Drie redenen om maandag te starten met periodiek vasten

Het heeft jaren geduurd voor het ik het onderwerp voeding serieus omarmde met Sportrusten.

‘Waarom doe je op Sportrusten niks met voeding, dat is toch een beetje de missing link naast ontspanning en sporten,’ kreeg ik meermalen voor mijn voeten gegooid.

De voordelen van ademhalingsoefeningen zijn duidelijk, de effecten van een koude plons zijn spectaculair en het is makkelijk om enthousiast te raken over trainen voor een halve marathon.

Maar met voeding wist ik het niet.

De één zegt dat ontbijt de belangrijkste maaltijd van de dag is, de ander zegt dat je het beste je ontbijt kunt overslaan

En zo zijn er meer tegengestelde adviezen als het om voeding gaat:

Wel/geen koolhydraten

Wel/geen vlees

Wel/geen zuivel

Wel/geen eieren

Wel/geen tussendoortjes

Wel/geen Tony Chocolonely Caramel Zeezout (nou ja, laten we die gewoon op wel zetten ;))

Toch heb ik drie jaar geleden mijn favoriete voedingsadvies in het jaarprogramma gestopt: periodiek vasten

Want los van wat goed is om te eten, is het een goed idee is om minder vaak te eten.

Wetenschappers raken niet uitgepraat over de voordelen van de oude gewoonte periodiek vasten. Dr. Michael Mosley en voedingsjournalist Mimi Spencer schreven Het Vastendieet, Dr. Ludidi schreef een boek met als ondertitel Intermittent fasting: verantwoord vasten voor iedereen en Dr. Servaas Bingé schreef een boek met als titel 16:8 Vastenkookboek.

Er zijn verschillende varianten, maar de gemene deler is: het doet je goed om (periodes) minder vaak te eten.

Vraatzucht brengt somberheid en angst, vasten geeft vreugde en moed – St. Nikolai van Zicha

Waarom is periodiek vasten een goed idee?

Mimi Spencer legt helder uit wat één van de redenen is waarom periodiek vast zo goed werk. Wat gebeurt er precies als je gaat vasten? Eerst reageert je lichaam geschrokken. Er gaan signalen naar de hersenen om je in te peperen dat je honger hebt en dat je eropuit moet om iets eetbaars te gaan zoeken. Maar jij geeft niet toe. Nu besluit je lichaam dat jij waarschijnlijk niet zoveel en zo vaak eet als normaal, omdat er schaarste heerst. In vroegere tijden was dit ook normaal geweest. In tijden van schaarste is het zinloos om energie te verspillen aan groei (of seks). Het is verstandiger voor het lichaam om de kostbare energievoorraad te investeren in reparaties, zodat je redelijk in conditie blijft tot er weer betere tijden aanbreken. Het resultaat is dat je lichaam het gaspedaal loslaat en zichzelf op cellulair niveau een grote onderhoudsbeurt geeft. Alle genmonteurtjes gaan aan de slag met dringende klussen die steeds maar weer werden uitgesteld. Een van de gevolgen van caloriebeperking is activering van een proces dat men autofagie noemt.

En nu wordt het – mede door autofagie – interessant.

Drie redenen waarom periodiek vasten een goed idee is

  1. Je vertraagt het verouderingsproces. Dan gaat het niet over (lach)rimpels en grijze haren maar over ouderdomskwalen en ziektes zoals diabetes type II, hart- en vaatziekten en andere ouderdomskwalen. Dus je doet je eigen 85-jarige zelf een groot plezier door te beginnen met vasten.
  2. Leef je meer in het NU en bij de dag? Ook dan is periodiek vasten een goed idee. Want behalve dat je door autofagie het verouderingsproces vertraagt, leer je ook snel om je energiezuinige vetten als brandstof te gebruiken. Door je vetten als brandstof in te zetten, krijg je er ineens een enorme voorraad brandstoffen bij. Alsof je na 45 jaar ineens zonnepanelen op je hoofd zet en een dot energie cadeau krijgt. Ideaal voor hardlopers en doeners.
  3. Naast autofagie en de voordelen van je vetvoorraden is er nog een waslijst aan voordelen van periodiek vasten. Er is echter één voordeel waar iedereen vrolijk van wordt en dat is het (snelle) effect op je stemming. Door te eten krijg je een energiepiek. Die piek in energie gaat vaak hand in hand met een piek in je stemming. Het nadeel van de piek is, dat je na de piek ook dipt in je energie en je stemming. Periodiek vasten zorgt ervoor dat het niveau van de piek in energie en stemming, een constante lijn wordt. Ideaal voor ondernemers, coaches en ouders van jonge kinderen die de hele dag een goed humeur willen hebben.

Wil je meer weten of een vraag stellen? Meld je dan aan voor het webinar van woensdag 21 februari

Wil je meer weten over periodiek vasten en ben je benieuwd naar wetenschappelijke onderbouwing en literatuur? Dan is het boek van Samefko Ludidi een aanrader.

Heb je al ervaring met vasten? Dan lees ik hieronder graag welke variant bij jou favoriet is.

Over de auteur

Ik schreef tien boeken over ademhaling, kou, hardlopen, wielrennen en mediteren.

In 2014 ontmoet ik William Cortvriendt, een arts en schrijver die zegt dat mensen te vaak eten. Na deze ontmoeting experimenteerde ik met vasten, koolhydraatarm eten en hardlopen zonder sportdrank. Het resultaat: meer energie en een grote interesse in voeding. En om daar met volle teugen van te genieten is goed eten een waardevol uitgangspunt. In 2026 verschijnt mijn nieuwe boek: Eten tot je erbij afvalt. Eet smakelijk!

Koen de Jong