernstige depressie niet veel meer kunt doen dan wachten op betere tijden?
Sinds ik ben gaan hardlopen (en Sportrusten heb ontdekt) zijn de depressieve periodes minder donker en minder lang. Ik zeg niet voor niets altijd: Hardlopen houdt me geestelijk gezond. De donkere periodes zijn bij mij hormoongerelateerd en mijn gynaecoloog was duidelijk: in een normale situatie zou ik je aanraden om meer te bewegen en gezonder te eten. Maar jij doet alles goed. Als het écht te donker wordt, of niet meer hanteerbaar, kunnen we altijd nog hormoonpreparaten proberen.” Soms is het voldoende te weten dat een oplossing voorhanden is. Wel is het nodig om zelf om hulp te vragen en juist die stap is zo verschrikkelijk moeilijk als je in een depressie zit.
Ik vind het heel positief dat mijn gynaecoloog de link ziet tussen beweging/depressie en vooral dat er steeds meer psychologen zijn die hardloop therapie geven. Dat zegt toch wel wat!
Dank voor je eerlijke reactie Karin. Dit geeft de burger moed.